Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (D062827/02 - 2019/2829(RSP)).

Sprzeciw na podstawie art. 112 Regulaminu: Zmodyfikowana genetycznie kukurydza MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 x DAS-40278-9 oraz zmodyfikowana genetycznie kukurydza łącząca dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9

P9_TA(2019)0030

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 x DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (D062827/02 - 2019/2829(RSP))

(2021/C 202/05)

(Dz.U.UE C z dnia 28 maja 2021 r.)

Parlament Europejski,

uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 * 1507 * MON 88017 * 59122 * DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (D062827/02,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie zmodyfikowanej genetycznie żywności i paszy 1 , w szczególności jego art. 7 ust. 3 i art. 19 ust. 3,
uwzględniając głosowanie Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, w dniu 12 lipca 2019 r., w wyniku którego nie wydano opinii, oraz głosowanie komitetu odwoławczego w dniu 16 września 2019 r., w wyniku którego również nie wydano opinii,
uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję 2 ,
uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 28 listopada 2018 r. opublikowaną w dniu 14 stycznia 2019 r. 3 ,
uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje zawierające sprzeciw wobec zatwierdzania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) 4 ,
uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,
uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że w dniu 6 lutego 2013 r. zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 przedsiębiorstwo Dow AgroSciences Europe, w imieniu Dow AgroSciences LLC, zwróciło się do właściwego organu krajowego Holandii z wnioskiem o wprowadzenie do obrotu żywności, składników żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 * 1507 * MON 88017 * 59122 * DAS-40278-9 ("kukurydzę poddaną złożonej modyfikacji genetycznej"), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych; mając na uwadze, że wniosek ten odnosił się również do wprowadzenia do obrotu produktów zawierających lub mających w swoim składzie kukurydzę poddaną złożonej modyfikacji genetycznej do zastosowań innych niż żywność i pasza, z wyjątkiem uprawy;
B.
mając na uwadze, że wniosek ten odnosił się również do wprowadzenia do obrotu produktów zawierających 25 subkombinacji pojedynczych modyfikacji genetycznych stanowiących kukurydzę poddaną złożonej modyfikacji genetycznej, składających się z tych subkombinacji lub z nich wyprodukowanych; mając na uwadze, że zatwierdzono już 11 spośród tych subkombinacji 5 ; mając na uwadze, że pozostałe 14 subkombinacji jest objęte, obok kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej, projektem decyzji wykonawczej Komisji;
C.
mając na uwadze, że w dniu 28 listopada 2018 r. EFSA wydał pozytywną opinię zgodnie z art. 6 i 18 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, którą opublikowano w dniu 14 stycznia 2019 r. 6 ;
D.
mając na uwadze, że kukurydza poddana złożonej modyfikacji genetycznej pochodzi ze skrzyżowania pięciu modyfikacji genetycznych kukurydzy i zapewnia odporność na herbicydy zawierające glufosynat, glifosat i 2,4-D, a także produkuje sześć białek owadobójczych (białka "Bt" lub "Cry"): Cry1A.105, Cry2Ab2, Cry1F and CryBb1, które są toksyczne dla niektórych larw łuskoskrzydłych, oraz Cry34Ab1 i Cry25Ab1, które są toksyczne dla niektórych larw chrząszczy 7 ;

Uwagi państw członkowskich

E.
mając na uwadze, że w trakcie trzymiesięcznego okresu konsultacji państwa członkowskie przedstawiły EFSA wiele uwag krytycznych 8  dotyczących między innymi tego, że nie można wyciągnąć ostatecznych wniosków (zwłaszcza w odniesieniu do środków spożywczych) co do długoterminowych skutków reprodukcyjnych lub rozwojowych danej żywności i/lub paszy, że przed sfinalizowaniem oceny ryzyka konieczne jest uzyskanie większej ilości informacji, że analiza składu wskazuje na brak równoważności między kukurydzą poddaną złożonej modyfikacji genetycznej a jej tradycyjnym odpowiednikiem, w związku z czym nie można zagwarantować bezpieczeństwa, że plan monitorowania środowiska po wprowadzeniu do obrotu jest niewystarczający oraz że potrzebne są dalsze badania na temat biologicznej roli i aktywności białek Cry w odniesieniu do ssaków, zanim można będzie je uznać za bezpieczne;
F.
mając na uwadze, że w odniesieniu do 14 niezatwierdzonych obecnie subkombinacji kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych doświadczalnych 9 ; mając na uwadze, że złożone modyfikacje genetyczne nie powinny być zatwierdzane bez gruntownej oceny danych doświadczalnych w odniesieniu do każdej subkombinacji;

Herbicydy uzupełniające

G.
mając na uwadze, że z szeregu badań wynika, iż uprawy zmodyfikowane genetycznie tolerujące herbicydy prowadzą do większego wykorzystania tych herbicydów 10 ; mając na uwadze, że w konsekwencji należy się spodziewać, iż kukurydza poddana złożonej modyfikacji genetycznej będzie narażona na wyższe i powtarzające się dawki glufosynatu, glifosatu i 2,4-D, wskutek czego w zbiorach może znaleźć się więcej pozostałości;
H.
mając na uwadze, że w ramach wieloletniego skoordynowanego unijnego programu kontroli na lata 2020, 2021 i 2022 państwa członkowskie nie są zobowiązane do pomiaru pozostałości glifosatu, glufosynatu i 2,4-D w importowanej kukurydzy 11 ; mając na uwadze, że nie można wykluczyć, iż kukurydza poddana złożonej modyfikacji genetycznej lub produkty z niej otrzymane do celów spożywczych i pasz przekroczą unijne najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości, które wprowadzono w celu ochrony zdrowia konsumentów;
I.
mając na uwadze, że utrzymują się wątpliwości co do rakotwórczości glifosatu; mając na uwadze, że EFSA stwierdził w listopadzie 2015 r., że jest mało prawdopodobne, aby glifosat był rakotwórczy; mając jednocześnie na uwadze, że w 2015 r. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem działająca pod auspicjami Światowej Organizacji Zdrowia zaliczyła glifosat do substancji prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi;
J.
mając na uwadze, że według EFSA brakuje danych toksykologicznych potrzebnych do oceny ryzyka dla konsumentów w odniesieniu do szeregu produktów rozpadu glifosatu istotnych dla upraw odpornych na działanie glifosatu zmodyfikowanego genetycznie 12 ;
K.
mając na uwadze, że w roślinach zmodyfikowanych genetycznie sposób, w jaki herbicydy uzupełniające są rozkładane przez roślinę, oraz skład, a tym samym toksyczność produktów rozkładu (metabolitów), mogą wynikać z samej modyfikacji genetycznej; mając na uwadze, że według EFSA ma to miejsce w przypadku, gdy herbicydem uzupełniającym jest glifosat 13 ;
L.
mając na uwadze, że glufosynat jest sklasyfikowany jako działający szkodliwie na rozrodczość (1B), a zatem podlega kryteriom wykluczającym ustanowionym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 14 ; mając na uwadze, że zezwolenie na stosowanie glufosynatu w Unii wygasło z dniem 31 lipca 2018 r. 15 ;
M.
mając na uwadze, że wyniki niezależnych badań budzą obawy, jeżeli chodzi o ryzyko związane z substancją czynną 2,4-D w odniesieniu do rozwoju płodu, wad wrodzonych u noworodków oraz zaburzeń hormonalnych;
N.
mając na uwadze, że niedawny artykuł jednego z ekspertów, który zajmuje się rozwojem zmodyfikowanych genetycznie roślin, stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo upraw zmodyfikowanych genetycznie tolerujących 2,4-D ze względu na jego cytotoksyczny produkt degradacji, jakim jest 2,4-dichlorofenol (2,4-DCP) 16 ;

Białka Bt

O.
mając na uwadze, że w wielu badaniach zaobserwowano skutki uboczne, które mogą wpływać na układ odpornościowy w wyniku ekspozycji na białka Bt, a niektóre białka Bt mogą wykazywać właściwości adiuwantów 17 , tj. mogą nasilać alergenność innych białek, z którymi wchodzą w styczność;
P.
mając na uwadze, że w opinii mniejszości przyjętej przez jednego z członków panelu EFSA ds. GMO w ramach procesu oceny podobnej, lecz odmiennej kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej oraz jej subkombinacji stwierdzono, że chociaż nie zidentyfikowano niezamierzonych skutków dla układu odpornościowego w żadnym zastosowaniu, w którym występuje ekspresja białek Bt, "nie można ich było zaobserwować w badaniach toksykologicznych obecnie zalecanych i przeprowadzanych w EFSA na potrzeby oceny bezpieczeństwa genetycznie zmodyfikowanych roślin, ponieważ badania te nie obejmują odpowiednich do tego testów" 18 ;
Q.
mając na uwadze, że - jak wykazało jedno z niedawnych badań - szybki wzrost wykorzystania neonikotynoidów do nasion w Stanach Zjednoczonych zbiega się z częstszym sadzeniem genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy Bt 19 ; mając na uwadze, że Unia zakazała stosowania na zewnątrz trzech neonikotynoidów, w tym do zaprawiania nasion, ze względu na ich wpływ na pszczoły i inne owady zapylające 20 ;
R.
mając na uwadze, że uznaje się, iż ocena pozostałości herbicydów i ich metabolitów w roślinach zmodyfikowanych genetycznie, a także ich potencjalnej interakcji z białkami Bt, wykracza poza zakres kompetencji panelu EFSA ds. GMO;

Niedemokratyczna procedura

S.
mając na uwadze, że ani głosowanie przeprowadzone 12 lipca 2019 r. w Stałym Komitecie ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, ani głosowanie przeprowadzone 16 września 2019 r. w komitecie odwoławczym, nie doprowadziło do wydania opinii, co oznacza, że zezwolenie nie uzyskało poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich;
T.
mając na uwadze, że zarówno w uzasadnieniu przedłożonego w dniu 22 kwietnia 2015 r. wniosku ustawodawczego zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 w odniesieniu do umożliwienia państwom członkowskim ograniczenia lub zakazu stosowania genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy na swoim terytorium, jak i w uzasadnieniu przedłożonego w dniu 14 lutego 2017 r. wniosku ustawodawczego zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 182/2011, Komisja wyraziła ubolewanie w związku z faktem, że od czasu wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 decyzje zatwierdzające są przyjmowane przez Komisję bez poparcia w formie opinii komitetów z państw członkowskich oraz że odsyłanie dokumentacji do Komisji w celu podjęcia ostatecznej decyzji, zdecydowanie stanowiące wyjątek w całej procedurze, stało się normą w przypadku podejmowania decyzji w sprawie zatwierdzania genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy; mając na uwadze, że praktyka ta została kilkakrotnie uznana za niedemokratyczną przez przewodniczącego Komisji 21 ;
U.
mając na uwadze, że w trakcie ósmej kadencji Parlament przyjął rezolucje, w których sprzeciwił się wprowadzaniu do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie z przeznaczeniem na żywność i paszę (33 rezolucje) oraz uprawie organizmów zmodyfikowanych genetycznie w Unii (trzy rezolucje); mając na uwadze, że za zatwierdzeniem żadnego z tych GMO nie opowiedziała się większość kwalifikowana państw członkowskich; mając na uwadze, że mimo uznania przez Komisję braków demokratycznych, braku poparcia ze strony państw członkowskich i zastrzeżeń Parlamentu Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że nie jest do tego prawnie zobowiązana;
1.
uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;
2.
uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, gdyż nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu - zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi przez Parlament Europejski i Radę w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 22  - stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumentów w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;
3.
wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;
4.
ponawia swoje zobowiązanie do przyspieszenia prac nad wnioskiem Komisji zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 182/2011; apeluje do Rady, aby w trybie pilnym kontynuowała prace nad tym wnioskiem Komisji;
5.
wzywa Komisję do zawieszenia wszelkich decyzji wykonawczych dotyczących wniosków o zezwolenie dotyczące GMO do czasu zmiany procedury zatwierdzania w sposób pozwalający wyeliminować niedociągnięcia obecnej procedury, która okazała się nieodpowiednia;
6.
apeluje do Komisji, by wycofywała wnioski w sprawie zezwoleń dotyczących GMO, czy to z przeznaczeniem do uprawy, czy na żywność i paszę, jeżeli Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt nie wyda opinii;
7.
wzywa Komisję, aby nie zatwierdzała żadnych zmodyfikowanych genetycznie roślin tolerujących herbicydy bez przeprowadzenia pełnej oceny pozostałości pochodzących z oprysków herbicydami uzupełniającymi, ich metabolitami i komercyjnymi formami użytkowymi stosowanymi w krajach uprawy;
8.
wzywa Komisję, aby w pełni uwzględniała ocenę ryzyka stosowania herbicydów uzupełniających i ryzyka ich pozostałości w ocenie ryzyka zmodyfikowanych genetycznie roślin tolerujących herbicydy, niezależnie od tego, czy dana roślina zmodyfikowana genetycznie jest przeznaczona do uprawy w Unii, czy też ma być importowana do Unii z przeznaczeniem na żywność i paszę;
9.
apeluje do Komisji, by nie zezwalała na przywóz, z przeznaczeniem na żywność lub paszę, jakichkolwiek genetycznie zmodyfikowanych roślin uodpornionych na herbicyd niedopuszczony do stosowania w Unii, w tym przypadku glufosynat;
10.
wzywa Komisję, aby nie zatwierdzała żadnych subkombinacji złożonych modyfikacji genetycznych, jeżeli nie zostały one poddane gruntownej ocenie EFSA na podstawie pełnych danych przedłożonych przez wnioskodawcę;
11.
w szczególności uważa, że zatwierdzanie subkombinacji, dla których nie dostarczono żadnych danych dotyczących bezpieczeństwa i które nie zostały jeszcze nawet sprawdzone lub wytworzone, jest sprzeczne z zasadami ogólnego prawa żywnościowego ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002;
12.
wzywa EFSA do dalszego rozwoju i systematycznego stosowania metod umożliwiających identyfikację niezamierzonych skutków złożonych modyfikacji genetycznych, np. właściwości adiuwantów w przypadku toksyn Bt;
13.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.
1 Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1.
2 Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
3 Opinia naukowa w sprawie oceny genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 x DAS-40278-9 i jej subkombinacji, niezależnie od ich pochodzenia, z przeznaczeniem na żywność i paszę oraz na jej przywóz i przetwarzanie na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 (wniosek EFSA-GMO-NL-2013-113), Dziennik EFSA, 2019, 17(1):5521, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2019.5521
4 W trakcie ósmej kadencji Parlament Europejski przyjął 36 rezolucji zawierających sprzeciw wobec zatwierdzania organizmów zmodyfikowanych genetycznie.
5 1507 x 59122, zatwierdzona decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2018/1110; MON 89034 x MON 88017, zatwierdzona decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2018/2046; oraz MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122, MON 89034 x 1507 x MON 88017, MON 89034 x 1507 x 59122, MON 89034 x MON 88017 x 59122, 1507 x MON 88017 x 59122, MON 89034 x 1507, MON 89034 x 59122, 1507 x MON 88017, MON 88017 x 59122, zatwierdzone decyzją wykonawczą Komisji 2013/650/UE.
6 Opinia naukowa w sprawie oceny genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 x DAS-40278-9 i jej subkombinacji, niezależnie od ich pochodzenia, z przeznaczeniem na żywność i paszę oraz na jej przywóz i przetwarzanie na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 (wniosek EFSA-GMO-NL-2013-113), Dziennik EFSA, 2019, 17 (1):5521, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2019.5521
7 Zob. opinia EFSA, s. 10-11.
9 Zob. opinia EFSA, s. 4.
10 Zob. na przykład Bonny, S., "Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact", Environmental Management, 2016, 57(1): 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 oraz Benbrook, C.M., "Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. - the first sixteen years", Environmental Sciences Europe, 2012, 24(24), https://enveurope.springeropen.com/articles/ 10.1186/2190-4715-24-24
11 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/533 z dnia 28 marca 2019 r. dotyczące wieloletniego skoordynowanego unijnego programu kontroli na lata 2020, 2021 i 2022, mającego na celu zapewnienie zgodności z najwyższymi dopuszczalnymi poziomami pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na jej powierzchni, a także mającego na celu ocenę narażenia konsumenta na te pozostałości (Dz.U. L 88 z 29.3.2019, s. 28).
12 Wniosek EFSA w sprawie wzajemnego przeglądu oceny ryzyka stwarzanego przez pestycydy w odniesieniu do substancji czynnej glifosatu, Dziennik EFSA, 2015, 13(11):4302, p. 3 https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4302
13 Przegląd EFSA istniejących najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości glifosatu zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005, 17 maja 2018 r., s. 12, https://www.efsa.europa.eu/fr/efsajournal/pub/5263
14 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1).
16 Lurquin, P.F., "Production of a toxic metabolite in 2, 4-D-resistant GM crop plants", 3 Biotech, 2016, 6(1): 1-4. https://link.springer.com/article/10.1007/s13205-016-0387-9#CR25
17 W celu uzyskania oglądu sytuacji zob. Rubio Infante, N. & Moreno-Fierros, L., "An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals", Journal of Applied Toxicology, 2016, 36(5): 630-648. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jat.3252/full
18 Wniosek EFSA-GMO-DE-2010-86 (Bt11 3 MIR162 3 1507 3 GA21 kukurydza i trzy subkombinacje niezależnie od ich pochodzenia) - opinia mniejszości, J.M. Wal, członek panelu EFSA ds. GMO, maj 2018 r. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/ epdf/10.2903/j.efsa.2018.5309 p. 34.
19 Douglas, M.R. & Tooker, J.F., "Large-Scale Deployment of Seed Treatments Has Driven Rapid Increase in Use of Neonicotinoid Insecticides and Preemptive Pest Management in U.S. Field Crops", Environmental Science & Technology. 2015, 49(8): 5088-5097, https://pubs.acs.org/doi/10.1021/es506141 g
21 Zob. np. przemówienie inauguracyjne wygłoszone na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego, włączone do wytycznych politycznych dla kolejnej Komisji Europejskiej (Strasburg, 15 lipca 2014 r.), lub orędzie o stanie Unii z 2016 r. (Strasburg, 14 września 2016 r.).
22 Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2021.202.20

Rodzaj: Rezolucja
Tytuł: Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (D062827/02 - 2019/2829(RSP)).
Data aktu: 10/10/2019
Data ogłoszenia: 28/05/2021