Rozporządzenie wykonawcze 2018/1101 ustanawiające kryteria stosowania art. 5 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 2271/96 zabezpieczającego przed skutkami eksterytorialnego stosowania ustawodawstwa przyjętego przez państwo trzecie oraz działaniami opartymi na nim lub z niego wynikającymi

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2018/1101
z dnia 3 sierpnia 2018 r.
ustanawiające kryteria stosowania art. 5 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 2271/96 zabezpieczającego przed skutkami eksterytorialnego stosowania ustawodawstwa przyjętego przez państwo trzecie oraz działaniami opartymi na nim lub z niego wynikającymi

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2271/96 z dnia 22 listopada 1996 r. zabezpieczające przed skutkami eksterytorialnego stosowania ustawodawstwa przyjętego przez państwo trzecie oraz działaniami opartymi na nim lub z niego wynikającymi 1 , w szczególności jego art. 5 akapit drugi,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie (WE) nr 2271/96 zapewnia ochronę i przeciwdziała niezgodnym z prawem skutkom eksterytorialnego stosowania niektórych wymienionych w załączniku do rozporządzenia przepisów ustawowych i wykonawczych oraz innych instrumentów prawnych przyjętych przez państwa trzecie, jak również opartych na nich lub wynikających z nich działań, jeżeli stosowanie takie ma wpływ na interesy osób fizycznych i prawnych wymienionych w art. 11 tego rozporządzenia, uczestniczących w handlu międzynarodowym lub w przepływie kapitału i związanej z tym działalności handlowej między Unią a państwami trzecimi.

(2) W rozporządzeniu (WE) nr 2271/96 uznaje się, że z powodu ich eksterytorialnego stosowania takie przepisy ustawowe, wykonawcze i inne instrumenty prawne, naruszają prawo międzynarodowe.

(3) Zgodnie z art. 5 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 2271/96 osoby określone w art. 11 tego rozporządzenia nie zastosują się bezpośrednio ani za pośrednictwem swego podmiotu zależnego czy innego pośrednika, w sposób aktywny ani w wyniku rozmyślnego uchybienia, do żadnego wymogu czy zakazu, w tym wniosków sądów zagranicznych, opartych na takich przepisach lub z nich wynikających lub wynikających z działań opartych na tych przepisach lub z nich wynikających.

(4) Art. 5 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 2271/96 zezwala jednak osobom wymienionym w art. 11 tego rozporządzenia na wystąpienie do Komisji z wnioskiem o upoważnienie do całkowitego lub częściowego zastosowania się do takiego wymogu lub zakazu w zakresie, w jakim brak takiego zastosowania się poważnie naruszyłby ich interesy lub interesy Unii.

(5) Aby zagwarantować pewność prawa oraz zapewnić skuteczne wykonywanie rozporządzenia (WE) nr 2271/96, uwzględniając równocześnie, w szczególnych i należycie uzasadnionych przypadkach, ryzyko wystąpienia poważnej szkody dla interesów osób fizycznych i prawnych wymienionych w art. 11 tego rozporządzenia, należy określić kryteria stosowania art. 5 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 2271/96.

(6) Zważywszy na fakt, że rolą Komisji jest nadzorowanie jednolitego wdrażania prawa UE, w tym rozporządzenia (WE) nr 2271/96, Komisja będzie uważnie monitorować stosowanie niniejszego rozporządzenia i, w oparciu o ocenę jego wykonania, przyjmie wszelkie niezbędne dostosowania.

(7) Należy określić główne etapy procedury następujące po przedłożeniu Komisji wniosku o upoważnienie do całkowitego lub częściowego zastosowania się do takiego wymogu lub zakazu.

(8) Wszelkie przetwarzanie danych osobowych osób fizycznych na mocy niniejszego rozporządzenia powinno odbywać się zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 2  oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady 3 .

(9) Wnioski składane na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny dotyczyć działań lub uchybień opierających się na przepisach wyszczególnionych w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 2271/96 lub wynikających bezpośrednio lub pośrednio z ich stosowania lub na działaniach opartych na tych przepisach lub z nich wynikających.

(10) Rozpatrzenie wniosku następuje możliwie jak najszybciej.

(11) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Prawodawstwa o Charakterze Eksterytorialnym i zostały przyjęte na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 4 ,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

Zakres

Niniejsze rozporządzenie ustanawia kryteria stosowania art. 5 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 2271/96.

Artykuł  2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a)
"wymienione prawodawstwo eksterytorialne" oznacza przepisy ustawowe, wykonawcze i inne instrumenty prawne wymienione w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 2271/96, w tym przepisy wykonawcze i inne instrumenty prawne oparte na nich lub z nich wynikające;
b)
"dalsze działania" oznaczają działania oparte na wymienionym prawodawstwie eksterytorialnym lub z niego wynikające;
c)
"brak zastosowania się" oznacza niezastosowanie się, poprzez bezpośrednie działanie lub w wyniku rozmyślnego uchybienia, do wymogu lub zakazu, w tym wniosków sądów zagranicznych, opartych na wymienionym prawodawstwie eksterytorialnym lub dalszych działaniach lub bezpośrednio lub pośrednio z nich wynikających;
d)
"chronione interesy" oznaczają interes którejkolwiek z osób wymienionych w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 2271/96, interes Unii lub oba te interesy;
e)
"wnioskodawca" oznacza którąkolwiek z osób wymienionych w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 2271/96, która wystąpiła o upoważnienie, o którym mowa w art. 5 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 2271/96.
Artykuł  3

Składanie wniosków

1. 
Wnioski o upoważnienie, o którym mowa w art. 5 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 2271/96, składa się na piśmie na następujący adres:

European Commission

Service for Foreign Policy Instruments

EEAS 07/99

B-1049 Brussels, Belgium

EC-AUTHORISATIONS-BLOCKING-REG@ec.europa.eu

2. 
Wniosek powinien zawierać imię i nazwisko oraz dane kontaktowe wnioskodawcy, należy wskazać w nim dokładny przedmiotowy przepis wymienionego prawodawstwa eksterytorialnego lub przedmiotowe dalsze działanie oraz opisać zakres upoważnienia, o które się występuje, i szkodę, jaką mógłby spowodować brak zastosowania się.
3. 
Wnioskodawca powinien przedstawić w swoim wniosku wystarczające dowody, iż brak zastosowania się spowodowałby poważną szkodę dla co najmniej jednego chronionego interesu.
4. 
W razie konieczności Komisja może zażądać dodatkowych dowodów od wnioskodawcy, który przedstawia je w rozsądnym terminie wyznaczonym przez Komisję.
5. 
Komisja informuje Komitet ds. Prawodawstwa o Charakterze Eksterytorialnym, jak tylko otrzymuje wnioski.
Artykuł  4

Ocena wniosków

Oceniając, czy wystąpiłaby poważna szkoda dla chronionych interesów, o której mowa w art. 5 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 2271/96, Komisja bierze pod uwagę, w stosownych przypadkach, m.in. następujące niekumulatywne kryteria:

a)
czy chroniony interes może być szczególnie zagrożony, biorąc pod uwagę kontekst, charakter i źródło szkody dla chronionego interesu;
b)
toczące się względem wnioskodawcy postępowania administracyjne lub sądowe w państwie trzecim, z którego wywodzi się wymienione prawodawstwo eksterytorialne, lub uprzednio zawarte z nim porozumienia;
c)
istnienie istotnej więzi z państwem trzecim, z którego wywodzi się wymienione prawodawstwo eksterytorialne lub dalsze działania; np. czy wnioskodawca ma spółki dominujące lub spółki zależne lub czy udziały w nim mają osoby fizyczne lub prawne podlegające jurysdykcji pierwotnej państwa trzeciego, z którego wywodzi się wymienione prawodawstwo eksterytorialne lub dalsze działania;
d)
czy wnioskodawca mógłby podjąć rozsądne środki, by uniknąć szkody lub ją ograniczyć;
e)
niekorzystne skutki dla prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności, czy wnioskodawca musiałby zmierzyć się ze znacznymi stratami ekonomicznymi, które mogłyby np. zagrozić jego rentowności lub powodować poważne ryzyko upadłości;
f)
czy działalność wnioskodawcy zostałaby nadmiernie utrudniona ze względu na utratę podstawowych nakładów lub zasobów, których nie można w racjonalny sposób zastąpić;
g)
czy korzystanie z indywidualnych praw przez wnioskodawcę zostałoby znacznie utrudnione;
h)
czy istnieje zagrożenie dla bezpieczeństwa, ochrony, ochrony życia i zdrowia ludzkiego oraz ochrony środowiska;
i)
czy istnieje zagrożenie dla zdolności Unii do wdrażania jej polityki humanitarnej, rozwojowej i handlowej lub zewnętrznych aspektów jej polityki wewnętrznej;
j)
bezpieczeństwo dostaw strategicznych towarów lub usług na terenie Unii lub danego państwa członkowskiego lub do Unii lub państwa członkowskiego oraz wpływ niedoboru lub zakłóceń w takich dostawach;
k)
konsekwencje dla rynku wewnętrznego pod względem swobodnego przepływu towarów, osób, usług i kapitału, a także stabilności finansowej i gospodarczej lub kluczowej infrastruktury unijnej;
l)
systemowe skutki szkody, w szczególności pod względem skutków ubocznych w innych sektorach;
m)
wpływ na rynek pracy jednego lub kilku państw członkowskich i skutki transgraniczne w obrębie Unii;
n)
wszelkie inne istotne czynniki.
Artykuł  5

Wynik rozpatrzenia wniosku

1. 
Jeżeli po zakończeniu oceny, o której mowa w art. 4, Komisja uzna, że istnieją wystarczające dowody na to, iż brak zastosowania się spowodowałby poważną szkodę dla chronionych interesów, Komisja niezwłocznie przedkłada Komitetowi ds. Prawodawstwa o Charakterze Eksterytorialnym projekt decyzji zawierający właściwe środki, jakie należy podjąć.
2. 
Jeżeli po zakończeniu oceny, o której mowa w art. 4, Komisja uzna, że nie istnieją wystarczające dowody na to, iż brak zastosowania się spowodowałby poważną szkodę dla chronionych interesów, Komisja przedkłada Komitetowi ds. Prawodawstwa o Charakterze Eksterytorialnym projekt decyzji o odrzuceniu wniosku.
3. 
Komisja niezwłocznie powiadamia wnioskodawcę o ostatecznej decyzji.
Artykuł  6

Przetwarzanie danych

1. 
Komisja przetwarza dane osobowe w celu realizacji zadań spoczywających na niej na mocy niniejszego rozporządzenia.
2. 
Wszelkie operacje przetwarzania danych osobowych odbywają się zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679 oraz rozporządzeniem (WE) nr 45/2001.
3. 
Na potrzeby niniejszego rozporządzenia Służba ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej jest wyznaczona jako "administrator danych" z ramienia Komisji w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 45/2001 w celu zapewnienia, by zainteresowane osoby fizyczne mogły wykonywać swoje prawa zgodnie z tym rozporządzeniem.
Artykuł  7

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 3 sierpnia 2018 r.
W imieniu Komisji
Jean-Claude JUNCKER
Przewodniczący
1 Dz.U. L 309 z 29.11.1996, s. 1.
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).
3 Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1).
4 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2018.199I.7

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2018/1101 ustanawiające kryteria stosowania art. 5 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 2271/96 zabezpieczającego przed skutkami eksterytorialnego stosowania ustawodawstwa przyjętego przez państwo trzecie oraz działaniami opartymi na nim lub z niego wynikającymi
Data aktu: 03/08/2018
Data ogłoszenia: 07/08/2018
Data wejścia w życie: 07/08/2018