Szczegółowy zakres działania i uprawnienia Ministra Finansów oraz jego organów w zakresie dochodów państwa i kontroli finansowej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 30 maja 1975 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania i uprawnień Ministra Finansów oraz jego organów w zakresie dochodów państwa i kontroli finansowej.

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o przekształceniu urzędu Ministra Skarbu w urząd Ministra Finansów (Dz. U. z 1950 r. Nr 10, poz. 101 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Do zakresu działania Ministra Finansów w sprawach dochodów państwa i kontroli finansowej należy:
1)
ustalanie norm i wskaźników określających zobowiązania jednostek gospodarki uspołecznionej w stosunku do budżetu centralnego,
2)
ustalanie zasad rozliczeń jednostek gospodarki uspołecznionej z budżetem państwa,
3)
planowanie należności budżetu państwa, ustalanie zasad i trybu planowania tych należności przez jednostki gospodarki uspołecznionej oraz ogólny nadzór nad poborem należności budżetowych,
4)
analiza i ocena funkcjonowania systemu ekonomiczno-finansowego jednostek gospodarki uspołecznionej objętych budżetem centralnym,
5)
kontrola finansowa:
a)
ministerstw, urzędów centralnych, urzędów terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, centralnych związków spółdzielni oraz zarządów głównych (central) organizacji społecznych,
b)
polskich placówek zagranicznych.
2.
Kontrola finansowa jednostek wymienionych w ust. 1 pkt 5 lit. a) obejmuje przestrzeganie dyscypliny finansowej, prawidłowego gospodarowania środkami finansowymi i rzeczowymi oraz kontrolę dewizową obrotu towarowego i usługowego z zagranicą, a jednostek wymienionych w ust. 1 pkt 5 lit. b) - wydatki budżetowe.
3.
Zakres kontroli dewizowej, o której mowa w ust. 2 i w § 2 ust. 2, ustali Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Handlu Zagranicznego i Gospodarki Morskiej.
§  2.
1.
Do zakresu działania okręgowych zarządów dochodów państwa i kontroli finansowej należy:
1)
planowanie, ustalanie oraz pobór należności budżetowych od jednostek gospodarki uspołecznionej objętych budżetem centralnym,
2)
wykonywanie szczególnego nadzoru podatkowego w przedsiębiorstwach i zakładach objętych tym nadzorem,
3)
analiza i ocena funkcjonowania systemu ekonomiczno-finansowego jednostek gospodarki uspołecznionej objętych budżetem centralnym, a mających siedzibę na terenie działania okręgowego zarządu dochodów państwa i kontroli finansowej, z punktu widzenia rozliczeń z budżetem państwa,
4)
kontrola finansowa jednostek gospodarki uspołecznionej, z wyjątkiem kontroli jednostek wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 5,
5)
kontrola urzędów terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w zakresie prawidłowości wymiaru oraz poboru podatków i opłat,
6)
ujawnianie i zwalczanie przestępstw popełnianych na szkodę Państwa lub jednostek gospodarki uspołecznionej oraz przestępstw i wykroczeń skarbowych.
2.
Kontrola finansowa jednostek gospodarki uspołecznionej obejmuje podatkowe i niepodatkowe należności budżetowe od jednostek objętych budżetem centralnym, rozliczenia z tytułu dotacji udzielonych z budżetu centralnego oraz oddziaływanie tych rozliczeń na sytuację finansową przedsiębiorstw, przestrzeganie dyscypliny finansowej, prawidłowego gospodarowania środkami finansowymi i rzeczowymi oraz kontrolę dewizową obrotu towarowego i usługowego z zagranicą.
3.
Okręgowe zarządy dochodów państwa i kontroli finansowej kontrolują wykonanie obowiązków podatkowych przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej i przez ludność oraz przestrzeganie przepisów dewizowych.
§  3.
1.
Dla wykonania zadań określonych w § 1 i 2 upoważnieni pracownicy Ministerstwa Finansów i okręgowych zarządów dochodów państwa i kontroli finansowej uprawnieni są do:
1)
żądania od jednostek kontrolowanych okazania ksiąg i wszelkich dokumentów oraz akt dotyczących ich działalności gospodarczej oraz udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień w sprawach objętych kontrolą,
2)
wstępu do pomieszczeń służbowych, magazynów i innych obiektów jednostek kontrolowanych,
3)
przeprowadzania dochodzeń w zakresie przestępstw na szkodę państwa lub jednostek gospodarki uspołecznionej oraz przestępstw i wykroczeń skarbowych, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy karnej skarbowej,
4)
ujawniania mienia osób uchylających się od opodatkowania i dokonywania na tym mieniu zabezpieczenia uszczuplonych podatków, grzywien i innych należności państwa w trybie przewidzianym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w art. 254 Kodeksu postępowania karnego.
2.
W wypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 na wgląd do dokumentów i akt tajnych kontrolujący powinien mieć zezwolenie Ministra Finansów lub osoby przez niego upoważnionej.
§  4.
1.
Minister Finansów może kontrolować jednostki objęte właściwością okręgowych zarządów dochodów państwa i kontroli finansowej bądź zlecić tym organom przeprowadzanie kontroli z jego zakresu działania, z wyjątkiem kontroli ministerstw, urzędów centralnych, urzędów terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz polskich placówek zagranicznych.
2.
Minister Finansów określi w porozumieniu z właściwymi ministrami organy, zakres i tryb kontroli w jednostkach, instytucjach i przedsiębiorstwach podległych Ministrom Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych.
§  5.
1.
Jeżeli w toku kontroli w związku z jej ustaleniami zajdzie konieczność wydania doraźnych zarządzeń, jednostka kontrolowana lub jej jednostka nadrzędna obowiązana jest na wniosek kontrolującego wydać te zarządzenia lub wskazać przyczyny ich niewydania.
2.
Na podstawie przeprowadzonych kontroli Minister Finansów lub dyrektor okręgowego zarządu dochodów państwa i kontroli finansowej kieruje do jednostek kontrolowanych lub ich jednostek nadrzędnych wystąpienie zawierające uwagi i wnioski.
3.
Kierownicy jednostek, do których wystąpienie zostało skierowane, obowiązani są w terminie 30 dni zawiadomić o wykonaniu wniosków lub o przyczynach ich niewykonania.
§  6.
1.
Ilekroć dotychczasowe przepisy normujące zasady i tryb rozliczeń z budżetem ustalają właściwość terenowych organów administracji państwowej, właściwe w tych sprawach, w odniesieniu do rozliczeń jednostek objętych budżetem centralnym, są okręgowe zarządy dochodów państwa i kontroli finansowej.
2.
Ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o organach kontroli i rewizji finansowej Ministra Finansów, należy przez to rozumieć Ministerstwo Finansów i okręgowe zarządy dochodów państwa i kontroli finansowej.
§  7.
Sprawy należące dotychczas do właściwości wojewódzkich inspektoratów kontrolno-rewizyjnych oraz sprawy, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, należące dotychczas do właściwości terenowych organów administracji państwowej, będą prowadzone aż do ich zakończenia przez okręgowe zarządy dochodów państwa i kontroli finansowej.
§  8.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 1954 r. w sprawie organizacji i zakresu działania organów kontroli i rewizji finansowej (Dz. U. z 1954 r. Nr 50, poz. 255, z 1957 r. Nr 47, poz. 224 i z 1969 r. Nr 7, poz. 59).
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 czerwca 1975 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.18.98

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres działania i uprawnienia Ministra Finansów oraz jego organów w zakresie dochodów państwa i kontroli finansowej.
Data aktu: 30/05/1975
Data ogłoszenia: 07/06/1975
Data wejścia w życie: 01/06/1975, 07/06/1975