Rzesza Niemiecka-Polska. Układ, dotyczący używalności przez Polskę trzech budynków w Korzeniowie (Kurzebrack) oraz dostępu do tychże. Poznań.1923.06.23.

UKŁAD

Polsko-Niemiecki, dotyczący używalności przez Polskę trzech budynków w Korzeniowie (Kurzebrack) oraz dostępu do tychże, podpisany w Poznaniu dnia 23 czerwca 1923 r.

(Ratyfikowany zgodnie z ust. 1-ym art. 49-go Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, STANISŁAW WOJCIECHOWSKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia dwudziestego trzeciego czerwca, tysiąc dziewięćset dwudziestego trzeciego roku, podpisan został w Poznaniu pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rzeszy Niemieckiej układ, dotyczący używalności przez Polskę trzech budynków w Korzeniowie (Kurzebrack) oraz dostępu do tychże.

Układ ten słowo w słowo brzmi jak następuje:

UKŁAD POLSKO-NIEMIECKI

dotyczący używalności przez Polskę trzech budynków w Korzeniowie (Kurzebrack) oraz dostępu do tychże.

Komisja dla wytknięcia granicy polsko-niemieckich na posiedzeniu swem z dnia 13 marca 1922 r. zadecydowała, żeby propozycję zrobioną w dniu 15 września 1921 r. przez członków: włoskiego i japońskiego tejże Komisji zamienić na uchwałę. Wedle tej uchwały Polska ma, w celu wykorzystania portu w Korzeniowie (Kurzebrack), mieć zapewnione prawo własności bez praw suwerenności do trzech budynków, należących do urządzeń portowych, a położonych na terytorjum niemieckiem.

Polska i Niemcy uzgodniły zobopólnie, aby dla przeprowadzenia tej uchwały został zawarty układ i w tym celu mianowały jako swych przedstawicieli:

Polska:

Komisarza Likwidacyjnego: Macieja Koczorowskiego,

Niemcy:

Posła Dr. Eckardta.

Pełnomocnicy po zobopólnem przedłożeniu swych pełnomocnictw, które uznali za dobre i odpowiadające formie, uzgodnili następujące postanowienia:

Artykuł  1.

Obwód obszaru, który ma przypaść na własność Polsce we wsi Korzeniowo (Kurzebrack) Kwidzyn (Marienwerder) mocą uchwały z dnia 13 marca 1922 r. jest oznaczony na załączonej mapie, sporządzonej przez Komisję Graniczną, na mocy pomiarów obopólnych techników. Na mapie tej obwód ten jest oznaczony liczbami 1, 2 i 3. Obszar ten składa się;

1) z tak zwanego "Kommissionshaus",

2) z szopy składnicowej,

3) z tak zwanego "Strommeistergehöft",

włącznie z dobudówką oraz pasa ziemi, okalającego budynki.

Artykuł  2.

Niemiecki Fiskus postara się o to, żeby Polski Fiskus został, o ile to się jeszcze nie stało, zapisany do księgi gruntowej niemieckiej, jako właściciel oznaczonego w artykule 1 obszaru i to bez jakichkolwiek ciężarów lub zobowiązań, oraz, żeby obszar ten został wydany polskim władzom do użytku, stosownie do postanowień zawartych w artykule 3. Dalsza sprzedaż nie Polakom może być uskuteczniona jedynie w porozumieniu z Niemieckim Rządem.

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

grafika

Artykuł  3.

1) Polskiemu Rządowi wolno obszar wymieniony w artykule 1 używać w celu wykorzystywania portu w Korzeniowie (Kurzebrack). Mianowicie wolno Rządowi Polskiemu wykonywać na terytorjum przyznanem Polsce przebudowy lub nowe budowy podług własnych planów. Przy badaniu policyjno-budowlanem winny być uwzględniane w pełnym zakresie potrzeby Polski, zagwarantowane przez Wydział Komisji Granicznej.

Rząd Polski wyda rozporządzenie, obowiązujące polskich urzędników i funkcjonarjuszów, mieszkających lub bawiących w domostwach wymienionych w artykule 1, aby stosowali się do praw niemieckich. O ileby urzędnik lub funkcjonarjusz polski nie zastosował się do praw niemieckich, Rząd Polski postara się o załatwienie (Abhilfe) sprawy; o ileby przekraczanie przeciwko prawu miało się powtarzać, spowoduje się na wniosek Rządu Niemieckiego jego odwołanie.

2. Polska zobowiązuje się:

a) stosownie do uchwały Komisji Granicznej nie używać budynku dozorcy nurtu (Strommeistergehöft) na umieszczenie osób lub zwierząt zakaźnie chorych i zobowiązuje się do rozciągnięcia tegoż postanowienia na pozostałe budynki,

b) do nieużywania budynku, oraz przynależnego terenu na magazynowanie broni, amunicji lub środków wybuchowych. Wyjątek stanowi broń, przeznaczona dla użytku polskich urzędników (Artykuł 8).

Artykuł  4.

Strona niemiecka zezwala mieszkańcom domu komisyjnego na współużywalność części pasa terenu, położonego przy własności polskiej na płaskowzgórzu, na którym jest wybudowany ów dom.

Artykuł  5.

1. Rząd Niemiecki zezwala mieszkańcom budynków wymienionych w art. 1, oraz tym osobom, które mają cośkolwiek do czynienia w tych budynkach, na przekraczanie polsko-niemieckiej granicy, na drodze prowadzącej przez przejście wałowe, oraz na drodze zjazdowej na wał, położony na północ od budynku dozorcy nurtu (Strommeistergehöft).

2. Dalej Rząd Niemiecki zezwoli osobom wymienionym w artykule 1 na pełną wolność poruszania się na terenie opisanym w ustępie 3 oraz na wewnątrz domostw, włącznie pasków terenu, wymienionych w artykule 1, oraz na wymienionych w artykule 4 dalszych paskach terenu. To samo odnosi się do gruntu, który mógłby być wydzierżawiony w maksymalnym areale jednej morgi przez Rząd Polski mieszkańcom 3-ch domostw dla celów ogrodniczych lub rolniczych.

3. Wymieniony w ustępie 2 teren obejmuje:

Koronę wału, począwszy od punktu na zachód domu komisyjnego, przy którym polsko-niemiecka granica skręca na zachód aż do punktu, przy którym droga zjazdowa na północ-zachód domu dozorcy nurtu schodzi do szosy, ciągnącej się wzdłuż wału; przejście przez wał, oraz drogę stanowiącą dojście do domu komisyjnego włącznie z rampą wkoło trawnika, położonego przed nim; drogę wzdłuż wału, począwszy od przejścia przez wał aż do drogi zjazdowej; drogi prowadzące do składnicy poprzez oba budynki, oraz do wejść bocznych; droga dojazdowa do domu dozorcy nurtu przez bramę wjazdową, dla której ze strony niemieckiej winny być oddane klucze do dyspozycji. Wreszcie drogę wokoło magazynu z tem zastrzeżeniem, że drogi tej wolno używać jedynie dla prac budowlanych przy magazynie za poprzedniem zawiadomieniem niemieckich władz celnych.

4. O ileby przy wysokim wodostanie lub w razie gdyby szła kra, przejazd przez Wisłę z portu w Korzeniowie był niemożliwy albo połączony z narażeniem życia, strona niemiecka zezwoli w razie potrzeby na warunkach, które winny ustalić obopólne władze policyjne, na używanie niemieckiego wału (korona wału) pomiędzy domostwem w Opaleniu i Janowem.

Artykuł  6.

1. Suwerenność nad terenem i nad dojściami do tegoż, wymienionemi w artykule 1 pozostaje przy Niemczech z uwzględnieniem odchylających się postanowień układu.

2. Do urzędowego wkraczania z powodu występków karygodnych na tym terenie, oraz na dostępach do tegoż, o ile nie nastąpi inne uzgodnienie, są upoważnieni jedynie niemieccy urzędnicy. Polscy urzędnicy są uprawnieni do wkraczania w równej mierze jako osoby prywatne.

Artykuł  7.

Polscy urzędnicy i funkcjonariusze podlegają w czasie swego pobytu na terenie wymienionym w artykule 1, niemieckiej jurysdykcji oraz władzy policyjnej. Co do swych czynności urzędowych, podlegają jedynie polskim prawom i władzom. Za karygodne przestępstwa, popełniane w czasie swej służby, zostaną wydani swej władzy przełożonej.

Artykuł  8.

Polskim urzędnikom, którzy korzystają z przewidzianego w artykule 5 prawa, wolno nosić mundur oraz broń, przeznaczoną do użytku służbowego. Używanie broni na terytorjum niemieckiem jest jednak tylko dozwolonem na wypadek własnej obrony.

Artykuł  9.

Niemieckie władze użyczą władzom i urzędnikom polskim, którzy są zatrudnieni służbowo na terytorjum, wymienionem w artykule 1, potrzebnej opieki, oraz zastosują się do ich wniosków w tej samej mierze, jak do wniosków własnych władz i urzędników.

Artykuł  10.

Polscy poddani mieszkający na obszarze wymienionym w artykule 1 zatrzymują swą przynależność państwową.

Artykuł  11.

Urzędnicy i funkcjonarjusze polscy, którzy mieszkają na terytorjum wymienionem w artykule 1, jako też wspólnie z nimi mieszkający członkowie ich rodzin i domownicy, mają następujące prawa:

a) są wolni od jakichkolwiek publiczno-prawnych osobistych świadczeń służbowych i rzeczowych,

b) są wolni od wszelkich w obrębie Państwa Niemieckiego pobieranych opłat w tej samej mierze, jak gdyby w Państwie Niemieckiem nie zamieszkiwali, ani nie przebywali,

c) są wolni od opłat celnych dla wszelkich z Polski sprowadzanych przedmiotów, przeznaczonych do ich osobistego lub służbowego użytku i wolni od opłat celnych dla tych przedmiotów, które po użyciu do Polski odsyłają.

Niemieckie zezwolenia na wwóz i wywóz nie odnoszą się do tych przedmiotów. Transport przedmiotów, które korzystać będą z tych udogodnień, odbywać się będzie przez niemiecką komorę celną, przynależną do Korzeniowa, za przedłożeniem poświadczenia najbliższego zwierzchnika służbowego tego z funkcjonarjuszy lub urzędników, który stawia wniosek dla siebie albo swoich domowników.

Artykuł  12.

1. Osoby, które nie posiadają przynależności państwowej niemieckiej i które:

a) mieszkają na terenie, określonym w artykule 1

albo

b) korzystają z dostępu do tegoż obszaru wymienionym w artykule 5, muszą wykazać przepustkę urzędową, zaopatrzoną w fotografję z rysopisem.

2. Polscy urzędnicy i funkcjonarjusze, którzy mieszkają lub są służbowo zatrudnieni na terenie wymienionym w artykule 1, otrzymają od swej władzy przełożonej legitymację na wzór ustanowionych dla urzędników na Górnym Śląsku, zatrudnionych na terenie niemieckim.

3. Nazwiska wszystkich osób, mieszkających na obszarze wymienionym w artykule 1, winny być komunikowane odnośnemu Grzędowi Niemieckiemu.

4. Osobom przynależnym do Polski, wymienionym w ustępie 3, zezwoli się przekraczać teren, położony poza wymienionym w artykule 5, stosownie do postanowień artykułu 5 układu o ruchu granicznym o ulgach przy przekraczaniu granicy z dnia 29 kwietnia 1922 r. Legitymację wystawia starosta w Gniewie (Mewe).

Artykuł  13.

Przedmioty, wwożone na obszar, wymieniony w artykule 5, z Polski dla celów służbowych, są wolne od niemieckich opłat celnych, także, o ile zpowrotem zostaną wywiezione.

Artykuł  14

1. Materjały budowlane i inne, przeznaczone dla celów portu w Korzeniowie, a złożone w magazynie, wymienionym w artykule 1, bada zwolnione od opłat wwozu i wywozu, oraz od zakazu wwozu i wywozu, o ile będą wprowadzone pod niemieckim nadzorem celnym na drogach dojazdowych, wymienionych w ustępie 3 Artykułu 5, do magazynu, oraz, o ile będą złożone pod wspólnem zamknięciem celnem, o ile tamże były magazynowane pod wspólnem zamknięciem celnem i wywiezione na tej samej drodze pod niemieckim dozorem celnym do Polski. Rząd Niemiecki postara się o to, żeby zamknięcie celne w razie potrzeby niezwłocznie zostało zdjęte.

2. Rząd Polski zobowiązuje się magazyn lub ubikacje, potrzebne dla magazynowania wymienionych w ustępie 1 materjałów budowlanych, urządzić i utrzymać pod zamknięciem celnem.

Artykuł  15.

1. Powyższy układ ma być ratyfikowany i dokumenty ratyfikacyjne mają być o ile możności jaknajprędzej wymienione.

2. Układ ten wchodzi w moc obowiązującą z chwilą wymiany dokumentów ratyfikacyjnych.

Na dowód czego pełnomocnicy podpisali niniejszy układ i zaopatrzyli go swemi pieczęciami.

Sporządzono w dwóch egzemplarzach w polskim i w niemieckim języku.

W Poznaniu, dnia 23 czerwca 1923 r.

PROTOKÓŁ KOŃCOWY.

Przy podpisywaniu polsko-niemieckiego układu dotyczącego używalności przez Polskę budynków w Korzeniowie (Kurzebrack), oraz dostępu do tychże budynków, pełnomocnicy obu państw wyrazili obopólną zgodę co do następującego:

1. Urzędnikom polskim Administracji portu w Korzeniowie (Kurzebrack) ma być dozwolony wstęp na część korony wału, położonej na północ od przejścia wałowego, a to w celu odczytywania wodostanu na wodomierzu w małym porcie, oraz przekraczania w tym celu polsko-niemieckiej granicy. Postanowienia artykułu 8 i artykułu 12 ustęp 2 układu znajdują odpowiednie zastosowanie.

2. Polska strona będzie stale donosiła niemieckiemu urzędowi policyjnemu w Korzeniowie (Kurzebrack) o wodostanie odczytanym na wodomierzu w małym porcie.

3. Niniejsze postanowienia mają stanowić część wyżej wymienionego układu i otrzymać równocześnie z tymże moc obowiązującą.

Poznań, dnia 23 czerwca 1923 r.

Zaznajomiwszy się z powyższym układem, uznaliśmy go i uznajemy za słuszny, zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nim postanowień, oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony i przyrzekamy, że będzie ściśle stosowany.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

W Warszawie, dnia 18 stycznia 1924 r.

• Identyfikator: Dz.U.1927.69.609
• Rodzaj: umowa międzynarodowa
• Tytuł: Rzesza Niemiecka-Polska. Układ, dotyczący używalności przez Polskę trzech budynków w Korzeniowie (Kurzebrack) oraz dostępu do tychże. Poznań.1923.06.23.
• Data aktu: 1923-06-23
• Data ogłoszenia: 1927-08-10
• Data wejścia w życie: 1927-07-04