Szczegółowe zasady ustalania opłat za udostępnianie linii kolejowych przewoźnikom kolejowym.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ
z dnia 12 sierpnia 1998 r.
w sprawie szczegółowych zasad ustalania opłat za udostępnianie linii kolejowych przewoźnikom kolejowym.

Na podstawie art. 21 ust. 10 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zarządza się, co następuje:
§  1.
Opłata za udostępnianie linii kolejowej przewoźnikowi kolejowemu składa się z:
1)
sumy opłat wyliczonych dla poszczególnych odcinków linii kolejowej, będących iloczynem stawki jednostkowej ustalonej dla danego odcinka linii kolejowej oraz dla danego rodzaju pociągu i pracy eksploatacyjnej wykonanej przez przewoźnika kolejowego na tym odcinku,
2)
opłaty z tytułu dodatkowych kosztów ponoszonych przez zarząd kolei, wynikających ze specyfiki przewozów wykonywanych przez przewoźnika oraz ochrony życia i mienia na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach szynowych,
3)
opłaty z tytułu kosztów zużycia energii elektrycznej na cele trakcyjne,
4)
podatku od towarów i usług według zasad określonych w odrębnych przepisach.
§  2.
1.
Zarząd kolei ustala stawkę jednostkową opłaty za udostępnianie linii kolejowej w odniesieniu do jednostki miary pracy eksploatacyjnej, uwzględniając:
1)
standard techniczny udostępnianej linii,
2)
porę doby w zależności od stopnia wykorzystania przepustowości linii,
3)
rodzaj pociągu i jego parametry techniczno-eksploatacyjne: ciężar brutto pociągu, prędkość, nacisk na oś, punktualność,
4)
koszty utrzymania, prowadzenia ruchu i administrowania na udostępnianej linii kolejowej.
2.
Stawkę jednostkową opłaty ustala się dla każdego odcinka linii kolejowej i pociągu, z uwzględnieniem § 10.
§  3.
1.
Podstawową jednostkę miary pracy eksploatacyjnej wykonanej przez przewoźnika kolejowego stanowi jeden pociągokilometr, oznaczający przemieszczenie pociągu na odległość jednego kilometra, przy czym pociąg rozumiany jest jako pojedynczy pojazd szynowy z napędem lub zespół pojazdów szynowych poruszający się po szynach.
2.
Zarząd kolei może stosować również następujące jednostki miary pracy eksploatacyjnej:
1)
pociągogodzinę, oznaczającą pracę pociągu w czasie jednej godziny,
2)
bruttotonokilometr, oznaczający przemieszczenie masy brutto pociągu wyrażonej w tonach na odległość jednego kilometra.
3.
Koszty utrzymania, prowadzenia ruchu i administrowania liniami kolejowymi ustala się na podstawie średnich wartości z roku poprzedniego, z uwzględnieniem wzrostu cen materiałów, energii elektrycznej i wynagrodzeń, jaki nastąpi w roku, w którym stawki jednostkowe opłaty są ustalane, przy czym normatywny zysk nie może przekroczyć 5% tych kosztów.
§  4.
Przy ustalaniu stawki jednostkowej opłaty za udostępnianie linii kolejowych, które zostały wybudowane ze środków własnych zarządu kolei, oprócz kosztów utrzymania, prowadzenia ruchu i administrowania ponoszonych przez zarząd kolei na udostępnianej linii kolejowej, uwzględnia się również odpisy z tytułu zużycia środków trwałych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane według zasad określonych w odrębnych przepisach, jeżeli poniesione wydatki na ich zakup lub wytworzenie nie były odliczone od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi (zarządowi kolei) w jakiejkolwiek formie.
§  5.
Wykaz stawek jednostkowych opłat za udostępnianie linii kolejowych zarząd kolei podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty, a w przypadku przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - w Biuletynie PKP w drodze obwieszczenia.
§  6.
Opłatę na energię elektryczną na cele trakcyjne ustala się na podstawie wskazań licznika energii zamontowanego w pojeździe szynowym z napędem elektrycznym. W razie braku licznika w pojeździe odpłatność za energię elektryczną określa się w umowie, o której mowa w § 8.
§  7.
Opłata za udostępnianie kilku linii kolejowych jest sumą opłat wyliczonych dla poszczególnych linii.
§  8.
Wysokość opłat, o których mowa w § 1, określa się w umowie o udostępnieniu linii kolejowej, zawartej między przewoźnikiem kolejowym a zarządem kolei.
§  9.
Zarząd kolei pobiera od przewoźników kolejowych jednakowe opłaty za ekwiwalentne usługi.
§  10.
1.
Opłaty za udostępnianie linii kolejowych przewoźnikom wykonującym przewozy osób dotowane z budżetu państwa lub budżetów samorządów ustalane są na podstawie ponoszonych przez zarząd kolei na udostępnianej linii kolejowej kosztów zmiennych, o których mowa w ust. 2, oraz części kosztów stałych, o których mowa w ust. 3, wynikającej z udziału tych przewozów w przewozach ogółem wykonywanych na tej linii.
2.
Koszty zmienne są to koszty ponoszone przez zarząd kolei zależne od pracy eksploatacyjnej wykonywanej na udostępnianej linii kolejowej.
3.
Koszty stałe są to koszty ponoszone przez zarząd kolei niezależnie od pracy eksploatacyjnej wykonywanej na udostępnianej linii kolejowej.
§  11.
1.
Opłata za udostępnianie linii kolejowej może być obniżona, z zastrzeżeniem § 9, w umowie, o której mowa w § 8, w zależności od:
1)
czasu trwania umowy,
2)
rodzaju przewozów,
3)
pory dnia lub nocy wykonywania przewozów,
4)
sytuacji na rynku transportowym.
2.
Obniżenie opłaty, o którym mowa w ust. 1, nie może przekraczać 20% jej wysokości, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Dopuszcza się za zgodą zarządu kolei możliwość obniżenia opłaty przekraczającego 20% jej wysokości, pod warunkiem że ustalona opłata pokrywa ponoszone przez zarząd kolei koszty zmienne oraz część kosztów stałych wynikającą z udziału tych przewozów w przewozach ogółem wykonywanych na udostępnianej linii kolejowej.
§  12.
Traci moc rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 1997 r. w sprawie zasad ustalania opłat za udostępnianie linii kolejowych (Dz. U. Nr 73, poz. 463).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1998.111.711

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady ustalania opłat za udostępnianie linii kolejowych przewoźnikom kolejowym.
Data aktu: 12/08/1998
Data ogłoszenia: 26/08/1998
Data wejścia w życie: 03/09/1998