Sprawa C-503/14: Skarga wniesiona w dniu 11 listopada 2014 r. - Komisja Europejska przeciwko Republice Portugalskiej.

Skarga wniesiona w dniu 11 listopada 2014 r. - Komisja Europejska przeciwko Republice Portugalskiej
(Sprawa C-503/14)

Język postępowania: portugalski

(2015/C 016/30)

(Dz.U.UE C z dnia 19 stycznia 2015 r.)

Strony

Strona skarżąca: Komisja Europejska (przedstawiciele: G. Braga da Cruz i W. Roels, pełnomocnicy)

Strona pozwana: Republika Portugalska

Żądania strony skarżącej

-
Stwierdzenie, że Republika Portugalska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy postanowień art. 21 TFUE, 45 TFUE i 49 TFUE oraz art. 28 i 31 porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocy uregulowań zawartych w art. 10 i 38 Código do imposto sobre o rendimento das pessoas singulares [ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; zwanej dalej CIRS], zgodnie z którymi podatnik, który 1) wymienia udziały w spółkach i przenosi miejsce zamieszkania za granicę lub 2) zbywa aktywa i pasywa dotyczące działalności wykonywanej na własny rachunek w zamian za udziały w przedsiębiorstwie niebędącym rezydentem, musi w pierwszym przypadku włączyć w odniesieniu do wskazanych transakcji wszystkie dochody niezaliczone do podstawy opodatkowania ostatniego roku podatkowego, w którym jest jeszcze uznawany za podatnika rezydenta, podczas gdy w drugim przypadku nie przysługuje mu żadne odroczenie podatkowe wynikające z danej transakcji.
-
obciążenie Republiki Portugalskiej kosztami postępowania.

Zarzuty i główne argumenty

Zarzuty:

1.
Po pierwsze, zgodnie z art. 10 ust. 9 lit. a) CIRS, jeżeli akcjonariusz/wspólnik nie jest już rezydentem w Portugalii, zyski wynikające z wymiany udziałów wchodzą w skład dochodu podlegającego opodatkowaniu z roku kalendarzowego, w którym nastąpiła faktycznie zmiana rezydencji. Wartość zysku wynosi, zgodnie z ww. przepisem, różnicę między rzeczywistą wartością otrzymanych udziałów a wartością dawnych udziałów w chwili nabycia. Natomiast jeżeli akcjonariusz/wspólnik zachowuje miejsce zamieszkania w Portugalii, wartość otrzymanych udziałów stanowi wartość zbytych udziałów, bez uszczerbku dla opodatkowania wszelkich kwot pieniężnych wypłaconych za przekazane udziały. Innymi słowy, w przypadku gdy utrzymana zostaje rezydencja w Portugalii, wymiana udziałów prowadzi do natychmiastowego opodatkowania powstałych zysków, jeżeli następuje dodatkowa zapłata w pieniądzu, i w zakresie, w jakim ta zapłata następuje. Jeżeli nie ma takiej zapłaty, opodatkowanie powstałego zysku następuje wyłącznie w przypadku ostatecznego zbycia otrzymanych udziałów, w chwili tego zbycia. Zgodnie z art. 10 ust. 10 CIRS ten sam system opodatkowania ma zastosowanie do przyznania udziałów lub akcji, w przypadku fuzji lub podziału, do których ma zastosowanie art. 74 Código do imposto sobre o rendimento das pessoas coletivas [ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych].
2.
Po drugie, zgodnie z przepisami art. 38 ust. 1 lit. a) CIRS zbycie przedsiębiorstwu aktywów lub pasywów dotyczących wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej przez osobę fizyczną w zamian za udziały jest zwolnione z podatku w chwili zbycia, jeżeli, wśród innych wymogów, osoba prawna, na której rzecz zbywane są aktywa i pasywa, ma siedzibę lub faktyczny zarząd w Portugalii. W tym przypadku opodatkowanie następuje jedynie wówczas, gdy tego rodzaju aktywa i pasywa zbywane są przez osobę prawną, która je otrzymała w chwili ich otrzymania. Jednak takie traktowanie nie ma zastosowania, jeżeli siedziba spółki lub fatyczny zarząd osoby prawnej, na której rzecz zbywane są aktywa i pasywa, mieści się poza terytorium Portugalii. Wówczas następuje natychmiastowe opodatkowanie wytworzonych zysków.

Główne argumenty:

1.
W odniesieniu do pierwszego zarzutu Komisja uważa, że takie opodatkowanie stawia w gorszej sytuacji osoby decydujące się na opuszczenie terytorium Portugalii, gdyż wprowadza odmienne traktowanie tych osób w porównaniu z tymi, które pozostają w kraju. Komisja uważa, że odsunięcie w czasie opodatkowania w przypadku zysków pochodzących z wymiany udziałów nie powinno być zastrzeżone dla sytuacji, w których podatnik pozostaje rezydentem na terytorium Portugalii, w odróżnianiu od sytuacji, gdy podatnik przenosi swoją rezydencję do innego państwa EOG. Zatem utrzymywane w tym względzie przez art. 10 CIRS rozróżnienie jest niezgodne z art. 21 TFUE, 45 TFUE i 49 TFUE oraz art. 28 i 31 porozumienia EOG. Ponadto ochrona wpływów z podatków wynikających z zaległych dochodów powinna być zagwarantowana zgodnie z zasadą proporcjonalności, potrwierdzoną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości. W niniejszym sporze Komisja uważa, że portugalskie przepisy wykraczają poza to, co konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów w postaci wydajności systemu podatkowego i że omawiane przepisy powinny wprowadzać tę samą zasadę bez względu na to, czy osoba fizyczna zachowa miejsce zamieszkania na terytorium Portugalii.
2.
W odniesieniu do drugiego zarzutu Komisja utrzymuje, że uprawnienie przysługujące na podstawie art. 38 CIRS nie powinno być, w świetle postanowień art. 49 TFUE i art. 31 porozumienia EOG, zastrzeżone dla przypadków, w których spółka otrzymująca aktywa ma siedzibę spółki lub faktyczny zarząd w Portugalii. Komisja uważa, że Portugalia powinna stosować tę samą regułę niezależnie od tego, czy osoba prawna, na której rzecz zbyto aktywa i pasywa, ma siedzibę spółki lub faktyczny zarząd na terytorium Portugalii, czy poza nim. Z tych samych powodów, które przedstawiono w związku z pierwszym zarzutem, Komisja uznaje, że art. 38 CIRS wykracza poza to, co konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów w postaci wydajności systemu podatkowego. Zdaniem Komisji podatnicy korzystający ze swobody przedsiębiorczości w drodze zbycia aktywów i pasywów za granicę w zamian za udziały w przedsiębiorstwie niebędącym rezydentem nie mogą podlegać wcześniejszemu opodatkowaniu, niż to obowiązujące osoby przeprowadzające takie transakcje z przedsiębiorstwem mającym siedzibę w Portugali.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2015.16.20

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-503/14: Skarga wniesiona w dniu 11 listopada 2014 r. - Komisja Europejska przeciwko Republice Portugalskiej.
Data aktu: 19/01/2015
Data ogłoszenia: 19/01/2015