Zasady gospodarki finansowej organizacji spółdzielczych.

UCHWAŁA Nr 183

RADY MINISTRÓW

z dnia 9 listopada 1970 r.

w sprawie zasad gospodarki finansowej organizacji spółdzielczych.

Na podstawie art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) Rada Ministrów uchwala, co następuje:

§  1.

1. Uchwała ustala zasady gospodarki finansowej w spółdzielniach i związkach spółdzielczych.

2. Przez związki spółdzielcze rozumie się związki powiatowe, rejonowe, okręgowe, wojewódzkie, krajowe i centralne (centrale spółdzielcze).

3. Przepisy uchwały nie dotyczą rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz ich związków.

§ 2. Spółdzielnie i związki spółdzielcze prowadzą swoją działalność gospodarczą według zasad rozrachunku gospodarczego.

§  3.

1. Działalność gospodarcza spółdzielni i związków spółdzielczych finansowana jest ze środków własnych, które mogą być uzupełniane kredytem bankowym.

2. Szczegółowe przepisy dotyczące finansowania działalności eksploatacyjnej spółdzielni i związków spółdzielczych określone zostaną w systemach finansowych, ustalonych w trybie § 27.

3. Zasady finansowania inwestycji i kapitalnych remontów regulują odrębne przepisy.

§  4.

1. Spółdzielnie oraz związki spółdzielcze prowadzą działalność gospodarczą na podstawie planów gospodarczo-finansowych.

2. Plany gospodarczo-finansowe spółdzielni i związków spółdzielczych stanowią część narodowego planu gospodarczego.

3. Plany gospodarczo-finansowe spółdzielni i związków spółdzielczych sporządzane są na podstawie wytycznych ustalanych:

1) dla spółdzielni zrzeszonych w centralnych związkach spółdzielczych oraz związków terenowych - przez właściwe centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z prezydiami właściwych rad narodowych,

2) dla spółdzielni nie zrzeszonych w centralnych związkach spółdzielczych - przez Naczelną Radę Spółdzielczą w porozumieniu z jednostkami sprawującymi nadzór nad ich działalnością gospodarczą,

3) dla Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa" - przez organy sprawujące nadzór nad jej działalnością.

4. Wytyczne, o których mowa w ust. 3, uzgadniane są z Ministrem Finansów w zakresie wskaźników finansowych ogólnokrajowych i wojewódzkich.

5. Zakres, zasady, metody, tryb i terminy opracowywania planów gospodarczo-finansowych oraz dokonywania zmian tych planów określają odrębne przepisy.

§ 5. Spółdzielnie i związki spółdzielcze obowiązane są do prowadzenia rachunkowości i sporządzania sprawozdań finansowych według ogólnie obowiązujących w tym zakresie przepisów.

§  6.

1. Spółdzielnie działają na zasadach pełnego rozrachunku gospodarczego.

2. Poszczególne rodzaje działalności gospodarczej prowadzonej przez spółdzielnie i związki spółdzielcze oraz działalność gospodarcza zakładów związków spółdzielczych powinny być zorganizowane na zasadach wewnętrznego pełnego lub ograniczonego rozrachunku gospodarczego.

§  7.

1. Działalność organizacyjno-administracyjna związków spółdzielczych w zakresie nadzoru, koordynacji, instruktażu i kontroli w stosunku do zrzeszonych spółdzielni, działalność socjalna oraz społeczno-wychowawcza spółdzielni i związków spółdzielczych powinna być wyodrębniona od działalności gospodarczej w zakresie planowania, finansowania i sprawozdawczości.

2. Wydatki na działalność organizacyjno-administracyjną związków spółdzielczych pokrywane są z wpłat zrzeszonych spółdzielni i zakładów tych związków.

3. Zasady, wysokość i tryb dokonywania wpłat, o których mowa w ust. 2, określają przepisy o gospodarce funduszem organizacyjno-samorządowym (§ 16 ust. 1).

4. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do finansowania centralnych akcji wydawniczych prowadzonych przez Robotniczą Spółdzielnię Wydawniczą "Prasa".

5. Wydatki działalności socjalnej spółdzielni i związków spółdzielczych pokrywane są z funduszów socjalnych, których zasady tworzenia i wykorzystywania określają przepisy §§ 12 i 21.

6. Wydatki spółdzielni i związków spółdzielczych na prowadzenie działalności społeczno-wychowawczej mogą być dokonywane w zakresie określonym przez Naczelną Radę Spółdzielczą do wysokości odpisów przeznaczanych na ten cel z podziału czystej nadwyżki oraz innych źródeł określonych w szczegółowych zasadach dotyczących gospodarki finansowej spółdzielni i związków spółdzielczych.

§  8.

1. Spółdzielnie i związki spółdzielcze tworzą następujące fundusze własne:

1) fundusz udziałowy,

2) fundusz zasobowy.

2. Fundusz udziałowy powstaje z wkładów pieniężnych i rzeczowych - udziałów członkowskich.

3. Fundusz zasobowy tworzy się z następujących źródeł:

1) odpisów z czystej nadwyżki określonych bądź w wysokości stawki procentowej jednolitej dla wszystkich spółdzielni zrzeszonych w centralnym związku, bądź w wysokości stawek procentowych zróżnicowanych dla poszczególnych spółdzielni w zależności od faktycznego poziomu ich funduszów własnych w obrocie,

2) wpisowego wnoszonego przez członków,

3) przedawnionych udziałów członkowskich i nie podjętej przez członków części czystej nadwyżki,

4) równowartości przyjętych do eksploatacji środków trwałych (w tym wartości niematerialnych i prawnych), remontów kapitalnych oraz środków obrotowych, sfinansowanych ze środków własnych przeznaczonych na inwestycje i kapitalne remonty,

5) innych źródeł określonych odrębnymi przepisami.

§ 9. Fundusze udziałowy i zasobowy zmniejszane o wartość netto środków trwałych (w tym również wartości niematerialne i prawne), sfinansowane ze środków własnych służą na zaspokojenie potrzeb spółdzielni bądź związków spółdzielczych w zakresie finansowania środków obrotowych.

§  10.

1. Poza funduszami, o których mowa w § 8, w spółdzielniach mogą być tworzone następujące fundusze:

1) fundusze na finansowanie inwestycji i kapitalnych remontów,

2) fundusz socjalny zdecentralizowany,

3) fundusz pracowniczy,

4) fundusz mieszkaniowy,

5) inne fundusze.

2. Szczegółowe zasady dotyczące gospodarki finansowej spółdzielni i związków spółdzielczych określą, które z funduszów wymienionych w ust. 1 mogą być tworzone w związkach spółdzielczych.

§ 11. Zasady tworzenia i wykorzystywania funduszów na finansowanie inwestycji i kapitalnych remontów określają odrębne przepisy, z tym że w spółdzielniach budownictwa mieszkaniowego z funduszu inwestycyjno-remontowego mogą być finansowane również wydatki na konserwację i remonty bieżące zasobów mieszkaniowych pod warunkiem zapewnienia dodatkowych źródeł funduszu.

§  12.

1. Zasady tworzenia i wykorzystywania funduszu socjalnego zdecentralizowanego określą odrębne przepisy.

2. Naczelna Rada Spółdzielcza w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych oraz Ministrem Finansów określi zasady finansowania świadczeń socjalnych i kulturalnych w spółdzielniach i związkach spółdzielczych do czasu wejścia w życie odrębnych przepisów, o których mowa w ust. 1.

§  13.

1. Fundusz pracowniczy tworzy się z odpisów z czystej nadwyżki na zasadach określonych przez centralne związki spółdzielcze w uzgodnieniu z zarządami głównymi właściwych związków zawodowych.

2. Środki funduszu pracowniczego mogą być przeznaczone na:

1) nagrody dla pracowników,

2) cele socjalne.

3. Wypłaty na nagrody dla pracowników nie mogą przekroczyć 8,5% wykonanego osobowego funduszu płac, a ewentualna nadwyżka funduszu podlega przekazaniu na cele socjalne.

4. Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu pracowniczego przechodzą na rok następny.

§  14.

1. Fundusz mieszkaniowy tworzy się z czystej nadwyżki spółdzielni i związków spółdzielczych w wysokości określonej corocznie w trybie przepisów § 25 oraz z innych wpływów przewidzianych odrębnymi przepisami.

2. Zasady gospodarowania środkami funduszu mieszkaniowego określone zostaną odrębnymi przepisami.

3. Nie wykorzystane środki funduszu mieszkaniowego przechodzą na rok następny.

§  15.

1. W centralnych związkach spółdzielczych mogą być tworzone fundusze scentralizowane:

1) fundusz organizacyjno-samorządowy,

2) fundusz rozwoju,

3) fundusz wyrównawczy,

4) fundusz postępu techniczno-ekonomicznego,

5) fundusz szkolenia,

6) fundusz socjalny scentralizowany,

7) inne fundusze.

2. Decyzje w sprawie utworzenia funduszu scentralizowanego w związkach spółdzielczych nie będących centralnymi związkami podejmują właściwe organy statutowe centralnych związków spółdzielczych.

§  16.

1. Fundusz organizacyjno-samorządowy tworzy się z wpłat spółdzielni (zakładów związków) ustalanych w stosunku procentowym do planowanej sprzedaży wyrobów, towarów i usług w trybie określonym w szczegółowych zasadach dotyczących gospodarki finansowej spółdzielni i związków spółdzielczych.

2. Środki funduszu organizacyjno-samorządowego przeznaczone są na finansowanie wydatków organizacyjno-administracyjnych związków spółdzielczych oraz wydatków o charakterze ogólnospółdzielczym, których zakres określi Naczelna Rada Spółdzielcza w uzgodnieniu z Ministrem Finansów.

3. Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu organizacyjno-samorządowego przekazywane są na fundusz wyrównawczy.

§  17.

1. Fundusz rozwoju tworzy się z:

1) bezzwrotnych wpłat z części czystej nadwyżki w wysokości ustalonej uchwałami właściwych organów statutowych spółdzielni i związków spółdzielczych,

2) lokat wolnych środków przeznaczonych na finansowanie inwestycji,

3) lokat wolnych funduszów własnych w obrocie,

4) odsetek od udzielonych pożyczek spółdzielniom, gdy pożyczki te są oprocentowane,

5) części zysku niezależnego (§ 23 ust. 2),

6) innych środków określonych przez Ministra Finansów.

2. Środki funduszu rozwoju przeznaczone są na:

1) udzielanie planowych dotacji i pożyczek na finansowanie inwestycji,

2) udzielanie dotacji i pożyczek na finansowanie środków obrotowych przede wszystkim w spółdzielniach nowo zorganizowanych,

3) zwrot lokat oraz pokrycie odsetek od tych lokat,

4) dotacje na rzecz funduszu wyrównawczego,

5) inne cele określone w szczegółowych zasadach gospodarki finansowej, ustalonych w trybie § 27.

3. Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu rozwoju przechodzą na rok następny.

§  18.

1. Fundusz wyrównawczy tworzy się z:

1) dodatnich różnic cen powstałych w wyniku urzędowych zmian cen produkowanych wyrobów lub posiadanych zapasów towarów i materiałów, jeżeli nie podlegają one obowiązkowi odprowadzenia do budżetu centralnego lub rozliczeniu z funduszem na przeceny towarów i ryzyko handlowe,

2) dotacji z funduszu rozwoju,

3) nie wykorzystanych środków funduszu organizacyjno-samorządowego,

4) innych źródeł określonych w uzgodnieniu z Ministrem Finansów.

2. Środki funduszu wyrównawczego przeznaczone są na pokrycie:

1) ujemnych różnic cen powstałych w wyniku urzędowych zmian cen produkowanych wyrobów lub posiadanych zapasów towarów i materiałów, jeżeli nie podlegają one pokryciu ze środków budżetu centralnego lub rozliczeniu z funduszem na przeceny towarów i ryzyko handlowe,

2) strat niezależnych.

3. Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu przechodzą na rok następny.

§  19.

1. Fundusz postępu techniczno-ekonomicznego przeznaczony jest na finansowanie prac badawczych warunkujących postęp techniczny i organizacyjno-ekonomiczny.

2. Zasady tworzenia i wydatkowania środków tego funduszu określają odrębne przepisy.

3. Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu przechodzą na rok następny.

§  20.

1. Fundusz szkolenia tworzy się z narzutów w ciężar kosztów spółdzielni od planowanego osobowego funduszu płac, w wysokości ustalonej w szczegółowych zasadach dotyczących gospodarki finansowej spółdzielni i związków spółdzielczych.

2. Środki funduszu szkolenia przeznaczone są na finansowanie wydatków związanych z prowadzeniem szkół, ośrodków szkolenia i innych form szkolenia w spółdzielniach i o zasięgu międzyspółdzielnianym, jak również na stypendia dla studentów szkół wyższych przyznane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

3. Nie wykorzystane w ciągu roku środki funduszu przechodzą na rok następny.

§  21.

1. Zasady tworzenia i wykorzystywania funduszu socjalnego scentralizowanego określą odrębne przepisy.

2. Przepis § 12 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

§ 22. Fundusze nie wymienione w § 10 i 15 mogą być tworzone na podstawie uchwał właściwych centralnych związków spółdzielczych, a w spółdzielniach nie zrzeszonych w centralnych związkach - na podstawie uchwał Naczelnej Rady Spółdzielczej, podjętych w uzgodnieniu z Ministrem Finansów.

§  23.

1. Zysk bilansowy zatwierdzony w określonym trybie przez organy statutowe spółdzielni lub związków spółdzielczych, zmniejszony o:

1) zysk nieprawidłowy,

2) zysk nadmierny,

3) należny podatek dochodowy,

4) część zysku niezależnego pozostałą po naliczeniu należnego podatku dochodowego,

5) inne odpisy przewidziane odrębnymi przepisami,

stanowi czystą nadwyżkę spółdzielni lub związku spółdzielczego.

2. 1 Zasady weryfikacji zysku w celu wyeliminowania zysku nieprawidłowego i niezależnego ustala Minister Finansów.

3. Zasady weryfikacji zysku w celu wyeliminowania zysku nadmiernego określają odrębne przepisy.

4. Zysk nieprawidłowy i nadmierny rozliczany jest z budżetem centralnym.

§ 24. Czysta nadwyżka spółdzielni i związków spółdzielczych dzielona jest według następującej kolejności na:

1) fundusze przeznaczone na rozwój działalności spółdzielni i związków spółdzielczych:

a) fundusz zasobowy,

b) fundusze na finansowanie inwestycji i kapitalnych remontów,

c) fundusz rozwoju,

2) fundusze i odpisy przeznaczone:

a) do podziału między członków spółdzielni w postaci oprocentowania udziałów, a w spółdzielniach pracy również w postaci wypłat zależnych od wkładu pracy; przepis § 13 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie w spółdzielniach pracy w stosunku do wypłat gotówkowych z tytułu wkładu pracy,

b) na fundusz mieszkaniowy,

c) na fundusz pracowniczy,

d) na cele społeczno-wychowawcze.

§  25.

1. Zasady podziału czystej nadwyżki ustalają właściwe centralne związki spółdzielcze w uzgodnieniu z Ministerstwem Finansów, a dla spółdzielni nie zrzeszonych w centralnych związkach spółdzielczych - Naczelna Rada Spółdzielcza w porozumieniu z zainteresowanymi ministerstwami oraz w uzgodnieniu z Ministerstwem Finansów.

2. Zasady podziału czystej nadwyżki dla RSW "Prasa" ustala Zarząd RSW "Prasa" w uzgodnieniu z Ministerstwem Finansów oraz właściwymi organami sprawującymi nadzór nad jej działalnością.

3. Wysokość oprocentowania udziałów wniesionych przez członków spółdzielni określają zarządy centralnych związków spółdzielczych w porozumieniu z Ministrem Finansów.

§ 26. Zasady i tryb opodatkowania, stosowania dodatnich i ujemnych różnic budżetowych oraz dotacji przedmiotowych w spółdzielniach i związkach spółdzielczych regulują odrębne przepisy.

§ 27. Szczegółowe zasady dotyczące gospodarki finansowej w zakresie objętym uchwałą ustalają w uzgodnieniu z Ministrem Finansów:

1) dla spółdzielni i związków spółdzielczych - właściwe organy statutowe centralnych związków spółdzielczych po zaopiniowaniu przez Naczelną Radę Spółdzielczą,

2) dla spółdzielni nie zrzeszonych w centralnych związkach spółdzielczych - Naczelna Rada Spółdzielcza w porozumieniu z właściwymi ministrami.

§ 28. W celu uwzględnienia specyficznych warunków działania niektórych centralnych związków spółdzielczych i zrzeszonych w nich spółdzielni i związków Naczelna Rada Spółdzielcza może wprowadzić w uzgodnieniu z Ministrem Finansów, na wniosek właściwego centralnego związku spółdzielczego, odstępstwa od przepisów uchwały.

§ 29. Tracą moc:

1) uchwała nr 224 Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1958 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej organizacji spółdzielczych (Monitor Polski Nr 52, poz. 306),

2) uchwała nr 184 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1970 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej organizacji spółdzielczych budownictwa mieszkaniowego (Monitor Polski Nr 40, poz. 301).

§ 30. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1971 r.

1 § 23 ust. 2 zmieniony przez § 1 uchwały nr 56 z dnia 9 marca 1973 r. (M.P.73.15.94) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1973 r.

• Identyfikator: M.P.1971.33.213 t.j.
• Rodzaj: Uchwała
• Tytuł: Zasady gospodarki finansowej organizacji spółdzielczych.
• Data aktu: 09/11/1970
• Data ogłoszenia: 21/06/1971
• Data wejścia w życie: 01/01/1971