Decyzja wykonawcza 2018/1192 w sprawie wprowadzenia wzmocnionego nadzoru w Grecji

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2018/1192
z dnia 11 lipca 2018 r.
w sprawie wprowadzenia wzmocnionego nadzoru w Grecji

(notyfikowana jako dokument nr C(2018) 4495)

(Jedynie tekst w języku greckim jest autentyczny)

(Dz.U.UE L z dnia 22 sierpnia 2018 r.)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej 1 , w szczególności jego art. 2 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Od 2010 r. Grecja otrzymuje pomoc finansową od państw członkowskich należących do strefy euro. W szczególności, w ramach wsparcia z pierwszego programu dostosowań makroekonomicznych, w okresie od maja 2010 r. do grudnia 2011 r. Grecja otrzymała pożyczki dwustronne w wysokości 52 900 mln EUR od państw członkowskich należących do strefy euro, których walutą jest euro; kwota ta została zgromadzona przez Komisję w Instrumencie pożyczkowym na rzecz Grecji; w ramach wsparcia z drugiego programu dostosowań makroekonomicznych w okresie od marca 2012 r. do lutego 2015 r. Grecja otrzymała dodatkowe pożyczki finansowane z Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej w wysokości 130 900 mln EUR 2 ; natomiast w okresie od sierpnia 2015 r. do czerwca 2018 r. Grecja otrzymała dodatkową kwotę w wysokości 59 900 mln EUR 3  w formie pożyczek z Europejskiego Mechanizmu Stabilności. Zobowiązania Grecji pozostające do spłaty na rzecz państw członkowskich należących do strefy euro, Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej i Europejskiego Mechanizmu Stabilności wynoszą w sumie 243 700 mln EUR. Ponadto, w celu wsparcia pierwszego i drugiego programu dostosowań gospodarczych, Grecja otrzymała pomoc finansową z Międzynarodowego Funduszu Walutowego w kwocie 32 100 mln EUR.

(2) Pomoc finansowa z Europejskiego Mechanizmu Stabilności wygaśnie w dniu 20 sierpnia 2018 r.

(3) Warunki dotyczące polityki w odniesieniu do udzielenia pomocy finansowej z Europejskiego Mechanizmu Stabilności określono w decyzji wykonawczej Rady (UE) 2016/544 4 , zmienionej następnie decyzją wykonawczą Rady (UE) 2017/1226 5 . Warunki te doprecyzowano w Protokole ustaleń Europejskiego Mechanizmu Stabilności dotyczącym szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej ("protokół ustaleń"), podpisanym w dniu 19 sierpnia 2015 r. przez Komisję w imieniu Europejskiego Mechanizmu Stabilności oraz przez Grecję, oraz w jego późniejszych czterech zmianach.

(4) W ramach pomocy finansowej Europejskiego Mechanizmu Stabilności Grecja wdrożyła wiele reform obejmujących znaczną liczbę obszarów polityki, tj. (i) stabilność finansów publicznych; (ii) stabilność finansową; (iii) reformy strukturalne w celu zwiększenia konkurencyjności i wzrostu; oraz (iv) administrację publiczną. W oparciu o znaczną liczbę działań zrealizowanych w ramach programu należy kontynuować kluczowe reformy instytucjonalne i strukturalne w średnim okresie, aby zapewnić ich wdrożenie i pełną skuteczność.

(5) W wyniku działań podjętych przez rząd Grecji w dużej mierze skorygowano nierównowagę budżetową i nierównowagę przepływów zewnętrznych. W latach 2016 i 2017 saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych było dodatnie, a Grecja jest na drodze do osiągnięcia docelowej nadwyżki pierwotnej w wysokości 3,5 % produktu krajowego brutto w 2018 r. i w średnim okresie. W 2015 r. zewnętrzne wierzytelności netto osiągnęły poziom dodatni i w kolejnych latach wykazywały jedynie nieznaczny deficyt. Gospodarka zaczęła się poprawiać i w 2017 r. odnotowano wzrost w wysokości 1,4 %, a bezrobocie wykazuje tendencję spadkową. Jeżeli chodzi o wskaźniki strukturalne, Grecja poprawiła swoją pozycję w rankingach wiodących wskaźników porównawczych mierzących wyniki gospodarcze poszczególnych krajów.

(6) Niemniej jednak, pomimo reform, Grecja nadal doświadcza znacznej nierównowagi i słabości, co jest skutkiem następczym kryzysu finansowego. W szczególności - jak stwierdzono już w sprawozdaniu Komisji z 2018 r. przedkładanym w ramach mechanizmu ostrzegania (sporządzonym zgodnie z art. 3 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 6 ) - Grecja doświadcza obecnie następujących trudności. Dług publiczny osiągnął rekordową wartość 180,8 % produktu krajowego brutto na koniec 2016 r., a następnie utrzymał się na poziomie 178,6 % produktu krajowego brutto na koniec 2017 r., co stanowi najwyższy poziom w Unii. Międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto w wysokości niemal - 140 % produktu krajowego brutto w 2016 r. również utrzymuje się na podwyższonym poziomie; co więcej, mimo iż saldo obrotów bieżących wykazuje niemal równowagę, nadal jest ono niewystarczające, aby obniżyć znaczną międzynarodową pozycję inwestycyjną netto do rozsądnego poziomu w zadowalającym tempie. Chociaż bezrobocie spadło już z wartości szczytowej 27,9 % w 2013 r., w marcu 2018 r. nadal wynosiło 20,1 %. Bezrobocie długotrwałe (15,3 % na koniec 2017 r.) i bezrobocie młodzieży (43,8 % w marcu 2018 r.) również utrzymuje się na wysokim poziomie. Otoczenie biznesu nadal wymaga znacznej dalszej poprawy, jako że Grecja nadal ma duże zaległości w porównaniu z krajami osiągającymi najlepsze wyniki w kilku obszarach objętych wskaźnikami strukturalnymi należącymi do porównawczych wskaźników mierzących wyniki gospodarcze (np. egzekwowanie umów, rejestrowanie własności, postępowanie upadłościowe itp.).

(7) Sektor bankowy jest wystarczająco dokapitalizowany, jednak wciąż zmaga się z wyzwaniami związanymi z niskim poziomem rentowności i wysokim poziomem ekspozycji zagrożonej, a ponadto nadal jest silnie powiązany z państwem. Na koniec marca 2018 r. poziom ekspozycji zagrożonej nadal był bardzo wysoki i wynosił 92,4 mld EUR lub 48,5 % całkowitych ekspozycji bilansowych. Grecja przyjęła kluczowe ustawy w kontekście pomocy finansowej z Europejskiego Mechanizmu Stabilności, aby ułatwić uporządkowanie bilansów banków, lecz konieczne będą stałe działania, aby obniżyć wskaźnik ekspozycji zagrożonej do zrównoważonego poziomu oraz umożliwić instytucjom finansowym nieprzerwane pełnienie funkcji w zakresie pośrednictwa i zarządzania ryzykiem. Ponadto istnieje plan działania w celu poluzowania ograniczeń w przepływie kapitału, aby przywrócić zaufanie deponentów. Niektóre z tych ograniczeń zostały zmniejszone, jednak konieczne są dalsze działania na podstawie ustalonych wartości referencyjnych.

(8) Grecja - która była odcięta od pożyczek na rynku finansowym od 2010 r. - zaczęła odzyskiwać dostęp do rynku dzięki emisji obligacji państwowych od lipca 2017 r. Ze względu na wahania na rynkach finansowych dochody z obligacji greckich utrzymują się jednak na podwyższonym poziomie w porównaniu z innymi państwami należącymi do strefy euro, a w obliczu zewnętrznych zagrożeń gospodarczych warunki uzyskiwania pożyczek przez Grecję pozostają niestabilne. Należy zatem podjąć dalsze wysiłki, aby zapewnić Grecji trwały i stabilny dostęp do rynku.

(9) W obliczu powyższych rozważań Komisja stwierdza, iż Grecja nadal jest narażona na zagrożenia stabilności finansowej, które - jeżeli się urzeczywistnią - mogłyby wywołać niekorzystne skutki uboczne na rynkach pozostałych państw członkowskich należących do strefy euro. Jeżeli pojawią się jakiekolwiek skutki uboczne na innych rynkach, mogą one nastąpić w sposób pośredni, wywierając niekorzystny wpływ na zaufanie inwestorów, a tym samym na koszty refinansowania dla banków i pozostałych państw członkowskich należących do strefy euro.

(10) W dniu 22 czerwca 2018 r. Eurogrupa wyraziła zgodę polityczną na wdrożenie dodatkowych środków, aby zapewnić stabilność długu. Grecja wykazuje wysoki dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych, o wartości 178,6 % produktu krajowego brutto na koniec 2017 r. Grecja skorzystała już z hojnego wsparcia finansowego pochodzącego od partnerów europejskich, udzielonego na warunkach preferencyjnych, a w 2012 r. przyjęto konkretne środki, aby doprowadzić zadłużenie do bardziej zrównoważonego poziomu, a następnie, w 2017 r. - kolejne środki w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności. W analizie zdolności obsługi zadłużenia, przeprowadzonej w czerwcu 2018 r. przez Komisję wraz z Europejskim Bankiem Centralnym oraz we współpracy z Europejskim Mechanizmem Stabilności, stwierdzono, iż jeżeli dalsze środki nie zostaną przyjęte, stabilność długu będzie znacznie zagrożona. Wynika to z faktu, że według prognoz potrzeby finansowe brutto Grecji przekroczą poziom 20 % produktu krajowego brutto w długim okresie, który to poziom został ustalony przez Eurogrupę jako wartość odniesienia, w stosunku do której mierzone jest zagrożenie stabilności długu. Środki ustalone przez Eurogrupę na tej podstawie w dniu 22 czerwca 2018 r. obejmują między innymi przedłużenie średnich ważonych terminów zapadalności o kolejnych 10 lat, odroczenie odpisów amortyzacyjnych i spłaty odsetek o kolejnych 10 lat, jak również wdrożenie innych środków okołozadłużeniowych. Wraz z wypłatą kwoty 15 000 mln EUR - dzięki której prognozuje się, iż rezerwa gotówkowa pokryje zapotrzebowanie Grecji na finansowanie dłużne przez około 22 miesiące po zakończeniu programu - według podstawowego scenariusza Komisji środki te mają być wystarczające dla zapewnienia stabilności długu oraz zapewnią, aby potrzeby finansowe brutto utrzymywały się na poziomie poniżej 20 % produktu krajowego brutto do 2060 r. W przypadku niekorzystnego scenariusza środki średniookresowe uzgodnione przez Eurogrupę wniosłyby pozytywny wkład w stabilność długu przez pewien okres i zapewniłyby, aby wskaźniki potrzeb finansowych brutto utrzymały się poniżej ustalonych wartości progowych do 2036 r. Eurogrupa zgodziła się na przeprowadzenie analizy na koniec okresu karencji na podstawie Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej w 2032 r., aby ustalić, czy konieczne są dodatkowe środki okołozadłużeniowe w celu osiągnięcia ustalonych wartości docelowych w zakresie potrzeb finansowych brutto - pod warunkiem, że przestrzegane będą ramy budżetowe Unii Europejskiej - oraz w razie konieczności na podjęcie niezbędnych działań.

(11) Niemniej jednak w średnim okresie Grecja kontynuuje wdrażanie środków w celu usunięcia źródeł lub potencjalnych źródeł trudności oraz realizowanie reform strukturalnych, aby wspierać solidne i zrównoważone ożywienie gospodarcze, w obliczu skutków następczych spowodowanych przez kilka czynników. Czynniki te obejmują poważne i przedłużające się pogorszenie koniunktury w czasie kryzysu; wysokość poziomu zadłużenia w Grecji; słabości sektora finansowego w Grecji; nadal stosunkowo silne powiązania między sektorem finansowym i finansami publicznymi w Grecji, w tym przez własność państwową; ryzyko przeniesienia poważnych napięć w tych sektorach na inne państwa członkowskie, jak również narażenie państw członkowskich należących do strefy euro na ryzyko w kontekście zadłużenia państwa greckiego.

(12) W tym celu Grecja podjęła zobowiązanie w Eurogrupie, aby kontynuować i zakończyć wszystkie kluczowe reformy przyjęte w kontekście pomocy finansowej w ramach Europejskiego Mechanizmu Stabilności oraz aby zapewnić ochronę celów istotnych reform przyjętych w ramach programów pomocy finansowej.

(13) Grecja zobowiązała się również do wdrożenia konkretnych działań w obszarze polityki budżetowej i budżetowo-strukturalnej, dobrobytu społecznego, stabilności finansowej, rynków pracy i produktów, prywatyzacji i administracji publicznej. Te konkretne działania, które wymieniono w załączniku do oświadczenia Eurogrupy z dnia 22 czerwca 2018 r., przyczynią się do usunięcia potencjalnych źródeł trudności gospodarczych.

(14) Aby zlikwidować pozostałe ryzyko i monitorować spełnienie zobowiązań podjętych w tym celu, konieczne i właściwe wydaje się objęcie Grecji wzmocnionym nadzorem na mocy art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 472/2013.

(15) Przeprowadzono oficjalne konsultacje z Grecją, również za pośrednictwem oficjalnego pisma wysłanego w dniu 4 lipca 2018 r., oraz umożliwiono jej przedstawienie opinii na temat oceny Komisji. W swojej odpowiedzi z dnia 6 lipca 2018 r. Grecja zgodziła się z przeprowadzoną przez Komisję oceną wyzwań gospodarczych, przed którymi stoi ten kraj, co stanowi podstawę uruchomienia wzmocnionego nadzoru.

(16) Grecja będzie nadal korzystała ze wsparcia technicznego w ramach programu wspierania reform strukturalnych (jak określono w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/825 7 ) w celu opracowywania i wdrażania reform, w tym kontynuacji i zakończenia kluczowych reform zgodnie z zobowiązaniami politycznymi poddanymi monitorowaniu w ramach wzmocnionego nadzoru.

(17) Komisja zamierza ściśle współpracować z Europejskim Mechanizmem Stabilności - w kontekście jego systemu wczesnego ostrzegania - aby wdrożyć wzmocniony nadzór,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł  1

Grecja zostaje objęta wzmocnionym nadzorem na podstawie art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 472/2013 na okres sześciu miesięcy, począwszy od dnia 21 sierpnia 2018 r.

Artykuł  2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Greckiej.

Sporządzono w Brukseli dnia 11 lipca 2018 r.
W imieniu Komisji
Pierre MOSCOVICI
Członek Komisji
1 Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 1.
2 Kwota netto obligacji Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej w wysokości 10 900 mln EUR przekazana na rzecz Greckiego Instrumentu Stabilności Finansowej w marcu 2012 r. i zwrócona w lutym 2015 r.
3 Pożyczki w kwocie 2 000 mln EUR netto na dokapitalizowanie banków, które spłacono w lutym 2017 r.
4 Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2016/544 z dnia 15 lutego 2016 r. zatwierdzająca program dostosowań makroekonomicznych Grecji (2015/1411) (Dz.U. L 91 z 7.4.2016, s. 27).
5 Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2017/1226 z dnia 30 czerwca 2017 r. zmieniająca decyzję wykonawczą (UE) 2016/544 zatwierdzającą program dostosowań makroekonomicznych Grecji (2015/1411) (Dz.U. L 174 z 7.7.2017, s. 22).
6 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania (Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25).
7 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/825 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie utworzenia Programu wspierania reform strukturalnych na lata 2017-2020 oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 1303/2013 i (UE) nr 1305/2013 (Dz.U. L 129 z 19.5.2017, s. 1).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2018.211.1

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja wykonawcza 2018/1192 w sprawie wprowadzenia wzmocnionego nadzoru w Grecji
Data aktu: 11/07/2018
Data ogłoszenia: 22/08/2018