Sąd: podstawa programowa nie ogranicza czasu objętych nią świadczeń
Wszystkie świadczenia objęte podstawą programową są udzielanie bezpłatnie. Zasada ta jest niezależna od czasu realizacji tych świadczeń. Podstawa programowa nie ogranicza czasu ich trwania uznał WSA w Poznaniu.
Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola, dla których organem prowadzącym jest gmina.
Na uchwałę skargę złożył prokurator, stwierdzając istotne naruszenie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz.
2572 z późn. zm.). Prokurator zarzucił radzie gminy między innymi uchwalenie opłaty za świadczenia wykraczające poza podstawę programową, nie zaś poza wymiar bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki oraz brak ustalenia jaki czas nauczania, wychowania i opieki w przedszkolu jest bezpłatny.
W odpowiedzi gmina wskazała, iż realizuje ona obowiązek prowadzenia przedszkola świadczącego bezpłatnie świadczenia w zakresie podstawy programowej przewidzianej w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Rozporządzenie to wprawdzie nie określa w żaden sposób czasu realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego, jednakże czas przeznaczony na realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego wynosi nie krócej niż 5 godzin dziennie, co wynika z § 10 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, póz. 624 ze zm.). Zatem gmina ma obowiązek bezpłatnego udzielania świadczeń przedszkolnych nie mniej niż przez 5 godzin dziennie. Wszystkie zajęcia odbywające się po upływie piątej godziny są odpłatne i nie stanowią już realizacji podstawy programowej, mimo, że przedmiotowo odpowiadają jej uregulowaniom.
WSA rozpatrując skargę podkreślił, iż skoro przepis art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) upoważnia radę gminy do określenia opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne w wymiarze przekraczającym wymiar czasu bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w przedszkolu, to rada gminy nie może ustalać opłat za świadczenia ponad czas realizacji podstawy programowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty wszystkie świadczenia objęte podstawą programową są udzielanie bezpłatnie. Zasada ta jest niezależna od czasu realizacji tych świadczeń. Podstawa programowa nie ogranicza czasu ich trwania. W opinii WSA organ stanowiący gminy bezpodstawnie połączył zakres podstawy programowej z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 ze zm. ), który jedynie stanowi, że realizacja podstawy programowej nie może się odbywać w czasie krótszym niż 5 godzin dziennie. Regulacja ta oznacza więc jedynie to, że realizacja może odbywać w większym wymiarze czasowym. Przepis ten natomiast nie ma wpływu na zakres podstawy programowej wychowania przedszkolnego.
Wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 948/12, nieprawomocne
