Zasady bezpiecznych wakacji dla rodziców i opiekunów

Ministerstwo Edukacji Narodowej przypomina rodzicom i opiekunom zasady bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w okresie wakacji. Zwraca uwagę na możliwość sprawdzenia organizatora w bazie wypoczynku prowadzonej przez ministerstwo, a także zaleca korzystanie z rządowych serwisów, takich jak Bezpieczny Autobus i Odyseusz. Ponadto resort edukacji wskazuje na nowe przepisy, które wzmacniają ochronę uczestników kolonii, obozów i półkolonii.

Wakacje właśnie rozpoczyna 4 917 158 uczniów. Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży podczas zorganizowanych form wypoczynku, ale również w ramach wyjazdów z rodziną i podczas pobytu w miejscu zamieszkania to priorytet Ministerstwa Edukacji Narodowej. W związku z tym resort edukacji przypomina o prowadzonej bazie wypoczynku, serwisach i działalności innych instytucji oraz zmienionych przepisach odnoszących się do wypoczynku.

Organizator wyjazdu pod lupą

Ministerstwo Edukacji na stronie wypoczynek.men.gov.pl prowadzi bazę wypoczynku, do której musi zostać zgłoszony każdy zorganizowany wypoczynek dla dzieci i młodzieży, tj. kolonia, obóz, półkolonia, biwak.

Każdy organizator wypoczynku jest zobowiązany przekazać zgłoszenie do kuratora oświaty właściwego ze względu na swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania. Jeśli siedziba jest poza granicami Polski – organizator przekazuje zgłoszenie do kuratora właściwego dla miejsca wypoczynku. Zgłoszenie należy przekazać najpóźniej 21 dni przed rozpoczęciem wypoczynku, a w przypadku półkolonii oraz wypoczynku za granicą – najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem. Tylko w szczególnie uzasadnionych sytuacjach można zgłosić wypoczynek później – nie później jednak niż 7 dni przed jego rozpoczęciem.

Baza wypoczynku zawiera informacje, czy dany wyjazd został zgłoszony do kuratora oświaty, kto jest jego organizatorem, gdzie odbywa się wypoczynek, w jakim terminie i dla jakiej grupy wiekowej jest przeznaczony. Konkretny wypoczynek można wyszukać m.in. po wskazaniu województwa, miejscowości, rodzaju jego formy, a także po samej dacie.

Na dzień 24 czerwca 2026 r. w bazie wypoczynku zatwierdzono łącznie 18 225 zgłoszeń wypoczynku: 424 269 uczestników wyjazdów krajowych, 272 009 uczestników półkolonii oraz 54 925 uczestników wypoczynku za granicą. Dane te zmieniają się na bieżąco wraz z napływem nowych zgłoszeń i ich weryfikacją – informuje resort edukacji.

Przed podjęciem decyzji o wyjeździe warto upewnić się, że interesująca oferta znajduje się w bazie – to podstawowy krok, aby zweryfikować, czy organizator działa zgodnie z przepisami.

Dodatkowe rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo nad wodą i w terenie

Od czerwca br. nowym obowiązkiem kierownika wypoczynku jest zapewnienie dzieciom i młodzieży korzystania z kąpielisk (lub miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli) wyłącznie w godzinach ich funkcjonowania określonych w regulaminie, a jeśli nie są one wskazane – to tylko w ciągu dnia. Obowiązkiem wychowawców jest zapoznanie uczestników z regulaminem korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego, w szczególności z godzinami i zasadami bezpiecznej kąpieli.

Ponadto wykłady na kursach kierowników i wychowawców wypoczynku mogą być prowadzone online, natomiast część praktyczna musi odbywać się stacjonarnie.

Zgodnie z nowymi przepisami, zmianie uległ wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku. Nowa karta pozwala organizatorowi lepiej poznać stan zdrowia dziecka, jego dietę, alergie, przyjmowane leki, choroby przewlekłe, a także szczególne potrzeby (choćby lęk wysokości, lęk przed wodą czy trudności w funkcjonowaniu w grupie). W ten sposób możliwe staje się lepsze dostosowanie formy wypoczynku do możliwości i bezpieczeństwa każdego uczestnika.

MEN przypomina jednocześnie, że zgodnie z przepisem przejściowym rozporządzenia ministra edukacji z 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży, karty kwalifikacyjne uczestników wypoczynku letniego w 2026 r. przekazane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 6 czerwca br.) zachowują ważność.

Rekomendacje dotyczące obozów harcerskich

Resort edukacji zwraca uwagę, że bezpieczeństwo podczas wakacji stanowi wspólną odpowiedzialność wielu instytucji, dlatego Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej opracowała „Wytyczne w zakresie ochrony przeciwpożarowej dla harcerskich obozów pod namiotami”. Wytyczne przypominają najważniejsze zasady: zapobiegania pożarom, organizacji alarmowania i ewakuacji, zachowania w sytuacjach zagrożenia pożarowego i pogodowego. - MEN rekomenduje, aby organizatorzy obozów harcerskich, wyjazdów pod namiotami i innych form wypoczynku w terenie leśnym uwzględniali te wytyczne przy planowaniu i prowadzeniu obozów – czytamy w komunikacie ministerstwa.

Co istotne, organizator obozu musi zapewnić ochronę przeciwpożarową, określić zasady i obowiązki w regulaminie wypoczynku oraz wyznaczyć osobę odpowiedzialną za nadzór nad bezpieczeństwem (kierownik wypoczynku). Kadra i uczestnicy przed pierwszym noclegiem powinni zostać zapoznani z zasadami ochrony przeciwpożarowej, alarmowania, ewakuacji oraz z lokalizacją sprzętu gaśniczego i punktów zbiórki.

Ponadto teren obozu powinien być odpowiednio zagospodarowany (wyznaczone miejsca ognisk, składowania drewna, przechowywania butli z gazem, postoju pojazdów, miejsca zbiórki do ewakuacji i dojazdu dla służb ratowniczych), a każdy większy obóz wyposażony w podręczny sprzęt gaśniczy (m.in. gaśnice, tłumice, wiadra z wodą lub piaskiem, koce gaśnicze). Wytyczne szczegółowo opisują zasady bezpiecznego używania butli z gazem płynnym, agregatów prądotwórczych i instalacji elektrycznej w tym zakaz używania otwartego ognia i urządzeń gazowych w namiotach mieszkalnych oraz konieczność przechowywania butli w wyznaczonych, bezpiecznych miejscach.

Strony internetowe poświęcone bezpiecznemu wypoczynkowi: 

• System powiadamiania ratunkowego MSWiA;
• Mapa kąpielisk (aktualne informacje o stanie kąpielisk w Polsce);
• Poradnik bezpiecznego poruszania się po górach (przygotowany przez GOPR, zawiera najważniejsze zasady przygotowania do wyjścia w góry, wskazówki dotyczące planowania trasy i dostosowania jej do możliwości uczestników, listę niezbędnego ekwipunku oraz instrukcje postępowania w razie wypadku);
• Poradnik bezpiecznych zachowań Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (praktyczne wskazówki dotyczące m.in. bezpiecznego wypoczynku nad wodą, w górach i za granicą, zasad zachowania podczas upałów, burz i wichur, a także informacje o ubezpieczeniu podróży oraz reagowaniu na alerty i inne sytuacje kryzysowe). 

Ponadto MEN przypomina o numerze alarmowym 112 – w Polsce funkcjonuje jednolity system do obsługi zgłoszeń alarmowych, kierowanych do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999. System daje możliwość przekazania zgłoszenia alarmowego w celu zaangażowania właściwych zasobów ratowniczych. Numer jest bezpłatny i dostępny na terenie całej Unii Europejskiej zarówno z telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych. Można go wybrać również w telefonie nieposiadającym karty SIM.

Dla osób nieposiadających paszportu, ministerstwo wskazuje, że w punkcie paszportowym na Lotnisku Chopina w Warszawie można wyrobić paszport tymczasowy. – Przy złożeniu wniosku należy okazać ważny bilet lotniczy. Na miejscu pracownik punktu sprawdza tożsamość osoby, która ubiega się o taki paszport. Wykonywane jest też zdjęcie niezbędne do wyrobienia dokumentu. Paszport tymczasowy jest wyrabiany w sytuacji, gdy podróżny zgubi lub zapomni paszportu lub dowodu osobistego, albo zostanie okradziony – przypomina ministerstwo.