Upamiętnienie 230. rocznicy Insurekcji Kościuszkowskiej.

UCHWAŁA
SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 4 kwietnia 2024 r.
w sprawie upamiętnienia 230. rocznicy Insurekcji Kościuszkowskiej

230 lat temu, 24 marca 1794 r., w Krakowie Tadeusz Kościuszko złożył przysięgę: "powierzonej władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic, odzyskania samowładności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę". To od tego symbolicznego aktu oraz przysięgi powtarzanej następnie przez zebranych tłumnie na krakowskim rynku obywateli rozpoczęła się Insurekcja Kościuszkowska.

Insurekcja była patriotycznym zrywem w obronie niepodległości Rzeczypospolitej, w myśl hasła "Wolność, Całość, Niepodległość", zbrojną reakcją na rządy konfederacji targowickiej. Wcześniej targowiczanie, działający pod protektoratem carycy Katarzyny II, obalili z udziałem rosyjskiej armii ustalenia Sejmu Wielkiego, w tym postanowienia Konstytucji 3 maja, i na marionetkowej sesji ostatniego sejmu w Grodnie zaakceptowali drugi rozbiór Polski.

Pierwszym zbrojnym starciem powstania była bitwa pod Racławicami, która wzmocniła wiarę w jego sens. Następnie opanowano Warszawę, Wilno i Grodno. Tadeusz Kościuszko wydał Uniwersał połaniecki, który zabezpieczał sytuację prawną chłopów, przewidując zniesienie poddaństwa osobistego, zapewniając ich nieusuwalność z gruntów, ograniczając pańszczyznę na czas insurekcji oraz zawieszając wykonanie pańszczyzny wobec chłopów powołanych do wojska, a tym samym zwiększając ich udział w powstaniu.

Przewaga liczebna wroga, jego lepsze uzbrojenie, a także udział po jego stronie pruskich wojsk spowodowały upadek insurekcji. 16 listopada 1794 r., po październikowej klęsce pod Maciejowicami i pojmaniu Tadeusza Kościuszki, nastąpiła kapitulacja powstańczych oddziałów. Tysiące powstańców zesłano na Syberię, a ich majątki skonfiskowano. W 1795 r. dokonano trzeciego rozbioru Polski.

Dzisiaj wiemy, że chociaż Insurekcja Kościuszkowska upadła, to Tadeusz Kościuszko wskazał drogę ku wolności Ojczyzny, prowadzącą przede wszystkim poprzez zbiorowy wysiłek całego narodu. Polacy, dzięki walce w kolejnych powstaniach, doczekali się wolnego, niepodległego i suwerennego państwa.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej upamiętnia Insurekcję Kościuszkowską i oddaje cześć wszystkim jej uczestnikom, walczącym o wolną i sprawiedliwą Polskę.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Zmiany w prawie

Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Nowe progi unijne w zamówieniach publicznych, czyli co muszą wiedzieć zamawiający

1 stycznia 2026 roku weszły w życie zaktualizowane progi unijne w zamówieniach publicznych. Choć zmiany są niewielkie, mogą przesądzić o konieczności stosowania pełnego reżimu unijnego. Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe szacowanie wartości zamówień, właściwy kurs euro oraz aktualizację procedur, aby uniknąć ryzyka odwołań i powtórzenia postępowań.

Robert Horbaczewski 05.01.2026
Jaką darowiznę można otrzymać bez podatku w 2026 roku

Obdarowanym i spadkobiercom łatwiej jest uniknąć podatku od spadków i darowizn niż w latach poprzednich. Wynika to ze znacznego podniesienia kwot wolnych w połowie 2023 roku. Preferencje obejmują przede wszystkim nabycia od bliższej i dalszej rodziny, m.in. od ciotki, wujka czy od teściów. Członkowie najbliższej rodziny nadal będą zwolnieni z daniny, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu, a pieniądze otrzymają przelewem. Co ważne, na początku 2026 r. wchodzą w życie zmiany, które pozwolą przywrócić sześciomiesięczny termin zgłoszenia w niezawinionych przez podatnika przypadkach.

Monika Pogroszewska 02.01.2026
Od 2 stycznia zakaz polowań na pięć gatunków ptaków

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomniało w piątek, że od 2 stycznia 2026 roku obowiązuje zakaz polowań na pięć gatunków ptaków. Chodzi tu o: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. W piątek weszła w życie zaktualizowana lista gatunków zwierząt łownych, nie ma na niej tych gatunków ptaków.

kk/pap 02.01.2026
Do pięciu lat za zaatakowanie lekarza - przepisy już obowiązują

Od 2 stycznia 2026 r. obowiązuje nowelizacja kodeksu karnego, zwiększająca ochronę funkcjonariuszy publicznych – policjantów, strażaków czy ratowników medycznych – a także osób, które narażają swoje życie i zdrowie, pomagając innym: lekarze, pielęgniarki, ratownicy górscy i wodni oraz zwykli obywatele, którzy reagują na przemoc lub ratują ofiary wypadków. Kary za naruszenie nietykalności tych osób wzrosły z trzech do pięciu lat.

Patrycja Rojek-Socha 02.01.2026
Adwokat i radca udzielą nieodpłatnej pomocy prawnej w sposób zdalny

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. przez adwokatów i radców w sposób zdalny. Równocześnie prawnik będzie mógł uzależnić udzielenie takiej porady od jej stacjonarnej formy, jeśli w jego ocenie sprawa nie może być rozwiązana zdalnie z uwagi np. na konieczność analizy dokumentów. Zmiany od początku krytycznie oceniały samorządy prawnicze.

Patrycja Rojek-Socha 02.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2024.284

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Upamiętnienie 230. rocznicy Insurekcji Kościuszkowskiej.
Data aktu: 04/04/2024
Data ogłoszenia: 09/04/2024