TK: minister nie ma prawa określać kar w poprawczakach

Trybunał Konstytucyjny przyznał rację rzecznik praw obywatelskich, która zakwestionowała zgodność z ustawą zasadniczą procedury określania kar i nagród w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich. TK orzekł, że minister sprawiedliwości nie ma upoważnienia do regulowania tej kwestii w drodze rozporządzenia.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek rzecznik praw obywatelskich dotyczący stosowania w zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich systemu kar i nagród. W skardze rzecznik podniosła, że minister sprawiedliwości przekroczył swoje uprawnienia w tym zakresie, ponieważ ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich nie daje mu takiego upoważnienia. Godzi to zatem w art. 92 Konstytucji, który stanowi, że rozporządzenia wydawane są na mocy delegacji ustawowej.

Podstawą prawną zakwestionowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości jest art. 93 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, który upoważnia ministra do określenia rodzajów zakładów i schronisk (w zależności od stosowanych wobec nieletnich środków i form oddziaływania wychowawczego, resocjalizacyjnego i terapeutycznego), ich organizacji oraz sposobu wykonywania nadzoru zwierzchniego nad tymi placówkami, a także szczegółowych zasad kierowania i przyjmowania do nich, pobytu w nich oraz przenoszenia i zwalniania z nich nieletnich. Trybunał zgodził się ze zdaniem rzecznik praw obywatelskich, że tak skonstruowana delegacja ustawowa nie może być podstawą wydania regulacji dotyczącej systemu kar i nagród. Co więcej, Konstytucja w ogóle nie zezwala, by tego rodzaju kwestie były regulowane rozporządzeniem, ponieważ - jako że stanowią ingerencję w sferę wolności jednostki - mogą zostać uregulowane jedynie aktem rangi ustawowej.

Trybunał odroczył o dwanaście miesięcy utratę mocy zakwestionowanych przepisów. Termin rozpocznie bieg wraz z ogłoszeniem wyroku w Dzienniku Ustaw.

Na podstawie: Wyrok TK z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt U 1/12