Zm.: ustawa o radach narodowych.

USTAWA
z dnia 26 maja 1978 r.
o zmianie ustawy o radach narodowych.

Art.  1.

W ustawie z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139 i z 1977 r. Nr 11, poz. 44) wprowadza się po rozdziale 9 rozdział 9a w brzmieniu:

"Rozdział 9a

Komitety kontroli społecznej.

Art. 81a. 1. Przy każdej radzie narodowej działa komitet kontroli społecznej.

2. Komitety kontroli społecznej powoływane są przez rady narodowe z początkiem kadencji i działają do powołania ich nowego składu przez rady narodowe następnej kadencji.

3. Rada narodowa może w czasie swojej kadencji dokonywać zmian w składzie komitetu kontroli społecznej.

4. Pracą komitetu kontroli społecznej kieruje jego przewodniczący, który reprezentuje komitet w stosunkach z innymi organami i jednostkami organizacyjnymi oraz pełni funkcję rzecznika kontroli społecznej.

Art. 81b. 1. Zadaniem komitetów kontroli społecznej jest pomoc radom narodowym w wypełnianiu ich funkcji kontrolnych, umacnianie roli i znaczenia kontroli społecznej na terenie działania właściwej rady narodowej, koordynowanie i inspirowanie działalności poszczególnych organów tej kontroli, doskonalenie wszystkich jej form, zwiększanie skuteczności kontroli, a zwłaszcza egzekwowanie zaleceń pokontrolnych oraz tworzenie warunków do działania i powoływania organów kontroli społecznej przez uprawnione organizacje.

2. Koordynacja, o której mowa w ust. 1, dotyczy zwłaszcza działalności organów kontroli społecznej, powoływanych przez związki zawodowe, organizacje spółdzielcze oraz samorząd mieszkańców miast i wsi.

3. Zakres działania komitetów kontroli społecznej obejmuje wszystkie sprawy, które w myśl obowiązujących przepisów objęte są kontrolą społeczną.

4. Komitety kontroli społecznej działają zgodnie z wytycznymi rady narodowej oraz przy ścisłym współdziałaniu z komisjami tej rady.

5. Bieżący nadzór nad działalnością komitetów kontroli społecznej sprawują prezydia rad narodowych.

Art. 81c. 1. W wykonywaniu swych zadań komitety kontroli społecznej w szczególności:

1) inspirują i koordynują działalność poszczególnych organów kontroli społecznej oraz ukierunkowują ich pracę na określone dziedziny życia społeczno-gospodarczego, w których zachodzi szczególna potrzeba ochrony mienia społecznego lub praw obywateli, umocnienia dyscypliny społecznej, zapewnienia gospodarności oraz zaspokajania potrzeb ludności,

2) zalecają przeprowadzenie odpowiednich kontroli organom kontroli społecznej; w uzasadnionych wypadkach mogą powoływać doraźne zespoły kontrolne złożone z osób reprezentujących różne formy kontroli społecznej,

3) podejmują działania zapewniające pełną efektywność kontroli społecznej,

4) czuwają nad właściwym reagowaniem przez wszystkie organy i instytucje państwowe, gospodarcze, spółdzielcze i społeczne oraz jednostki gospodarki nie uspołecznionej na krytykę, a zwłaszcza na krytykę ze strony radnych lub prasy, radia i telewizji,

5) podejmują interwencje uzasadnione informacjami o wadliwej działalności organów i instytucji państwowych, gospodarczych, spółdzielczych i społecznych oraz jednostek gospodarki nie uspołecznionej lub wnioskami zmierzającymi do usprawnienia tej działalności.

6) współdziałają z organami kontroli państwowej i politycznej, sygnalizując im ujawnione przez kontrolę społeczną poważniejsze zjawiska negatywne,

7) współdziałają ze związkami zawodowymi w zakresie włączania załóg pracowniczych do aktywnego udziału w ujawnianiu i eliminowaniu zjawisk negatywnych,

8) mogą występować do właściwych organów, a w szczególności do organów kontroli państwowej lub organów ścigania, z wnioskami o zastosowanie odpowiednich środków wobec osób winnych zaniedbań lub naruszenia obowiązków.

2. Komitety kontroli społecznej co najmniej raz w roku przedstawiają radzie narodowej sprawozdania ze swej działalności, ze szczególnym zwróceniem uwagi na wyniki kontroli oraz na skuteczność środków zastosowanych w celu likwidacji ujawnionych braków i niedociągnięć.

3. Wszystkie organy i jednostki państwowe, gospodarcze, spółdzielcze, organizacje społeczne, jednostki gospodarki nie uspołecznionej oraz organy ich samorządu obowiązane są udzielać komitetom kontroli społecznej w zakreślonym terminie odpowiedzi na otrzymane wnioski oraz informować o podjęciu odpowiednich działań w celu usunięcia nieprawidłowości ujawnionych w czasie kontroli społecznej.

4. Osoby wchodzące w skład komitetów kontroli społecznej podczas wykonywania czynności kontrolnych na podstawie pisemnego upoważnienia komitetu korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.

5. Przepis ust. 4 stosuje się również do kontrolerów społecznych jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych, upoważnionych na podstawie odrębnych przepisów do sprawowania kontroli społecznej, podczas wykonywania przez nich czynności kontrolnych na zlecenie komitetu kontroli społecznej bądź kontroli objętych koordynacją tego komitetu.

Art. 81d. 1. Nadzór nad działalnością komitetów kontroli społecznej sprawują Rada Państwa i rady narodowe stopnia wojewódzkiego.

2. Regulamin organizacji pracy komitetów kontroli społecznej ustala rada narodowa w oparciu o ramowy regulamin uchwalony przez Radę Państwa.

3. Rada Państwa określa:

1) kierunki działania i zadania komitetów kontroli społecznej,

2) uprawnienia i obowiązki rzecznika kontroli społecznej,

3) organizację i skład liczbowy komitetów kontroli społecznej oraz tryb powoływania i odwoływania ich członków,

4) obowiązki i uprawnienia prezydiów rad narodowych w odniesieniu do komitetów kontroli społecznej,

5) tryb współdziałania komitetów z innymi organami i instytucjami oraz organizacjami,

6) tryb prowadzenia działalności kontrolnej i związane z tym uprawnienia kontrolne,

7) szczególne uprawnienia przysługujące członkom komitetów kontroli społecznej i kontrolerom społecznym oraz związane z tym obowiązki zakładów pracy.

4. Rada Państwa okresowo ocenia prawidłowość działania całego systemu kontroli społecznej i w miarę potrzeby udziela wytycznych w sprawie zwiększenia jego efektywności."

Art.  2.

Rady narodowe powołują komitety kontroli społecznej w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Art.  3.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1978.14.61

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o radach narodowych.
Data aktu: 26/05/1978
Data ogłoszenia: 06/06/1978
Data wejścia w życie: 06/06/1978