Sposób obliczania i wypłacania uposażenia lub wynagrodzenia pracownikom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 czerwca 1950 r.
o sposobie obliczania i wypłacania uposażenia lub wynagrodzenia pracownikom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej.

Na podstawie art. 77 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. R. P. Nr 6, poz. 46) zarządza się, co następuje:
§  1.
Za pracowników w rozumieniu niniejszego rozporządzenia uważa się pracowników fizycznych i umysłowych, zatrudnionych we władzach, urzędach, instytucjach, przedsiębiorstwach i w innych wszelkiego rodzaju uspołecznionych i prywatnych zakładach pracy, bez względu na charakter stosunku pracy i przepisów prawnych, normujących ten stosunek.
§  2.
1.
Przez uposażenie pracownika, zatrudnionego na podstawie stosunku publiczno-prawnego, rozumie się uposażenie zasadnicze wraz ze wszystkimi dodatkami.
2.
Przez wynagrodzenie pracownika, zatrudnionego na podstawie umowy o pracę rozumie się należność za pracę wraz ze wszystkimi dodatkami wypłacanymi na podstawie umowy lub zwyczaju w danym zakładzie pracy.
3.
Do uposażenia (ust. 1) lub wynagrodzenia (ust. 2) należnego pracownikowi nie wlicza się:
1)
zasiłków rodzinnych;
2)
świadczeń przyznawanych pracownikowi na pokrycie poniesionych przezeń kosztów związanych z wykonywaną pracą;
3)
ekwiwalentów pieniężnych za umundurowanie służbowe, ubrania robocze lub ochronne;
4)
odszkodowań, zapomóg lub nagród nie stanowiących wynagrodzenia podlegającego podatkowi od wynagrodzeń.
§  3.
1.
Przez ostatnio pobierane uposażenie lub wynagrodzenie rozumie się uposażenie lub wynagrodzenie, należne pracownikowi w ostatnim, przed powołaniem do odbycia czynnej służby wojskowej, terminie przewidzianym dla wypłaty uposażenia lub wynagrodzenia.
2.
Przy systemie wynagrodzeń premiowych, akordowych, od sztuki lub w procentach od obrotu, ostatnio pobierane wynagrodzenie oblicza się na podstawie przeciętnego miesięcznego zarobku pracownika z ostatnich trzech miesięcy bezpośrednio poprzedzających powołanie do odbycia czynnej służby wojskowej. Jeżeli pracownik przepracował krótszy okres niż trzy miesiące, podstawę do obliczenia stanowi przeciętne wynagrodzenie dzienne pracownika za okres przez niego przepracowany.
§  4.
1.
W przypadku powołania pracownika do odbycia czynnej służby wojskowej (zasadniczej służby wojskowej, ćwiczeń i przeszkolenia wojskowego lub innej czynnej służby wojskowej) na okres nie dłuższy niż dwa tygodnie, pracownik zachowuje prawo do ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia przez czas odbywania tej służby.
2.
W przypadku powołania pracownika do zasadniczej lub innej czynnej służby wojskowej (z wyjątkiem ćwiczeń lub przeszkolenia wojskowego) na okres dłuższy niż dwa tygodnie, pracownik zachowuje prawo do ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia do końca tego miesiąca kalendarzowego, w którym rozpoczął odbywanie tej służby, jednakże nie mniej niż za dwa tygodnie. Prawo do wypłaty części uposażenia lub wynagrodzenia przekraczającej należność do końca miesiąca kalendarzowego nie przysługuje w przypadku określonym w ust. 4.
3.
W przypadku powołania pracownika na ćwiczenia lub przeszkolenie wojskowe na czas dłuższy niż dwa tygodnie, pracownik zachowuje prawo do:
1)
ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia do końca tego miesiąca kalendarzowego, w którym rozpoczął odbywanie ćwiczeń lub przeszkolenia;
2) 1
połowy, a utrzymujący jednego członka rodziny niezdolnego do zarobkowania - 60%, dwóch lub więcej członków rodziny niezdolnych do zarobkowania - 75% ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia przez dalszy czas odbywania ćwiczeń lub przeszkolenia, poczynając od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym rozpoczął odbywanie tych ćwiczeń lub przeszkolenia.
4.
W przypadku powołania do odbycia terytorialnej służby wojskowej pracownika utrzymującego rodzinę jako jedyny żywiciel, pracownik zachowuje w pierwszym i następnych okresach odbywania tej służby prawo do:
1)
ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia do końca tego miesiąca kalendarzowego, w którym rozpoczął służbę terytorialną;
2) 2
60%, a jeżeli utrzymuje dwóch lub więcej członków rodziny - 75% ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia poczynając od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym rozpoczął odbywanie tej służby.
5. 3
Uposażenie lub wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, w ust. 3 pkt 1 oraz w ust. 4 pkt 1, nie podlega zwrotowi ani w całości, ani w części i nie może być zaliczone na uposażenie czy wynagrodzenie bieżące, choćby pracownik powołany do odbycia czynnej służby wojskowej - na skutek zwolnienia od tej służby lub jej odroczenia - powrócił do pracy przed upływem okresu czasu, za który przypadały wypłacone należności.
6. 4
Jeżeli pracownik, któremu odbycie czynnej służby wojskowej odroczono, zostanie do tej służby ponownie powołany, przysługuje mu prawo do uposażenia lub wynagrodzenia, jak przy pierwszym powołaniu, z wyjątkiem przypadków, gdy tak pierwsze, jak i drugie powołanie nastąpiło w tym samym miesiącu kalendarzowym.
§  4a. 5
1.
Członkami rodziny w rozumieniu niniejszego rozporządzenia są:
1)
żona lub osoba pozostająca w trwałej wspólności małżeńskiej z żołnierzem bez zawarcia z nim związku małżeńskiego,
2)
dzieci z małżeństwa, pozamałżeńskie, przysposobione i pasierbowie,
3)
dzieci przyjęte na wychowanie pod warunkami określonymi w przepisach o ubezpieczeniu rodzinnym,
4)
rodzeństwo,
5)
rodzice i inni wstępni.
2.
Za niezdolnych do zarobkowania uważa się członków rodziny (ust. 1):
1)
których niezdolność do pracy zarobkowej wskutek choroby lub kalectwa została stwierdzona świadectwem lekarskim,
2)
nieletnich do lat 16, uczącą się młodzież poniżej 18 lat oraz mężczyzn powyżej 60 lat lub kobiety powyżej 55 lat.
3.
Za niezdolnych do zarobkowania uważa się również żonę, rodziców lub osobę wymienioną w ust. 1, jeżeli wychowuje przynajmniej jedno z dzieci lub rodzeństwa pracownika będących w wieku do 7 lat.
§  5.
1.
Za utrzymującego rodzinę w charakterze jedynego żywiciela (§ 4 ust. 4) uważa się pracownika, który ze swego wynagrodzenia lub uposażenia pokrywa całkowicie koszty utrzymania członka rodziny niezdolnego do zarobkowania.
2. 6
(skreślony).
3. 7
(skreślony).
4.
1) Utrzymywanie w charakterze jedynego żywiciela stwierdza właściwa gminna (miejska) rada narodowa;
2)
w przypadkach wyjątkowych zasługujących na szczególne uwzględnienie gminna (miejska) rada narodowa może uznać za utrzymującego rodzinę w charakterze jedynego żywiciela również pracownika pokrywającego w przeważającej mierze koszty utrzymania członka rodziny, niezdolnego do zarobkowania.
§  6. 8
Połowę, 60% lub 75% należnego pracownikowi uposażenia lub wynagrodzenia oblicza się w ten sposób, że za każdy dzień czynnej służby wojskowej wypłaca się mu 1/60, 1/50 lub 1/40 część ostatnio pobieranego uposażenia lub wynagrodzenia obliczonego w stosunku miesięcznym.
§  7.
1. 9
Z uposażenia lub wynagrodzenia, wypłacanego w całości lub w części, pracodawca nie może potrącić sum, wypłacanych pracownikowi przez władze wojskowe z tytułu odbywania przez niego czynnej służby wojskowej.
2. 10
Jeżeli uposażenie lub wynagrodzenie pracownika jest obciążone na rzecz Skarbu Państwa, pracodawcy lub innych osób, wolno pracodawcy dokonywać potrąceń ze zmniejszonego do połowy, do 60% lub 75% uposażenia lub wynagrodzenia tylko na rzecz roszczeń alimentarnych na zasadach przewidzianych w osobnych przepisach.
§  8. 11
1.
Podstawę do wypłaty pełnego uposażenia lub wynagrodzenia przewidzianego w § 4 stanowi wystawiona przez władze wojskowe karta powołania pracownika do odbycia czynnej służby wojskowej. W razie potrzeby pracodawca może sporządzić sobie odpis karty powołania pracownika.
2.
Jeżeli powołanie nastąpiło w inny sposób oraz w przypadkach wypłaty uposażenia lub wynagrodzenia zmniejszonego do połowy, do 60% lub 75% (§ 4 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 pkt 2), podstawę do wypłaty stanowi zaświadczenie wydane na wniosek pracodawcy lub pracownika przez władze wojskowe.
§  9. 12
1.
Wypłata uposażenia lub wynagrodzenia należnego pracownikowi powołanemu do odbycia czynnej służby wojskowej powinna nastąpić w dniu jego odejścia z zakładu pracy, niezależnie od ogólnie przyjętego w danym zakładzie pracy terminu wypłaty uposażenia lub wynagrodzenia.
2.
Jeżeli po ostatecznym rozliczeniu w terminie ogólnie przyjętym okaże się, że pracownikowi przypada do wypłaty jeszcze dalsza suma, sumę tę wypłaca się do rąk pracownika przekazem pocztowym lub bezpośrednio do rąk osoby przez niego upoważnionej. Przesłanie uposażenia lub wynagrodzenia następuje na koszt pracownika. Upoważnienie powinno mieć formę pisemną z podpisem uwierzytelnionym przez kierownictwo zakładu pracy lub dowódcę jednostki wojskowej, w której pracownik pełni służbę.
§  10.
Członkom spółdzielń pracy zarząd spółdzielni wypłacać będzie kwoty należne według przepisów § 4 ustalając ich wysokość na podstawie przeciętnego uzyskanego z pracy w spółdzielni dochodu członka powołanego do odbycia czynnej służby wojskowej, z ostatnich trzech miesięcy jego członkostwa.
§  11.
Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia tracą moc wszystkie postanowienia obowiązujących dotychczas przepisów prawnych i układów zbiorowych w przedmiotach unormowanych tym rozporządzeniem.
§  12.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów i właściwym ministrom.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 29 maja 1950 r.
1 § 4 ust. 3 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
2 § 4 ust. 4 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
3 § 4 ust. 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
4 § 4 ust. 6 dodany przez § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
5 § 4a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
6 § 5 ust. 2 skreślony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
7 § 5 ust. 3 skreślony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
8 § 6 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
9 § 7 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
10 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
11 § 8 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz.U.55.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 marca 1955 r.
12 § 9 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 4 kwietnia 1953 r. (Dz.U.53.22.84) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 23 kwietnia 1953 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1950.26.236

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób obliczania i wypłacania uposażenia lub wynagrodzenia pracownikom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej.
Data aktu: 17/06/1950
Data ogłoszenia: 03/07/1950
Data wejścia w życie: 29/05/1950, 03/07/1950