Ustalanie szkód w pojazdach samochodowych osób fizycznych i jednostek gospodarki nie uspołecznionej, objętych obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 30 grudnia 1983 r.
w sprawie ustalania szkód w pojazdach samochodowych osób fizycznych i jednostek gospodarki nie uspołecznionej, objętych obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym.

Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 72, poz. 357, z 1964 r. Nr 16, poz. 94 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) oraz § 49 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. z 1981 r. Nr 30, poz. 166 i z 1983 r. Nr 73, poz. 325) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
W obowiązkowym ubezpieczeniu komunikacyjnym auto-casco przez wyposażenie pojazdu rozumie się sprzęt i urządzenia przewidziane przepisami o ruchu drogowym jako niezbędne do bezpiecznego funkcjonowania pojazdu.
2.
Przy ustalaniu wartości pojazdu do celów ubezpieczeniowych stosuje się ceny obowiązujące w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w uspołecznionym handlu detalicznym w dniu ustalenia odszkodowania. W razie braku takich cen wartość pojazdu określa zakład ubezpieczeń, uwzględniając parametry techniczno-eksploatacyjne, kraj produkcji pojazdu i ogólny wskaźnik kształtujących się aktualnych cen detalicznych pojazdów.
§  2.
1.
Wartość pojazdu stanowi różnicę między ceną nowego pojazdu danej marki i typu wraz z wyposażeniem (§ 1) a kwotą amortyzacji wynikającą z okresu eksploatacji pojazdu, ustaloną według stawek określonych w załączniku nr 1 do zarządzenia.
2.
Kwotę amortyzacji pojazdu ustala się za każdy ukończony miesiąc jego eksploatacji, przyjmując za początek datę 31 grudnia roku produkcji pojazdu.
3.
Jeżeli w pojeździe dokonano wymiany nadwozia na fabrycznie nowe, a wymiana takiego nadwozia została udokumentowana przez poszkodowanego, za początek eksploatacji pojazdu przyjmuje się datę dokonania odpowiedniej adnotacji o wymianie nadwozia w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
4.
Jeżeli wartość pojazdu stanowi mniej niż 30% ceny nowego pojazdu, za wartość pojazdu przyjmuje się 30% ceny nowego pojazdu (§ 1 ust. 2).
5.
Na zlecenie zakładu ubezpieczeń może być ustalona indywidualnie przez rzeczoznawcę wartość pojazdu z uwzględnieniem jego stanu technicznego w chwili wypadku.
§  3.
1.
Wartość pozostałości pojazdu, tj. nie uszkodzonych części, przyjmuje się w wysokości 50% ich ceny z dnia ustalenia odszkodowania, pomniejszonej o wartość wynikającą ze stawki amortyzacyjnej, określonej w załączniku nr 1 do zarządzenia.
2.
W razie przejęcia pozostałości przez jednostkę gospodarki uspołecznionej zajmującą się naprawą pojazdów lub skupem ich części, wartość pozostałości może być ustalona w wysokości uzgodnionej przez zakład ubezpieczeń z tą jednostką.
3.
Jeżeli do wymiany zakwalifikowano nadwozie (kabinę) pojazdu, do obliczenia odszkodowania przyjmuje się cenę nowego nadwozia pomniejszoną o kwotę amortyzacji uszkodzonego nadwozia, ustaloną według zasad określonych w § 2.
§  4.
Jeżeli ceny części zamiennych lub zespołów zakwalifikowanych do wymiany są określone jedynie w walucie zagranicznej, odszkodowanie w złotych ustala się według bieżącego kursu walut obcych w złotych ustalonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
§  5.
1.
Udział własny posiadacza pojazdu w szkodzie objętej ubezpieczeniem auto-casco potrąca się w przypadkach wymienionych w § 28 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. z 1981 r. Nr 30, poz. 166 i z 1983 r. Nr 73, poz. 325) w wysokości określonej w załączniku nr 2 do zarządzenia.
2.
Jeżeli w okresie kolejnych dwóch lat trwania ubezpieczenia powstanie więcej niż jedna szkoda, za którą wypłaca się odszkodowanie z zastosowaniem udziału własnego, udział własny posiadacza zwiększa się o 50% przy drugiej szkodzie, a o 100% przy trzeciej i następnych szkodach; nie dotyczy to szkód zaistniałych w ruchu zagranicznym.
§  6.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 1981 r. w sprawie ustalania szkód w pojazdach samochodowych z obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Monitor Polski Nr 31, poz. 284).
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1984 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

STAWKI ROCZNYCH ODPISÓW AMORTYZACYJNYCH

(w procentach)
Lp. Rodzaj pojazdu Pojazd używany do celów
zarobkowych niezarobkowych
1 Samochody osobowe oraz przyczepy kempingowe i inne turystyczne 17 7
2 Autobusy oraz przyczepy autobusowe 18 8
3 Samochody ciężarowe:
– o ładowności do 2 t 18 8
– o ładowności powyżej 2 t lub z

urządzeniem samowyładowczym

17 7
4 Samochody o napędzie elektrycznym 12 5
5 Samochody specjalnego przeznaczenia 8 5
6 Ciągniki:
– siodłowe i balastowe 17 10
– inne 12 8
7 Ciągniki rolnicze 15 5
8 Przyczepy (naczepy) do samochodów ciężarowych i ciągników 20 10
9 Motocykle i trójkołowce (motocykle z wózkiem bocznym) 15 7

ZAŁĄCZNIK Nr  2

TABELA UDZIAŁÓW WŁASNYCH

Rodzaje pojazdów Udział własny w złotych
podstawowy przy pierwszej szkodzie przy drugiej szkodzie przy trzeciej szkodzie i następnej
Samochody osobowe o pojemności silnika w cm3:
do 900*) 6.000 9.000 12.000
901–1.250 8.000 12.000 16.000
1.251–1.500 10.000 15.000 20.000
powyżej 1.500 12.000 18.000 24.000
Autobusy i przyczepy autobusowe 14.000 21.000 28.000
Samochody ciężarowe i specjalne oraz przyczepy do samochodów ciężarowych 10.000 15.000 20.000
Ciągniki rolnicze i gąsienicowe oraz przyczepy do nich 10.000 15.000 20.000
*) Dotyczy również przyczep kempingowych do samochodów osobowych w ruchu zagranicznym.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1983.44.258

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ustalanie szkód w pojazdach samochodowych osób fizycznych i jednostek gospodarki nie uspołecznionej, objętych obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym.
Data aktu: 30/12/1983
Data ogłoszenia: 31/12/1983
Data wejścia w życie: 01/01/1984