Standard organizacyjny leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA ¹

z dnia 6 lutego 2023 r.

w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych

Na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450) zarządza się, co następuje:

§ 1.  Rozporządzenie określa standard organizacyjny leczenia bólu przewlekłego oraz bólu stanowiącego istotny problem kliniczny, w warunkach ambulatoryjnych.

§ 2.  Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) ból:

a) ból stanowiący istotny problem kliniczny - ból wymagający leczenia w opinii pacjenta i lekarza,

b) ból przewlekły - ból bez oczywistej biologicznej wartości, który zwykle trwa dłużej niż 3 miesiące;

2) skala oceny bólu - skalę stosowaną do pomiaru natężenia bólu:

a) skala numeryczna - (numerical rating scale - NRS) 11-punktowa skala od 0 do 10 punktów; kolejne cyfry są uszeregowane wzdłuż poziomej linii; punkt 0 położony na lewym końcu oznacza "brak bólu", punkt 10 znajdujący się na prawym końcu określa stwierdzenie "najsilniejszy ból, możliwy do wyobrażenia",

b) skala obrazkowa - (faces pain scale - FPS) skala przedstawiająca kilka wyrazów twarzy, za pomocą których ocenia się stopień nasilenia bólu,

c) skala słowna - (verbal rating scale - VRS) skala składająca się z kolejno ustawionych określeń stopnia nasilenia bólu: brak bólu, łagodny ból, umiarkowany ból, silny ból, bardzo silny ból,

d) skala wzrokowo-analogowa - (visual analogue scale - VAS) skala w postaci linijki o długości 10 cm; pozwala na ocenę w skali: od "brak bólu" do "bardzo silny ból (najsilniejszy wyobrażalny ból)".

§ 3.  Ustala się standard organizacyjny leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych, zgodnie z którym:

1) dokonuje się oceny bólu na podstawie:

a) badania podmiotowego, obejmującego w szczególności pozyskanie informacji o:

– przyczynie bólu i jego umiejscowieniu,

– natężeniu bólu,

– charakterze bólu i okolicznościach związanych z jego występowaniem,

– dotychczasowym leczeniu,

– wpływie bólu na jakość życia pacjenta,

– zdarzeniach lub okolicznościach, które mogą być związane z bólem lub innymi zgłaszanymi przez pacjenta dolegliwościami,

b) badania przedmiotowego,

c) badań pomocniczych obejmujących:

– ocenę zaburzeń czucia,

– badania obrazowe,

– badania laboratoryjne,

d) numerycznej skali oceny bólu, a w przypadku pacjentów, u których brak możliwości zastosowania skali numerycznej - w innej skali oceny natężenia bólu; w przypadku dziecka również odpowiedniej do wieku i stanu intelektualnego pacjenta;

2) monitoruje się skuteczność leczenia bólu przez ocenę:

a) natężenia bólu - w spoczynku i w ruchu oraz średnie w ciągu ostatniego tygodnia,

b) osiągniętej poprawy w wyniku zastosowanego leczenia,

c) występowania działań niepożądanych po zastosowanym leczeniu,

d) skuteczności leczenia działań niepożądanych,

e) stopnia stosowania się pacjenta do zaleceń terapeutycznych,

f) stopnia satysfakcji pacjenta z zastosowanego leczenia;

3) ocenę zmiany natężenia bólu prowadzi się z użyciem tej samej skali oceny bólu;

4) prowadzi się postępowanie terapeutyczne mające na celu uśmierzanie i leczenie bólu, w tym zmianę leczenia w przypadku wystąpienia działań niepożądanych;

5) prowadzi się edukację pacjenta w zakresie farmakoterapii i stosowanego leczenia, w szczególności informuje się o działaniach niepożądanych po zastosowanym leczeniu.

§  4.

1.  Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne w zakresie leczenia bólu są udzielane w poradni leczenia bólu w przypadku:

1) wyczerpania możliwości diagnostycznych lub leczniczych dotyczących pacjenta z bólem lub

2) trudności w postawieniu właściwego rozpoznania zespołu bólowego, lub

3) niewielkiej skuteczności dotychczasowego leczenia i utrzymywania się natężenia bólu powyżej 5 w skali numerycznej albo odpowiednika tej wartości natężenia bólu w skalach, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. b-d, lub

4) wskazań do zastosowania inwazyjnych metod leczenia lub trudności w opanowaniu działań niepożądanych po zastosowanym leczeniu.

2.  W poradni leczenia bólu stosuje się metody terapeutyczne mające na celu uśmierzanie i leczenie bólu z wyłączeniem procedur medycznych możliwych wyłącznie do zastosowania w leczeniu szpitalnym.

§ 5.  W przypadku udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia bólu, o których mowa w § 1, sporządza się kartę oceny natężenia bólu, której wzór określa załącznik do rozporządzenia.

§ 5a.  W przypadku prowadzenia karty oceny natężenia bólu w postaci elektronicznej, natężenie bólu ustalane w czasie badania podmiotowego określa się za pomocą skal oceny bólu, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. a-c.

§ 6.  Kartę oceny natężenia bólu dołącza się do dokumentacji medycznej pacjenta.

§ 7.  Podmioty wykonujące działalność leczniczą dostosują swoją działalność do wymagań określonych niniejszym rozporządzeniem w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

§ 8.  Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

Karta oceny natężenia bólu

grafika

1 ⁾ Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej - zdrowie kieruje Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz.U.2023.2704).

• Identyfikator: Dz.U.2025.612 t.j.
• Rodzaj: rozporządzenie
• Tytuł: Standard organizacyjny leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych.
• Data aktu: 2023-02-06
• Data ogłoszenia: 2025-05-09
• Data wejścia w życie: 2023-02-24