Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych.
Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych
(Dz.U.UE C z dnia 25 czerwca 2020 r.)
Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu wobec wniosku zgodnie z art. 51 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 1 w terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji.
JEDNOLITY DOKUMENT
"Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa"
Nr UE: PGI-ES-02459 -27.5.2019
CHNP () CHOG (X)
"Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa"
Hiszpania
Klasa 1.5. Oleje i tłuszcze (masło, margaryna, oleje itp.)
Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia uzyskiwana wyłącznie z owoców oliwki europejskiej (Olea europaea, L.) poprzez procesy mechaniczne. Jest to oliwa o smaku zielonych oliwek, o średniej do dużej intensywności. W smaku pojawia się gorycz i pikantność o lekkiej do średniej intensywności.
Oliwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" produkuje się z odmian arbequina, picual i koroneiki, stosowanych jako jedyne odmiany w składzie lub w mieszankach, przy czym odmiany te muszą łącznie stanowić co najmniej 90 % wszystkich odmian wykorzystanych do produkcji oliwy. Pozostałe 10 % mogą stanowić inne odmiany wpisane do rejestru odmian handlowych.
Właściwości fizykochemiczne
Właściwości organoleptyczne
| Zakres mediany | Co najmniej | Kwasowość |
| Smak zielonych oliwek | ≥ 3 | ≤ 7 |
| Gorycz | ≥ 1,5 | ≤ 4 |
| Pikantność | ≥ 2 | ≤ 5 |
| Równowaga | Mediana współczynników goryczy lub pikantności przekracza medianę współczynnika owocowego smaku o maksymalnie dwa punkty. | |
-
Wszystkie etapy produkcji oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" - od uprawy oliwek do przetworzenia i pakowania - odbywają się na wyspie Ibiza (w języku katalońskim Eivissa).
Oliwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" wprowadza się do obrotu w butelkach z ciemnego szkła, w pojemnikach z powlekanego metalu lub w innych pojemnikach nieprzepuszczających światła. Maksymalna pojemność pojemnika wynosi pięć litrów.
Aby zachować właściwości oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa", jej pakowanie musi koniecznie odbywać się na obszarze produkcji, w tych samych zakładach, w których jest ona produkowana.
Warunki panujące na Ibizie, tj. duże nasłonecznienie, stosunkowo wysokie temperatury i duża wilgotność powietrza, mogą niekorzystnie wpływać na jakość oliwy z oliwek. W związku z tym oraz w świetle doświadczenia producentów pakowanie oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" odbywa się tradycyjnie w tych samych zakładach, w których została ona wyprodukowana, i nie można przewozić produktu luzem między różnymi zakładami.
Producenci są świadomi, że sposób manipulowania oliwą "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" i jej pakowania ma decydujący wpływ na jakość produktu końcowego oraz że jeżeli czynności w tym zakresie nie są ograniczone lub przeprowadzane we właściwy sposób, mogą niewątpliwie przyczynić się do strat jakościowych i ilościowych w zakresie właściwości aromatycznych produktu końcowego.
Należy również mieć na uwadze fakt, że Ibiza jest wyspą, tj. jest odizolowana od kontynentu europejskiego, i że pociąga to za sobą konieczność długiego transportu drogą morską. Transport oliwy z oliwek "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" w cysternach oznaczałby konieczność jest przelewania i narażenia na większy wpływ powietrza, co zwiększyłoby ryzyko pogorszenia właściwości produktu, w szczególności tych zapachowych i smakowych. Z tej przyczyny nie zezwala się na transport oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" luzem.
Nie zezwala się na podział towaru na mniejsze porcje i jego ponowne pakowanie.
Chronione oznaczenie geograficzne "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" umieszcza się w głównej części pola widzenia na etykiecie w sposób widoczny i odróżniający się od pozostałych napisów. Jest to największy napis w polu widzenia i nie może mu towarzyszyć żadne inne sformułowanie. Nazwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" uzupełnia się napisem "Indication d'origine protégée" (chronione oznaczenie geograficzne).
Na etykiecie należy wskazać rok produkcji oliwy i kod alfanumeryczny wraz z odpowiednim numerem, aby ułatwić kontrolę identyfikowalności produktu.
Zabrania się umieszczania jakichkolwiek określeń obok chronionego oznaczenia geograficznego "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa". Określenia fakultatywne są zgodne z prawdą i możliwe do skontrolowania. Dopuszcza się wskazanie nazw odmian, o ile oliwa pochodzi w 100 % ze wskazanej odmiany lub wskazanych odmian.
Dopuszcza się wskazanie nazw gospodarstw, nazw działek lub nazw posiadłości, pod warunkiem że oliwa została wyprodukowana wyłącznie z oliwek zebranych w gajach oliwnych, które znajdują się we wskazanych miejscach.
Dodatkowe określenia napisane są czcionką w rozmiarze (pod względem wysokości i szerokości) równej połowie rozmiaru czcionki, którą napisane jest ChOG, lub od niej mniejszej.
Obszar geograficzny pokrywa się z terytorium Ibizy, która należy do Wspólnoty Autonomicznej Balearów.
Ibiza położona jest w miejscu o szerokości geograficznej północnej 38° 58' 48" i o długości geograficznej wschodniej 1° 25' 48" na Morzu Śródziemnym, między przylądkiem Nao (prowincja Alicante) a Majorką.
Związek ze środowiskiem opiera się na podwyższonej zawartości polifenoli, wyraźnej goryczy i pikantności oraz renomie produktu.
Wapienne gleby i duże nasłonecznienie (ponad 2 700 godzin nasłonecznienia rocznie) sprzyjają wysokiej zawartości składników aromatycznych. Na zawartość polifenoli wpływa korzystnie położenie działek na niewielkiej wysokości nad poziomem morza, a w przypadku niektórych działek - na jego poziomie.
Duże nasłonecznienie i klimat śródziemnomorski, który panuje na Ibizie, tworzą warunki sprzyjające uprawie drzew oliwnych, a w szczególności fotosyntezie i gromadzeniu się biomasy w organach roślin. Wiosna charakteryzuje się łagodnymi temperaturami (średnia temperatura wynosi 19 °C) i silnym nasłonecznieniem, co pozytywnie wpływa na kwitnienie i zapylanie. Latem temperatury są wysokie (średnia temperatura wynosi 26 °C) i często świeci słońce, sprzyjając szybkiemu dojrzewaniu owoców, co z kolei umożliwia rozpoczęcie zbiorów we wrześniu, dzięki czemu Ibiza jest jednym z miejsc w Europie, w których zbiór oliwek rozpoczyna się najwcześniej. Ponadto brak okresów przymrozków ułatwia produkcję oliwek najwyższej jakości, co pozwala na uzyskanie doskonałych oliw o stałych właściwościach i wysokiej zawartości polifenoli.
Letnie upały i nasłonecznienie oraz bardzo niskie opady (średnia 34 mm) sprawiają, że drzewa oliwne narażone są na okresy niedoboru wody, co skutkuje zwiększeniem zawartości polifenoli (średnia zawartość wynosi 292 mg/kg) oraz wzmacnia gorycz i pikantność. Zawartość polifenoli w oliwie "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" jest istotnie wyższa niż w przypadku innych oliw, w których taka zawartość wynosi 150-180 mg/kg.
Zbiera się oliwki zielone, o niewielkim wybarwieniu, co nadaje szczególne właściwości oliwie "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" i przyczynia się do jej aromatu zielonych owoców i zawartości polifenoli. Taki sposób zbiorów skutkuje niską wydajnością przetwarzania oliwek w oliwę, ale sprzyja osiągnięciu charakterystycznych cech produktu.
Niewielka odległość gajów oliwnych od tłoczni oliwy i szybkie rozdrabnianie zielonych oliwek w niskiej temperaturze pozwalają na uzyskanie oliw o niskiej kwasowości i niskiej zawartości nadtlenku wodoru, co skutkuje niską liczbą nadtlenkową i niskim wskaźnikiem K232.
Doskonałe warunki przechowywania, których celem jest uniknięcie kontaktu z powietrzem i światłem, oraz pakowanie na wyznaczonym obszarze produkcji umożliwiają uzyskanie oliw o stałych właściwościach i niskiej liczbie nadtlenkowej oraz niskiej zawartości dienów i trienów sprzężonych.
Doświadczenie i wiedza fachowa rolników i pracowników tłoczni mają decydujące znaczenie dla uzyskania właściwości chemicznych i organoleptycznych oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa". Dzięki swojemu doświadczeniu rolnicy mogą wybrać gęstość obsady w zależności od cech agronomicznych działek; to samo dotyczy praktyk upraw, a w szczególności prowadzenia drzew i ich cięcia. Uzyskanie właściwości charakterystycznych dla oliwy "Aceite de Ibiza"/ "Oli d'Eivissa", a w szczególności wysokiej zawartości polifenoli, aromatu zielonych owoców oraz wyraźnej goryczy i pikantności, zależy przede wszystkim od okresu zbiorów, który rolnicy określają dla każdej działki, a nawet dla każdego drzewa, na podstawie swojego doświadczenia i wiedzy fachowej.
Za zachowanie szczególnych cech charakterystycznych, które oliwki nadają oliwie "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa", odpowiadają pracownicy tłoczni, którzy ustalają temperaturę i czas tłoczenia dla każdej partii oliwek na podstawie swojego doświadczenia i obserwacji właściwości oliwek.
Doskonałą renomę oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" potwierdzają dokumenty historyczne. W tym kontekście José Vargas wskazał w swoim dziele pt. "Descripciones de las Islas Pithiusas y Baleares" (1787): "Zbiory na Ibizie odbywają się rzeczywiście [...]. Ze względu na swoją jakość oliwa należy do najlepszych hiszpańskich oliw: z uwagi na dużą wielkość produkcji powinna stanowić odrębną gałąź handlu na wyspie". W publikacji "Reales Ordinacions de la isla y real fuerza de Iviza" (1751) oliwę "Aceite de Ibiza" określa się mianem preciosísimo ("wyśmienita") i porównuje do najlepszych oliw: "hiszpańską oliwę z oliwek należy uznać za najlepszą i może z nią konkurować wyłącznie oliwa z Ibizy".
Renoma ta nie zmieniła się przez wieki, a obecnie oliwa "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" jest jeszcze bardziej niż kiedykolwiek ceniona przez konsumentów, ekspertów, kucharzy i restauratorów.
Wynikające z prawa Unii ograniczenia w stosowaniu nazw geograficznych przy wprowadzaniu oliwy z oliwek do obrotu sprawiły, że wykorzystywanie nazw "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" jest skomplikowane, a podmioty są narażone na kary gospodarcze. Utrzymano jednak korzystanie z tych nazw oraz umieszczanie mapy Ibizy na etykiecie, dokumentach handlowych, kartach analizy i stronach internetowych.
Jeżeli chodzi o renomę oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa", należy wskazać, że jakość tego produktu uznali tak wybitni szefowie kuchni jak Jean-Louis Neichel i María José San Román (2018). Różni eksperci podkreślają jakość i charakterystyczne właściwości oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa". Ismael Diaz Yubero, członek Królewskiej Akademii Gastronomii i laureat krajowej nagrody gastronomicznej w 2013 r., stwierdził również, że "oliwa »Aceite de Ibiza«/»Oli d'Eivissa« posiada charakter niezbędny do uznania produktu za wyjątkowy i zasługuje na wyższą cenę z uwagi na swoje szczególne właściwości".
Renomę oliwy "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" uznano w wielu referencyjnych publikacjach. W publikacji pt. "Conèi- xer i gaudir dels aliments de les Illes Balears" (2002) oliwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" wymieniono wśród najbardziej tradycyjnych produktów spożywczych Balearów. W 2007 r. Uniwersytet Balearów umieścił oliwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" w wykazie tradycyjnych produktów spożywczych Balearów charakterystycznych dla basenu Morza Śródziemnego. W 2018 r. rząd Balearów wpisał oliwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" do katalogu tradycyjnych produktów spożywczych Balearów.
Od 2014 r. na Ibizie organizowane jest wydarzenie "Ruta de l'Oli d'Eivissa" i Dni Gastronomii EIVISSA-SABOR. W dokumentach informacyjnych dotyczących tych wydarzeń oliwę "Aceite de Ibiza"/"Oli d'Eivissa" wymienia się w przepisach kulinarnych lub w prezentacjach tradycyjnych produktów wyspy. O produkcie tym wspomina się również w przewodnikach turystycznych, np. w przewodniku internetowym www.ibizaspain.es, a jego właściwości smakowe doceniono poprzez przyznanie nagrody "Mejor pa amb oli d'Eivissa".
Odesłanie do publikacji specyfikacji
(art. 6 ust. 1 akapit drugi niniejszego rozporządzenia)
Pełny tekst specyfikacji produktu jest dostępny na stronie internetowej: http://www.caib.es/sites/qualitatagroalimentaria/es/aceite_de_ibiza/
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2020.211.28 |
| Rodzaj: | ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych. |
| Data aktu: | 2020-06-19 |
| Data ogłoszenia: | 2020-06-25 |