RPO pyta o nowe zasady zwalniania ze składek pielęgniarek i położnych
Stanisław Trociuk, zastępca rzecznika praw obywatelskich, apeluje o zmiany w zakresie składek członkowskich emerytowanych pielęgniarek i położnych. Problemem jest obecnie to, że do zwolnienia z płacenia składek konieczne jest złożenie w odpowiedniej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych oryginału dokumentu potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu. Pielęgniarki zaś nie chcą się go pozbywać. Zastępca RPO wystąpił w tej sprawie do Marioli Łodzińskiej, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Jak wyjaśniono w piśmie, wiele emerytowanych pielęgniarek i położnych nie zgadza się z koniecznością złożenia odpowiedniego dokumentu po przejściu na emeryturę i zaprzestaniu wykonywania zawodu. Możliwość zachowania dokumentu potwierdzającego prawo do wykonywania zawodu ma dla nich bowiem duże znaczenie symboliczne, z uwagi na traktowanie zawodu w kategorii powołania. Tymczasem jest to jedyny sposób, by uzyskać zwolnienie z płacenia składek. Jak podkreślono, chodzi nie tylko o te pielęgniarki i położne, które przeszły już na emeryturę, ale również te, które pracują w ramach wolontariatu, a więc nie otrzymują za swoją pracę wynagrodzenia. - RPO zwraca uwagę, że ustawa o dokumentach publicznych nie formułuje obowiązku zwracania tego typu dokumentów przez jego posiadaczy, także po ustaniu prawa lub stanu prawnego, które one potwierdzają bądź też rezygnacji z wykonywania zawodu, którego dotyczą. W uprzednio obowiązującej uchwale Krajowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych nie istniała konieczność złożenia PWZ jako warunku uzyskania zwolnienia ze składek członkowskich - przypomniano w stanowisku.
Składka zrównana, ale czy sprawiedliwa?
Dlatego RPO zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie i uzasadnienie, z czego wynikają wprowadzone zmiany, i czy na pewno są one konieczne. Zastępca RPO zwraca bowiem uwagę, że, jak wynika z art. 42 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, prawo wykonywania zawodu wygasa w określonych przez przepisy sytuacjach, w tym w przypadku zrzeczenia się go przez pielęgniarkę lub położną. - Przepisy ustawowe w tym zakresie nie wskazują, że następuje to również w związku z przejściem na emeryturę lub faktycznym zaprzestaniem wykonywania zawodu. Powszechnie obowiązujące regulacje nie wymagają więc, aby osoba zaprzestająca wykonywania zawodu, na przykład z powodu przejścia na emeryturę, musiała zrzec się prawa do wykonywania zawodu. Ustawodawca nie przewiduje także w takiej sytuacji konieczności zwrócenia okręgowej radzie pielęgniarek i położnych dokumentu potwierdzającego powyższe prawo - podkreślono.
Drugim problemem, na który zwraca uwagę Stanisław Trociuk, jest aktualny wymiar i sposób ustalania składki. Pielęgniarki i położne wskazują bowiem, że nowy, jednolity wymiar składki, oparty na przeciętnym wynagrodzeniu w gospodarce w poprzednim roku, jest rozwiązaniem niesprawiedliwym. Ponadto nie uwzględnia dostatecznie różnego statusu materialnego pielęgniarek i położnych, ich sytuacji życiowej oraz osiąganych przez nie dochodów. - Na skutek wprowadzenia nowego wymiaru składek członkowskich, w przypadku emerytowanych i niewykonujących zawodu pielęgniarek i położnych wysokość składki jest o niemal 30 proc. wyższa od kwoty, na którą opiewałaby miesięczna składka członkowska w przypadku obliczania jej na poprzednich zasadach. Jednocześnie brak jest mechanizmów pozwalających na obniżenie lub zupełne zwolnienie z obowiązku uiszczania składek – przy równoczesnym zachowaniu prawa wykonywania zawodu oraz dokumentu prawa wykonywania zawodu - ocenia w piśmie.
I choć zastępca RPO zaznacza, że ustalanie wysokości składek leży w gestii samorządu zawodowego, zwraca się do prezes NIPiP z prośbą o uzasadnienie i zajęcie stanowiska ze względu na doniosłość i istotność sprawy.
Czy pielęgniarka może wystawić receptę dla siebie? - sprawdź w LEX >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
