Zasady dokonywania odpisów na zużycie przedmiotów majątkowych przez podatników podatku dochodowego nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 26 kwietnia 1978 r.
w sprawie zasad dokonywania odpisów na zużycie przedmiotów majątkowych przez podatników podatku dochodowego nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym (Dz. U. z 1972 r. Nr 53, poz. 339 i z 1976 r. Nr 40, poz. 231) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Podatnicy podatku dochodowego nie będący jednostkami gospodarki uspołecznionej, których dochody w celu obliczenia tego podatku ustala się bez stosowania norm szacunkowych, mogą dokonywać odpisów na zużycie własnych przedmiotów majątkowych, służących do uzyskania przychodów, jeżeli wydatki na te przedmioty nie są uznane za koszty uzyskania przychodów,
2.
Odpisów na zużycie dokonuje się od wartości początkowej przedmiotów majątkowych, stosując roczne stawki amortyzacyjne w wysokości określonej w załączniku do rozporządzenia.
§  2.
1.
Za wartość początkową przedmiotów majątkowych uważa się:
1)
w razie nabycia przedmiotu - cenę jego nabycia,
2)
w razie wytworzenia przedmiotu - koszt jego wytworzenia,
3)
w razie remontu kapitalnego przedmiotu - jego wartość po remoncie.
2.
Dowodem stwierdzającym wartość początkową przedmiotu majątkowego, określoną w ust. 1, jest oryginalny rachunek lub inny dowód zakupu tego przedmiotu. Jeżeli wytworzenie przedmiotu majątkowego lub dokonanie remontu kapitalnego nastąpiło sposobem gospodarczym albo we własnym zakładzie podatnika, wartość początkową przedmiotu ustala się w wysokości określonej przez rzeczoznawcę, a jeżeli chodzi o przedmioty majątkowe użytkowane przy prowadzeniu działalności zarobkowej - w wysokości określonej przez właściwy cech lub właściwe zrzeszenie prywatnego handlu i usług na podstawie opinii rzeczoznawcy.
3.
Za remont kapitalny przedmiotu majątkowego w rozumieniu ust. 1 pkt 3 uważa się remont, którego koszt wynosi co najmniej 1/3 wartości początkowej przedmiotu.
4.
W razie rozpoczęcia dokonywania odpisów na zużycie przedmiotów majątkowych już użytkowanych przez podatnika za wartość początkową tych przedmiotów uważa się wartość w dniu, od którego rozpoczęto dokonywanie odpisów. Wartość tę ustala się w wysokości określonej przez rzeczoznawcę, a jeżeli chodzi o przedmioty majątkowe użytkowane przy prowadzeniu działalności zarobkowej - w wysokości określonej przez właściwy cech lub właściwe zrzeszenie prywatnego handlu i usług na podstawie opinii rzeczoznawcy.
5.
Wartość początkową budynków i budowli podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu ustala się w wysokości przyjętej dla celów tego ubezpieczenia.
6.
Wartość początkową części budynku, do których stosuje się różne stawki amortyzacyjne, ustala się w wysokości odpowiadającej stosunkowi kubatury tych części do ogólnej kubatury budynku.
7.
Wartość początkowa użytkowanych budynków i budowli podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu może być korygowana do aktualnej wartości przyjętej dla celów tego ubezpieczenia, zwiększonej o sumę dokonanych odpisów na zużycie. Wartość początkowa użytkowanych budynków i budowli nie podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu może być korygowana w okresach pięcioletnich do aktualnej wartości określonej przez właściwy cech lub właściwe zrzeszenie prywatnego handlu i usług na podstawie opinii rzeczoznawcy, zwiększonej o sumę dokonanych odpisów na zużycie.
§  3.
1.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach stawki amortyzacyjne mogą być podwyższone, nie więcej jednak niż o 1/3. Decyzję w sprawie podwyższenia stawek amortyzacyjnych wydaje właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego na wniosek podatnika uzasadniony opinią rzeczoznawcy, a jeżeli chodzi o przedmioty majątkowe użytkowane przy prowadzeniu działalności zarobkowej - na wniosek podatnika zaopiniowany przez właściwy cech lub właściwe zrzeszenie prywatnego handlu i usług na podstawie opinii rzeczoznawcy.
2.
Stawki amortyzacyjne nabytych używanych przedmiotów majątkowych, jak również przedmiotów majątkowych po remoncie kapitalnym, ustala się biorąc pod uwagę przewidywany dalszy okres użytkowania tych przedmiotów, nie krótszy jednak niż 2/3 okresu użytkowania przyjętego za podstawę stawki amortyzacyjnej dla tych przedmiotów. Przewidywany dalszy okres użytkowania określa rzeczoznawca, a jeżeli chodzi o przedmioty majątkowe użytkowane przy prowadzeniu działalności zarobkowej - właściwy cech lub właściwe zrzeszenie prywatnego handlu i usług na podstawie opinii rzeczoznawcy.
3.
Przepisy ust. 2 stosuje się również w wypadkach określonych w § 2 ust 4.
§  4.
Nie dokonuje się odpisów na zużycie przedmiotów majątkowych nie użytkowanych przez cały rok podatkowy, jak również - do czasu rozpoczęcia użytkowania - przedmiotów majątkowych nabytych lub wytworzonych.
§  5.
1.
Odpisów na zużycie dokonuje się po upływie roku podatkowego od wartości początkowej przedmiotów majątkowych według ich stan na początek roku.
2.
Jeżeli w związku z nabyciem, budową lub remontem kapitalnym przedmiotu majątkowego podatnik uzyskał ulgę podatkową z tytułu inwestycji, odpisów na zużycie tego przedmiotu dokonuje się od jego wartości początkowej zmniejszonej o kwotę uzyskanej ulgi.
3.
Jeżeli użytkowanie przedmiotu majątkowego rozpoczęto w ciągu roku podatkowego, odpisu za zużycie za ten rok dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy okresu użytkowania tego przedmiotu w danym roku.
4.
Przepis ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie w wypadku określonym w § 2 ust. 4, jeżeli rozpoczęto dokonywanie odpisów na zużycie w ciągu roku podatkowego.
§  6.
Odpisów na zużycie dokonuje się przez cały okres użytkowania przedmiotu majątkowego, nie wyłączając przerw w użytkowaniu w ciągu roku podatkowego, do czasu zrównania sumy dokonanych odpisów na zużycie z wartością początkową przedmiotu.
§  7.
Podatnicy, o których mowa w § 1 ust. 1, obowiązani są prowadzić ewidencję przedmiotów majątkowych i odpisów na ich zużycie. W ewidencji tej należy uwidocznić, w stosunku do każdego przedmiotu majątkowego, wartość początkową, ulgę podatkową z tytułu inwestycji (§ 5 ust. 2), zastosowaną stawkę amortyzacyjną, datę rozpoczęcia dokonywania odpisów na zużycie oraz coroczne odpisy na zużycie.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK  1

Wysokość rocznych stawek amortyzacyjnych.

Lp. Rodzaj przedmiotów majątkowych Stawka %
1 Budynki lub ich części, przeznaczone i zajęte na zakłady rzemieślnicze, handlowe i usługowe, oraz budowle:
a) o konstrukcji trwałej 2
b) o konstrukcji drewnianej lub innej nietrwałej 4
2 Pozostałe budynki lub ich części:
a) o konstrukcji trwałej 1
b) o konstrukcji drewnianej lub innej nietrwałej 2
3 Maszyny, urządzenia techniczne, narzędzia 10
4 Środki transportowe 15
5 (skreślona)
6 Pozostałe przedmioty majątkowe 5
1 Załącznik zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 29 lipca 1983 r. (Dz.U.83.43.199) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 sierpnia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1978.11.49

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady dokonywania odpisów na zużycie przedmiotów majątkowych przez podatników podatku dochodowego nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 26/04/1978
Data ogłoszenia: 11/05/1978
Data wejścia w życie: 11/05/1978