(Dz.U.UE C z dnia 18 sierpnia 2015 r.)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 121 ust. 2 i art. 148 ust. 4,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych 1 , w szczególności jego art. 5 ust. 2,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej 2 i ich korygowania, w szczególności jego art. 6 ust. 1,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
uwzględniając rezolucje Parlamentu Europejskiego,
uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej,
uwzględniając opinię Komitetu Zatrudnienia,
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,
uwzględniając opinię Komitetu Ochrony Socjalnej,
uwzględniając opinię Komitetu Polityki Gospodarczej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) W dniu 26 marca 2010 r. Rada Europejska przyjęła wniosek Komisji dotyczący wprowadzenia nowej strategii na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia zatytułowanej "Europa 2020" i opartej na ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych. Strategia ta skupia się na kluczowych obszarach wymagających podjęcia działań służących pobudzeniu europejskiego potencjału w dziedzinie trwałego wzrostu gospodarczego i konkurencyjności.
(2) W dniu 14 lipca 2015 r. na podstawie wniosków Komisji Rada przyjęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych polityk gospodarczych państw członkowskich i Unii, a w dniu 21 października 2010 r. - decyzję dotyczącą wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia państw członkowskich 3 . Dokumenty te stanowią razem "zintegrowane wytyczne", a państwa członkowskie zostały wezwane do ich uwzględnienia we własnych krajowych politykach gospodarczych i politykach zatrudnienia.
(3) W dniu 8 lipca 2014 r. Rada przyjęła zalecenie 4 w sprawie krajowego programu reform Finlandii na 2014 r. oraz wydała opinię na temat przedstawionego przez Finlandię zaktualizowanego programu stabilności na 2014 r. W dniu 28 listopada 2014 r., zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 5 , Komisja przedstawiła opinię na temat projektu planu budżetowego Finlandii na 2015 r.
(4) W dniu 28 listopada 2014 r. Komisja przyjęła roczną analizę wzrostu gospodarczego, rozpoczynając tym samym europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej w 2015 r. W tym samym dniu na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 Komisja przyjęła sprawozdanie przedkładane w ramach mechanizmu ostrzegania, w którym wskazano Finlandię jako jedno z państw członkowskich, w przypadku których przeprowadzona zostanie szczegółowa ocena sytuacji.
(5) W dniu 18 grudnia 2014 r. Rada Europejska zatwierdziła priorytety zakładające wspieranie inwestycji, zintensyfikowanie reform strukturalnych oraz przeprowadzenie odpowiedzialnej konsolidacji budżetowej sprzyjającej wzrostowi gospodarczemu.
(6) W dniu 26 lutego 2015 r. Komisja opublikowała swoje sprawozdanie krajowe za 2015 r. dotyczące Finlandii. Zawarto w nim ocenę postępów Finlandii w realizacji zaleceń dla tego kraju, przyjętych w dniu 8 lipca 2014 r. Sprawozdanie krajowe zawiera również wyniki szczegółowej oceny sytuacji przeprowadzonej na podstawie art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011. W wyniku analizy Komisja doszła do wniosku, że w Finlandii występują zakłócenia równowagi makroekonomicznej, które wymagają działań politycznych i monitorowania. W szczególności na uwagę zasługuje ryzyko związane ze słabymi wynikami w eksporcie w kontekście restrukturyzacji przemysłu. Mimo że udało się w dużej mierze powstrzymać spadek udziału w rynkach eksportowych oraz spowolnienie w przemyśle elektronicznym, poziom inwestycji pozostaje niski, a prognozy potencjalnego wzrostu uległy obniżeniu. Zadłużenie sektora prywatnego ustabilizowało się i nie budzi obecnie obaw, ale ze względu stosunkowo wysoki poziom wciąż wymaga ścisłego monitorowania.
(7) W dniu 2 kwietnia 2015 r. Finlandia przedłożyła swój krajowy program reform na 2015 r. oraz swój program stabilności na 2015 r. W celu uwzględnienia powiązań między tymi dwoma programami poddano je jednoczesnej ocenie.
(8) Finlandia jest obecnie objęta funkcją zapobiegawczą paktu stabilności i wzrostu. W programie stabilności na 2015 r. przedłożonym przez ustępujący rząd, opartym na założeniu kontynuacji dotychczasowego kursu polityki i obejmującym lata 2014-2019, przewiduje się, że deficyt nominalny, który został zwiększony w 2014 r. do 3,2 % PKB, a zatem przekraczał wartość referencyjną 3 % PKB, będzie się dalej zwiększał aż do osiągnięcia poziomu 3,4 % PKB w 2015 r., a następnie zmniejszy się stopniowo do 3,1 % w 2017 r. i dalej do 2,5 % PKB w 2019 r. Zgodnie z programem stabilności na 2015 r. przewiduje się wzrost relacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB w okresie objętym prognozą w ramach programu do poziomu 67,8 % do 2019 r. Średniookresowy cel budżetowy zakładający utrzymanie deficytu strukturalnego na poziomie 0,5 % PKB nie zostanie osiągnięty przed końcem okresu objętego programem. Scenariusz makroekonomiczny, na którym oparto prognozy budżetowe, jest wiarygodny. Zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2015 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych Finlandii wyniesie 3,3 % PKB w 2015 r. i 3,2 % PKB w 2016 r., natomiast relacja długu do PKB, zgodnie z prognozą, wzrośnie w 2016 r. do 64,4 % PKB. Komisja opublikowała w dniu 13 maja 2015 r. sprawozdanie zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu, w którym stwierdzono, że nie spełniono kryteriów deficytu i długu. W dniu 27 maja nowy rząd opublikował jednak swój program strategiczny, w tym planowane środki konsolidacyjne. Zgodnie z oceną Komisji środki te - o ile zostaną w pełni wdrożone - powinny zmniejszyć deficyt nominalny do poziomu wyraźnie poniżej 3 % PKB w 2016 r. Po pogorszeniu sytuacji w 2014 r. występuje kolejne odchylenie od wymaganych wysiłków strukturalnych w ramach funkcji zapobiegawczej w 2015 r. W 2015 r. wartość odniesienia dla wydatków ma być osiągnięta z dużym marginesem. Występuje ryzyko dużego odchylenia od wymaganej korekty prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego w latach 2014-2015, co będzie trzeba ocenić ex post. Uwzględniając środki zapowiedziane przez nowy rząd, istnieje ryzyko wystąpienia pewnego odchylenia w 2016 r. Konieczne będą zatem dodatkowe środki, by przeprowadzić konieczne korekty strukturalne. Opierając się na ocenie programu stabilności i biorąc pod uwagę prognozę Komisji z wiosny 2015 r. oraz ocenę środków konsolidacyjnych przygotowanych przez nowy rząd i przedstawionych w dniu 27 maja, Rada jest zdania, że istnieje ryzyko, że Finlandia nie spełni warunków paktu stabilności i wzrostu. Chociaż Finlandia poczyniła pewne postępy w zakresie realizacji reform administracyjnych, wydajność sektora publicznego Finlandii mogłaby się jeszcze zwiększyć, szczególnie w obszarach, w których wystąpi w przyszłości presja w zakresie kosztów wynikająca ze starzenia się społeczeństwa. Jesienią 2014 r. partnerzy społeczni osiągnęli porozumienie co do zakresu reformy emerytur, jednak nie zostało ono jeszcze przyjęte. Zwiększenie udziału starszych pracowników w rynku pracy ma kluczowe znaczenie w obliczu luki w stabilności finansów publicznych i planowanego podwyższenia ustawowego wieku emerytalnego. Wczesna dezaktywizacja zawodowa wynika głównie z niepełnosprawności lub jest efektem rozbudowanego systemu zasiłków dla osób bezrobotnych w starszym wieku. Rządowy projekt ustawy w sprawie reformy usług socjalnych i opieki zdrowotnej został przedstawiony parlamentowi w grudniu 2014 r., jednak przed wyborami do parlamentu w kwietniu 2015 r. nie znaleziono rozwiązania, które zapewniłoby równowagę między administracyjnym modelem dużych koalicji gminnych a autonomią pojedynczych gmin zagwarantowaną w konstytucji i projekt ustawy upadł. Fińskie gminy są stosunkowo małe, jednak prowadzą działania w dość szerokim zakresie, w porównaniu z gminami w innych państwach europejskich. Reforma struktury władz gminnych jest realizowana z pewnym opóźnieniem, a gminy prowadzą badania w zakresie korzyści płynących z łączenia gmin. Zgodnie z krajowym programem reform na 2015 r. nowy wniosek legislacyjny może zostać przedłożony parlamentowi przed końcem 2016 r.
(9) Biorąc pod uwagę starzenie się społeczeństwa i zmniejszającą się liczbę ludności w wieku produkcyjnym-, ważne jest, by rynek pracy miał dostęp do wszystkich potencjalnych pracowników. Finlandia poczyniła w tym zakresie pewne postępy i przedsięwzięła pewne środki, w tym wdrożyła lepszą organizację subsydiowania wynagrodzeń, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych, oraz lepszą organizację publicznych służb zatrudnienia. Stopa bezrobocia wyniosła 8,7 % w 2014 r. i dalej rośnie, szczególnie wśród osób młodych i starszych pracowników. Porozumienie w sprawie umiarkowanych wynagrodzeń z 2013 r. wspiera przywrócenie konkurencyjności kosztowej i eksportowej poprzez mniejszy wzrost jednostkowych kosztów pracy.
(10) Finlandia poczyniła pewne postępy w zakresie zwiększenia swojej zdolności do tworzenia innowacyjnych produktów. Rząd realizuje kompleksową reformę instytutów badawczych i finansowania badań naukowych. Programy polityczne dotyczące czystej technologii, biotechnologii i digitalizacji są obiecujące, ale mają stosunkowo niewielki zasięg. Choć inwestycje w badania i rozwój są jednymi z największych w Unii, Finlandia wciąż stoi przed wyzwaniem, jakim jest zamienienie ich w odnoszące sukcesy produkty i usługi eksportowe. Rząd starał się uprościć i usprawnić systemy wsparcia dla przedsiębiorstw, zwiększając finansowanie przedsiębiorstw rozpoczynających działalność i promując ich wchodzenie na rynki międzynarodowe. Mimo to inwestycje w Finlandii pozostały na niskim poziomie, w dalszym ciągu występowały trudności związane z wywozem, a liczba zatrudnionych zmniejszyła się. Konieczne są również dalsze wysiłki w zakresie zwiększenia konkurencyjności na rynkach produktów i usług, szczególnie w sektorze detalicznym, który pozostaje wysoce skoncentrowany.
(11) W ramach europejskiego semestru Komisja przeprowadziła wszechstronną analizę polityki gospodarczej Finlandii i opublikowała ją w sprawozdaniu krajowym na 2015 r. Komisja oceniła również program stabilności i krajowy program reform, a także działania następcze podjęte w odpowiedzi na zalecenia skierowane do Finlandii w poprzednich latach. Wzięła ona pod uwagę nie tylko ich znaczenie dla stabilnej polityki budżetowej i polityki społeczno-gospodarczej w Finlandii, ale także zgodność z przepisami i wytycznymi UE, ze względu na konieczność wzmocnienia ogólnego zarządzania gospodarczego w Unii przez wnoszenie na szczeblu UE wkładu w przyszłe decyzje krajowe. Zalecenia w ramach europejskiego semestru znajdują odzwierciedlenie w zaleceniach zamieszczonych poniżej w pkt 1-4.
(12) W świetle powyższej oceny Rada przeanalizowała program stabilności, a jej opinia 6 znajduje odzwierciedlenie w szczególności w zaleceniu zamieszczonym poniżej w pkt 1.
(13) W świetle dokonanej przez Komisję szczegółowej oceny sytuacji i powyższej oceny Rada przeanalizowała krajowy program reform i program stabilności. Zalecenia Rady na mocy art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 znajdują odzwierciedlenie w zaleceniach 2 i 3 poniżej.
(14) W ramach europejskiego semestru Komisja przeprowadziła również analizę polityki gospodarczej strefy euro jako całości. Na podstawie tej analizy Rada wydała osobne zalecenia skierowane do państw członkowskich, których walutą jest euro 7 . Jako jedno z państw członkowskich, których walutą jest euro, Finlandia powinna zapewnić pełne i terminowe wdrożenie również tych zaleceń,
NINIEJSZYM ZALECA Finlandii podjęcie w latach 2015 i 2016 działań mających na celu:
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2015.272.14 |
| Rodzaj: | Zalecenie |
| Tytuł: | Krajowy program reform Finlandii na 2015 r. oraz opinia Rady na temat przedstawionego przez Finlandię programu stabilności na 2015 r. |
| Data aktu: | 14/07/2015 |
| Data ogłoszenia: | 18/08/2015 |