Sprawa C-685/24, Unione Fiduciaria i in.: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Consiglio di Stato (Włochy) w dniu 17 października 2024 r. - Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Torino Fiduciaria - Fiditor Srl, Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA/Ministero delle Imprese e del Made in Italy, Presidenza del Consiglio dei Ministri, Ministero dell’Economia e delle Finanze, Garante per la Protezione dei Dati Personali, Unioncamere (Unione Italiana delle Camere di Commercio, Industria, Artigianato e Agricoltura), Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi, Camera di Commercio Industria e Artigianato di Torino, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Roma, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Torino, Infocamere Scpa

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Consiglio di Stato (Włochy) w dniu 17 października 2024 r. - Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Torino Fiduciaria - Fiditor Srl, Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA/Ministero delle Imprese e del Made in Italy, Presidenza del Consiglio dei Ministri, Ministero dell'Economia e delle Finanze, Garante per la Protezione dei Dati Personali, Unioncamere (Unione Italiana delle Camere di Commercio, Industria, Artigianato e Agricoltura), Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi, Camera di Commercio Industria e Artigianato di Torino, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Roma, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Torino, Infocamere Scpa
(Sprawa C-685/24, Unione Fiduciaria i in.)

(C/2025/707)

Język postępowania: włoski

(Dz.U.UE C z dnia 10 lutego 2025 r.)

Sąd odsyłający

Consiglio di Stato

Strony w postępowaniu głównym

Strona inicjująca postępowanie przed sądem odsyłającym: Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Torino Fiduciaria - Fiditor Srl, Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA

Druga strona postępowania: Ministero delle Imprese e del Made in Italy, Presidenza del Consiglio dei Ministri, Ministero dell'Economia e delle Finanze, Garante per la Protezione dei Dati Personali, Unioncamere (Unione Italiana delle Camere di Commercio, Industria, Artigianato e Agricoltura), Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi, Camera di Commercio Industria e Artigianato di Torino, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Roma, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Torino, Infocamere Scpa

Pytania prejudycjalne

1) Czy pojęcie "istituti giuridici" (porozumienia prawne), o którym mowa w art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy (UE) 2015/849 1 , w brzmieniu zmienionym dyrektywą (UE) 2018/843 2 , zawarte w wersji włoskiej, należy interpretować w ten sposób, że odnosi się ono, zgodnie z tym, co można wywnioskować z innych głównych wersji językowych oraz z kontekstu i celów dyrektywy, do istnienia organicznego związku przepisów i zasad regulujących zjawisko społeczne, czy raczej do konkretnej i specyficznej transakcji ekonomicznoprawnej, czy też jeszcze do typologii transakcji ekonomicznoprawnych ocenianych według ich istotnych cech, które w każdym przypadku mają strukturę lub funkcje podobne do trustów?

2) Czy art. 31 ust. 10 dyrektywy (UE) 2015/849, w brzmieniu zmienionym dyrektywą (UE) 2018/843, należy interpretować w ten sposób, że powiadomienia dokonywane przez państwa członkowskie oraz sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady nie mają wiążącej wartości regulacyjnej, lecz stanowią akty jedynie deklaratoryjne dotyczące porozumień prawnych podobnych do trustów występujących w różnych systemach, wobec czego w każdym przypadku to sąd krajowy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej muszą w razie sporu dokonać weryfikacji istnienia takiego podobieństwa struktury lub funkcji takich porozumień w odniesieniu do trustów w świetle jedynie przepisów dyrektywy, gdyż aktów tych, uzupełniających prawo [unijne], nie można uznać za wiążące?

3) Czy prawo Unii Europejskiej, a w szczególności motywy 1, 2, 4, 5, 12-17, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 6 oraz art. 31 dyrektywy (UE) 2015/849, a także motywy 4, 5, 16, 17 i 25-34 dyrektywy (UE) 2018/843 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, takiemu jak przewidziane w art. 1 ust. 2 lit. ee), art. 20, 21 i 22 dekretu ustawodawczego nr 231/2017, w zakresie, w jakim zalicza do porozumień prawnych mających strukturę i funkcje podobne do trustów zlecenia powiernicze spółek powierniczych?

4) Czy prawo Unii Europejskiej, a w szczególności zasada proporcjonalności oraz przepisy zawarte w art. 31 ust. 1 dyrektywy (UE) 2015/849 w związku z art. 5 ust. 4 TUE oraz z motywami 5 i 27 dyrektywy (UE) 2018/843, stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, takiemu jak przewidziane w art. 1 ust. 2 lit. ee), art. 20, 21 i 22 dekretu ustawodawczego nr 231/2017, w zakresie, w jakim zalicza do porozumień prawnych mających strukturę i funkcje podobne do trustów zlecenia powiernicze spółek powierniczych, chociaż działalność takich spółek obwarowana jest szeregiem obowiązków i podlega nadzorowi różnych organów krajowych, z uwzględnieniem ryzyka, jakie może wiązać się z prowadzonym transakcjami?

5) Czy przepisy art. 31 ust. 1 pkt 2 i ust. 10 dyrektywy (UE) 2015/849 w brzmieniu zmienionym dyrektywą (UE) 2018/843 są nieważne ze względu na sprzeczność z postanowieniami art. 114 i art. 288 ust. 3 TFUE oraz z zasadą skuteczności?

6) Czy prawo Unii Europejskiej, a w szczególności motywy 1, 2, 5, 12-17 dyrektywy (UE) 2015/849, a także art. 30 i 31 tej dyrektywy, motywy 4, 5, 16-17, 25-34 dyrektywy (UE) 2018/843, art. 6, 7, 8, 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 5 ust. 4 TUE, należy interpretować - także w świetle wyroku Trybunału z dnia 22 listopada 2022 r. w sprawach połączonych C 37/20 i C 601/20 - w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu, takiemu jak przewidziane w art. 21 ust. 4 lit. d)-bis) dekretu ustawodawczego nr 231/2007 i art. 7 ust. 2 decreto ministeriale (dekretu ministerialnego) nr 55/2022, które umożliwia dostęp podmiotom prywatnym, w tym posiadającym interesy rozproszone, posiadaczom istotnego i zróżnicowanego interesu prawnego, w przypadkach gdy wiedza o beneficjentach rzeczywistych jest konieczna do pilnowania lub obrony interesu odpowiadającego sytuacji prawnie chronionej, jeżeli posiadają konkretne i udokumentowane dowody na rozbieżność pomiędzy beneficjentem rzeczywistym a własnością prawną, wymagając również, aby interes był bezpośredni, konkretny i aktualny, a w przypadku podmiotów reprezentujących interesy rozproszone nie pokrywał się z interesem jednostek należących do reprezentowanej kategorii?

1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz.U. 2015, L 141, s. 73).
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniająca dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (Dz.U. 2018, L 156, s. 43).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2025.707

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-685/24, Unione Fiduciaria i in.: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Consiglio di Stato (Włochy) w dniu 17 października 2024 r. - Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Torino Fiduciaria - Fiditor Srl, Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA/Ministero delle Imprese e del Made in Italy, Presidenza del Consiglio dei Ministri, Ministero dell’Economia e delle Finanze, Garante per la Protezione dei Dati Personali, Unioncamere (Unione Italiana delle Camere di Commercio, Industria, Artigianato e Agricoltura), Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi, Camera di Commercio Industria e Artigianato di Torino, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Roma, Camera di Commercio Industria Artigianato Agricoltura di Torino, Infocamere Scpa
Data aktu: 10/02/2025
Data ogłoszenia: 10/02/2025