Wydawanie przepisów prawnych przez rady narodowe.

USTAWA
z dnia 25 lutego 1964 r.
o wydawaniu przepisów prawnych przez rady narodowe.

Rozdział  1.

Zasady i tryb wydawania przepisów prawnych.

Art.  1.

Rady Narodowe wydają przepisy prawne powszechnie obowiązujące na podległym im terenie na podstawie:

1)
upoważnienia udzielonego w odrębnych ustawach bądź
2)
upoważnienia wynikającego z rozdziału 2 niniejszej ustawy.
Art.  2.
1.
Przy wykonywaniu swoich uprawnień do wydawania przepisów prawnych rady narodowe korzystają w jak najszerszym zakresie z inicjatywy i współdziałania aktywu społecznego.
2.
Projekty przepisów prawnych o zasadniczym znaczeniu mogą być również poddawane pod dyskusję publiczną.
3.
Projekty przepisów prawnych przed wniesieniem ich pod obrady sesji rady narodowej powinny być opiniowane przez właściwą komisję rady narodowej.
Art.  3.

Uchwała rady narodowej zawierająca przepisy prawne podlega bezzwłocznemu przesłaniu radzie narodowej wyższego stopnia, a uchwała wojewódzkiej rady narodowej - Radzie Państwa i Radzie Ministrów.

Art.  4.
1.
Prezydia rad narodowych wydają w formie zarządzeń przepisy prawne powszechnie obowiązujące na terenie podległym radom narodowym na podstawie:
1)
upoważnienia udzielonego prezydium w odrębnych ustawach bądź
2)
upoważnienia wynikającego z rozdziału 2 niniejszej ustawy.
2.
Do zarządzeń, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio postanowienia art. 2.
3.
Zarządzenie prezydium rady narodowej zawierające przepisy prawne podlega bezzwłocznemu przesłaniu prezydium rady narodowej wyższego stopnia, a zarządzenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej - Radzie Ministrów.
4.
O wydaniu przepisów prawnych prezydia rad narodowych informują radę narodową na najbliższej sesji rady.
Art.  5.
1. 1
Przepisy prawne wydawane przez wojewódzkie i miejskie rady narodowe w miastach liczących powyżej 50 tys. mieszkańców oraz prezydentów tych miast podlegają ogłoszeniu w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej; dzień wydania dziennika jest dniem prawnego ogłoszenia tych przepisów.
2.
Przepisy prawne wydawane przez gromadzkie rady narodowe oraz ich prezydia podlegają ogłoszeniu w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, zapewniający należyte poinformowanie ludności; dzień takiego ogłoszenia jest dniem prawnego ogłoszenia tych przepisów.
3.
Przepisy prawne wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, jeśli postanowienia w nich zawarte lub przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
4. 2
W razie konieczności natychmiastowego wprowadzenia w życie przepisów prawnych wydawanych przez wojewódzkie i miejskie rady narodowe w miastach liczących powyżej 50 tys. mieszkańców oraz prezydentów tych miast, ogłoszenie tych przepisów, niezależnie od ich ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej, może nastąpić w sposób określony w ust. 2 i dzień takiego ogłoszenia jest dniem wejścia ich w życie.
5.
Prezydia gromadzkich rad narodowych prowadzą zbiór przepisów prawnych, o których mowa w ust. 2, i udostępniają ludności przeglądanie tego zbioru.
Art.  6.
1.
W razie uchylenia przepisów prawnych wydanych przez radę narodową lub jej prezydium, przepisy te tracą moc z dniem określonym w uchwale o ich uchyleniu.
2.
Przewodniczący prezydium ogłasza obwieszczenie o uchyleniu przepisów prawnych w taki sam sposób, w jaki nastąpiło ich ogłoszenie.

Rozdział  2.

Postanowienia szczególne dotyczące zarządzeń porządkowych.

Art.  7.
1.
Rady narodowe mogą wydawać zarządzenia porządkowe w zakresie i w przypadkach nie unormowanych odrębnymi przepisami.
2.
Zarządzenia porządkowe mogą zawierać zakazy i nakazy określonego w nich zachowania się (działania, zaniechania lub znoszenia) w granicach niezbędnych dla ochrony bezpieczeństwa życia, zdrowia lub mienia albo dla zapewnienia spokoju publicznego lub zachowania porządku publicznego.
Art.  8.
1. 3
Wojewódzka rada narodowa wydaje zarządzenia porządkowe, gdy zachodzi konieczność wprowadzenia zakazów i nakazów jednolitych dla obszaru całego województwa lub obszaru dwu lub więcej gmin (miast i gmin) lub miast.
2.
W przypadku nie cierpiącym zwłoki zarządzenie określone w ust. 1 wydaje prezydium wojewódzkiej rady narodowej, które przedstawia je następnie radzie narodowej na najbliższej sesji do zatwierdzenia.
Art.  9. 4

(skreślony).

Art.  10.
1. 5
Zarządzenie porządkowe prezydium (art. 8 ust. 2) traci moc wskutek nieprzedłożenia go właściwej radzie narodowej do zatwierdzenia albo wskutek odmowy zatwierdzenia przez tę radę narodową.
2.
Dniem utraty mocy jest ostatni dzień sesji, na której zarządzenie powinno być przedłożone radzie narodowej do zatwierdzenia, lub dzień, w którym zapadła uchwała rady narodowej o odmowie zatwierdzenia.
3.
Przewodniczący prezydium rady narodowej ogłasza o utracie mocy zarządzenia w trybie określonym w art. 6 ust. 2.
Art.  11.
1.
Gromadzkie rady narodowe wydają zarządzenia porządkowe, gdy zachodzi konieczność natychmiastowego wprowadzenia w życie na obszarze gromady lub jej części powszechnych zakazów lub nakazów porządkowych w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych dla życia, zdrowia lub mienia.
2.
W razie wyjątkowo naglącej konieczności wydaje zarządzenie porządkowe w przypadkach przewidzianych w ust. 1 prezydium gromadzkiej rady narodowej, które przedstawia zarządzenie następnie radzie narodowej na najbliższej sesji do zatwierdzenia.
3.
Zarządzenia określone w ust. 1 i 2 wchodzą w życie z mocą natychmiastową z chwilą ich ogłoszenia w trybie określonym w art. 5 ust. 2.
4.
Do zarządzeń porządkowych prezydium gromadzkiej rady narodowej stosuje się odpowiednio art. 10.
Art.  12.
1.
Zarządzenia porządkowe mogą przewidywać karę grzywny za naruszenie ich przepisów.
2.
Grzywna może być przewidziana w wysokości do:
1)
1.500 zł w zarządzeniach wojewódzkich rad narodowych i ich prezydiów,
2) 6
1.000 zł w zarządzeniach miejskich rad narodowych miast liczących powyżej 50 tys. mieszkańców oraz prezydentów tych miast,
3)
500 zł w zarządzeniach gromadzkich rad narodowych i ich prezydiów.
3.
Orzekanie w sprawach o wykroczenia przeciwko zarządzeniom porządkowym następuje w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym.

Rozdział  3.

Przepisy przejściowe i końcowe.

Art.  13.

Traci moc rozdział VIII (art. 108-113) przepisów z dnia 19 stycznia 1928 r. o organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej (Dz. U. z 1936 r. Nr 80, poz. 555).

Art.  14.
1.
Rozporządzenia porządkowe wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują moc do czasu uchylenia tych rozporządzeń lub zastąpienia nowymi zarządzeniami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy; najpóźniej jednak tracą moc z upływem 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Za naruszenie przepisów rozporządzeń porządkowych utrzymanych przejściowo w mocy (ust. 1) wymierza się karę grzywny w granicach określonych w art. 12. Jeżeli jednak naruszenie nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a dotychczas przewidziana kara jest łagodniejsza od kary określonej w art. 12, wymierza się karę grzywny w granicach dotychczas obowiązujących.
Art.  15.

Wynikające z dotychczasowych upoważnień uprawnienie rad narodowych i ich prezydiów do wydawania przepisów prawnych mogą być przekazane radom narodowym niższego stopnia i ich prezydiom w trybie określonym w art. 26 ustawy o radach narodowych.

Art.  16.

Jeżeli dotychczasowe przepisy szczególne upoważniają organy administracji prezydiów rad narodowych do wydania przepisów prawnych powszechnie obowiązujących na danym terenie, przepisy te wydają prezydia właściwych rad narodowych na zasadach określonych w rozdziale 1.

Art.  17. 7

1.
Przepisy niniejszej ustawy dotyczące:
1)
wojewódzkich rad narodowych - stosuje się również do innych rad narodowych stopnia wojewódzkiego, a także, z zastrzeżeniem przepisu art. 4 ust. 3 i art. 12 ust. 2 pkt 2, do rad narodowych miast liczących powyżej 50 tys. mieszkańców,
2)
gminnych rad narodowych - stosuje się również do innych rad narodowych miast liczących do 50 tys. mieszkańców oraz do rad narodowych wspólnych dla miast i gmin.
2.
Przepisy rozdziału 1 o trybie wydawania przepisów prawnych przez rady narodowe miast liczących powyżej 50 tys. mieszkańców lub prezydentów tych miast stosuje się odpowiednio do przepisów prawnych wydawanych przez dzielnicowe rady narodowe oraz naczelników dzielnic na podstawie upoważnienia udzielonego w odrębnych ustawach.
Art.  18.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1 Art. 5 ust. 1 zmieniony przez art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.
2 Art. 5 ust. 4 zmieniony przez art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.
3 Art. 8 ust. 1 zmieniony przez art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.
4 Art. 9 skreślony przez art. 21 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.
5 Art. 10 ust. 1 zmieniony przez art. 21 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.
6 Art. 12 ust. 2 pkt 2 zmieniony przez art. 21 pkt 4 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.
7 Art. 17 zmieniony przez art. 21 pkt 5 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U.75.16.91) z dniem 1 czerwca 1975 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1964.8.47

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Wydawanie przepisów prawnych przez rady narodowe.
Data aktu: 25/02/1964
Data ogłoszenia: 03/03/1964
Data wejścia w życie: 04/06/1964