Sposób i tryb współdziałania Straży Granicznej z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1
z dnia 27 lutego 2024 r.
w sprawie sposobu i trybu współdziałania Straży Granicznej z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej

Na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1080, 1088, 1489, 1723, 1860 i 2608) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa sposób i tryb współdziałania Straży Granicznej z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej, uwzględniając zakres współdziałania oraz podmioty uprawnione do jego organizacji i koordynacji.
§  2. 
1. 
Straż Graniczna oraz Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej "Siłami Zbrojnymi", współdziałają w zakresie ochrony granicy państwowej na lądzie przez wymianę informacji o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, zwanej dalej "ustawą", zawierających następujące dane:
1)
charakter i skalę zdarzenia;
2)
rejon i czas zdarzenia;
3)
siły i środki skierowane do rejonu zdarzenia;
4)
potrzeby w zakresie sił i środków.
2. 
Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, organizowane przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jest koordynowane między:
1)
Komendą Główną Straży Granicznej a Dowództwem Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej i Dyżurnej Służby Operacyjnej Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez funkcjonariusza Straży Granicznej wyznaczonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez żołnierza wyznaczonego przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych;
2)
oddziałem Straży Granicznej a jednostką wojskową wskazaną przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych lub Dowódcę Wojsk Obrony Terytorialnej, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej oddziału Straży Granicznej i służby dyżurnej właściwej jednostki wojskowej:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez właściwego komendanta oddziału Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez dowódcę jednostki wojskowej lub wyznaczonego przez niego żołnierza;
3)
placówką Straży Granicznej a jednostką wojskową wskazaną przez odpowiednio Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych lub Dowódcę Wojsk Obrony Terytorialnej, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej oddziału Straży Granicznej i służby dyżurnej właściwej jednostki wojskowej:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez właściwego komendanta placówki Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez dowódcę jednostki wojskowej lub wyznaczonego przez niego żołnierza.
§  3. 
1. 
Straż Graniczna oraz Siły Zbrojne współdziałają w zakresie ochrony granicy państwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez wymianę informacji o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. a-c i g oraz pkt 2 ustawy.
2. 
Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, organizowane przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych jest koordynowane między:
1)
Komendą Główną Straży Granicznej a Dowództwem Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej i Dyżurnej Służby Operacyjnej Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez funkcjonariusza Straży Granicznej wyznaczonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez żołnierza wyznaczonego przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych;
2)
oddziałem Straży Granicznej a Centrum Operacji Powietrznych-Dowództwem Komponentu Powietrznego, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej oddziału Straży Granicznej i służby dyżurnej właściwej jednostki wojskowej:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez właściwego komendanta oddziału Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez żołnierza wyznaczonego przez Dowódcę Centrum Operacji Powietrznych-Dowództwa Komponentu Powietrznego;
3)
dywizjonem lub placówką Straży Granicznej a odpowiednio 22. Ośrodkiem Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalnym Ośrodkiem Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilną Jednostką Dowodzenia Operacjami Powietrznymi, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej oddziału Straży Granicznej i służby dyżurnej właściwej jednostki wojskowej:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez właściwego komendanta dywizjonu lub placówki Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez żołnierza wyznaczonego przez właściwego dowódcę 22. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilnej Jednostki Dowodzenia Operacjami Powietrznymi.
§  4. 
Służba dyżurna operacyjna oddziału Straży Granicznej przekazuje dyżurnej służbie operacyjnej odpowiednio 22. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilnej Jednostki Dowodzenia Operacjami Powietrznymi informacje o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. a, b i g ustawy, natychmiast po ich powzięciu, zawierające następujące dane:
1)
rejon wykrycia i kierunek lotu statku powietrznego względem granicy państwowej;
2)
liczbę i cechy charakterystyczne statku powietrznego;
3)
przybliżoną wysokość lotu lub miejsce odnalezienia statku powietrznego;
4)
czas wykrycia;
5)
stopień, imię i nazwisko przekazującego informacje.
§  5. 
Służba dyżurna operacyjna oddziału Straży Granicznej przekazuje dyżurnej służbie operacyjnej odpowiednio 22. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilnej Jednostki Dowodzenia Operacjami Powietrznymi informacje o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy, nie później niż 24 godziny przed planowanymi lotami, a w sytuacji potrzeby natychmiastowego użycia statku powietrznego Straży Granicznej bezpośrednio przed startem tego statku.
§  6. 
Dyżurna służba operacyjna odpowiednio 22. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilnej Jednostki Dowodzenia Operacjami Powietrznymi przekazuje służbie dyżurnej operacyjnej właściwego oddziału Straży Granicznej informacje o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy, nie później niż 24 godziny przed planowanymi lotami albo niezwłocznie po uzyskaniu takiej informacji.
§  7. 
Służba dyżurna operacyjna oddziału Straży Granicznej niezwłocznie po rozpoczęciu udzielania pomocy, o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 2 ustawy, przekazuje dyżurnej służbie operacyjnej odpowiednio 22. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilnej Jednostki Dowodzenia Operacjami Powietrznymi informacje o zdarzeniu, zawierające następujące dane:
1)
rejon i czas zdarzenia;
2)
rodzaj udzielanej pomocy;
3)
siły i środki skierowane do rejonu zdarzenia;
4)
potrzeby w zakresie sił i środków.
§  8. 
1. 
Straż Graniczna oraz Siły Zbrojne współdziałają w zakresie ochrony granicy państwowej na morzu przez wymianę informacji:
1)
o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. d-j ustawy, zawierających następujące dane:
a)
nazwę wykrytego statku, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, jednostki pływającej, okrętu wojennego, nierozpoznanego obiektu nawodnego, statku powietrznego, w tym wojskowego statku powietrznego, zwanych dalej "statkiem",
b)
banderę lub oznaczenie statku,
c)
pozycję wykrytego statku,
d)
rodzaj prowadzonych przez statek działań albo zaobserwowanych awarii,
e)
rejon zaobserwowanych zanieczyszczeń i ich krótką charakterystykę oraz kierunek przemieszczania się zanieczyszczeń,
f)
źródło informacji o statku,
g)
liczbę i cechy charakterystyczne wykrytego statku powietrznego, pozycję wykrycia oraz przybliżoną wysokość i kierunek lotu,
h)
siły i środki skierowane do rejonu zdarzenia,
i)
potrzeby w zakresie sił i środków;
2)
o zdarzeniach, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. k ustawy, zawierających następujące dane:
a)
nazwę ćwiczenia,
b)
termin i miejsce ćwiczenia,
c)
organizatora ćwiczenia,
d)
prowadzącego ćwiczenie,
e)
uczestników ćwiczenia, w tym ich liczbę i nazwy jednostek, w których pełnią służbę,
f)
inne informacje, które mogą być istotne dla Straży Granicznej lub Sił Zbrojnych.
2. 
Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, organizowane przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jest koordynowane między:
1)
Komendą Główną Straży Granicznej a Dowództwem Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej i Dyżurnej Służby Operacyjnej Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez funkcjonariusza Straży Granicznej wyznaczonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez żołnierza wyznaczonego przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych;
2)
Morskim Oddziałem Straży Granicznej a Centrum Operacji Morskich-Dowództwem Komponentu Morskiego, za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej Morskiego Oddziału Straży Granicznej i dyżurnej służby operacyjnej Centrum Operacji Morskich-Dowództwa Komponentu Morskiego - raz na dobę do godz. 20.00 oraz niezwłocznie w przypadku stwierdzenia awarii jednostek pływających lub statków powietrznych Straży Granicznej albo jednostek pływających Marynarki Wojennej lub wojskowych statków powietrznych, a także w przypadkach stwierdzenia naruszenia przepisów obowiązujących na polskich obszarach morskich:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez Dowódcę Centrum Operacji Morskich-Dowódcę Komponentu Morskiego;
3)
dywizjonem Straży Granicznej a dowództwem 8. Flotylli Obrony Wybrzeża lub 3. Flotylli Okrętów za pośrednictwem służby dyżurnej operacyjnej właściwego dywizjonu Straży Granicznej i dyżurnej służby operacyjnej dowództwa 8. Flotylli Obrony Wybrzeża lub 3. Flotylli Okrętów:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez właściwego komendanta dywizjonu Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez dowódcę 8. Flotylli Obrony Wybrzeża lub 3. Flotylli Okrętów;
4)
Morskim Oddziałem Straży Granicznej a Biurem Hydrograficznym Marynarki Wojennej, za pośrednictwem dyżurnej służby operacyjnej Morskiego Oddziału Straży Granicznej i Operatora Dyżurnego Krajowego Systemu Ostrzeżeń Nawigacyjnych:
a)
ze strony Straży Granicznej - przez Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej lub wyznaczonego przez niego funkcjonariusza,
b)
ze strony Sił Zbrojnych - przez Szefa Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej.
§  9. 
Morski Oddział Straży Granicznej oraz Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej współdziałają przez:
1)
niezwłoczne informowanie Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej o:
a)
zauważonych zmianach w funkcjonowaniu oznakowania nawigacyjnego,
b)
wykrytych przeszkodach i niebezpieczeństwach nawigacyjnych,
c)
stwierdzonych niezgodnościach między informacjami zawartymi w wydawnictwach Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej (morskie mapy nawigacyjne, publikacje nautyczne oraz informacje ujęte w rozpowszechnianej informacji nautycznej na potrzeby bezpieczeństwa żeglugi) a stanem rzeczywistym;
2)
udzielanie wsparcia w zakresie działań niezbędnych dla zapewnienia aktualności morskiej informacji nautycznej na potrzeby bezpieczeństwa żeglugi z uwzględnieniem możliwości Morskiego Oddziału Straży Granicznej;
3)
przekazywanie Morskiemu Oddziałowi Straży Granicznej nowych edycji map morskich, publikacji nautycznych wydawanych przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej oraz produkowanych przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej plików Elektronicznej Mapy Nawigacyjnej;
4)
uczestniczenie w pracach grup roboczych działających na rzecz bezpieczeństwa żeglugi.
§  10. 
W ramach współdziałania w zakresie ochrony granicy państwowej:
1)
wykorzystuje się systemy łączności Straży Granicznej oraz Sił Zbrojnych;
2)
przekazane informacje podlegają niezwłocznemu pisemnemu potwierdzeniu.
§  11. 
Straż Graniczna oraz Siły Zbrojne w celu doskonalenia metodyki, o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 3 ustawy, organizują wspólne konferencje, spotkania, szkolenia oraz wymieniają informacje, materiały szkoleniowe i dobre praktyki.
§  12. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 marca 2024 r. 2
1 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 2708).
2 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad współdziałania Straży Granicznej z Siłami Powietrznymi i Marynarką Wojenną Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1212), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie żeglugi i portów morskich oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1489).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2024.283

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób i tryb współdziałania Straży Granicznej z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej
Data aktu: 27/02/2024
Data ogłoszenia: 29/02/2024
Data wejścia w życie: 01/03/2024