Sportowe Talenty do poprawki - baza powinna zawierać tylko niektórych uczniów

W wyniku zeszłorocznej wrzutki do ustawy zakazującej sprzedaży napojów energetyzujących szkoły mają przeprowadzać testy sprawnościowe dla uczniów oraz przekazywać informacje o wynikach oraz o wadze i wzroście ucznia do bazy Sportowe Talenty. Wątpliwości budzi zarówno tryb wprowadzenia zmian, jak i szeroki zakres przetwarzanych danych - zwraca uwagę nasz czytelnik, który sugeruje wprowadzenie zmian.

- Samo wprowadzenie przepisów odbyło się w formie tzw. wrzutki legislacyjnej - podkreśla nasz czytelnik zgłaszający konieczność zmiany przepisów w ramach akcji "Poprawmy prawo". - Wątpliwości budzi także zakres przetwarzania danych- wpisowi będą podlegać obowiązkowo dane wszystkich uczniów, niezależnie od tego, jak wypadły w testach sprawnościowych, czy od zgody rodziców. Jest to niezgodne z samą nazwą ewidencji oraz zasadą minimalizacji danych opisaną w art. 5 ust. 1 lit. c RODO - podkreśla. Ma też wątpliwości, co do podmiotów, którym udostępniane będą dane.

Obowiązkowe testy sprawnościowe i baza "Sportowe talenty">>

Obowiązkowe testy sprawnościowe

Zmiany dotyczące przeprowadzania testów i tworzenia nowej bazy danych wprowadziła ustawa z 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca zakaz sprzedaży napojów energetyzujących osobom poniżej 18 roku życia. "Wrzutkę" legislacyjną zrobiono na etapie prac parlamentarnych, przenosząc przepisy o utworzeniu bazy z innego projektu: o ochronie małoletnich przed dostępem do treści nieodpowiednich w internecie. Do prawa oświatowego dodano art. 28 ust. 2a i 2c ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Nauczyciel wychowania fizycznego w ramach obowiązkowego wymiaru zajęć wychowania fizycznego będzie przeprowadzał raz w ciągu roku szkolnego w każdej klasie testy sprawnościowe dla uczniów:

• klas IV–VIII szkoły podstawowej, w tym uczniów klas szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie klas IV–VIII szkoły podstawowej,
• branżowej szkoły I stopnia,
• liceum ogólnokształcącego i technikum, w tym uczniów szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie liceum ogólnokształcącego.

Sprawdź w LEX: Czy uczeń, który trenuje w klubie sportowym może być zwolniony z uczestnictwa z zajęć wychowania fizycznego w szkole? >

Rodzaje testów określi rozporządzenie. Obejmą:

• bieg wahadłowy 10 razy po 5 metrów – służący pomiarowi zdolności szybkościowo-siłowo-koordynacyjnych,
• 20-metrowy wytrzymałościowy bieg wahadłowy wykonywany według Europejskiego Testu Sprawności Fizycznej – Eurofit, opracowanego przez Radę Europy – służący pomiarowi zdolności wytrzymałościowych w biegu,
• podpór leżąc przodem na przedramionach (deska) – służący pomiarowi zdolności siłowo-wytrzymałościowych całego ciała,
• skok w dal z miejsca – służący pomiarowi skoczności i siły.

Dodawane do Prawa oświatowego przepisy nakładają również na uczniów szkół podstawowych (IV-VIII) i uczniów szkół ponadpodstawowych lub ich rodziców obowiązek przekazywania raz w roku informacji o masie ciała i wzroście ucznia. Dane mają być przekazywane w formie elektronicznej, chyba że szkoła określi jakiś inny sposób ich zbierania.

Sprawdź w LEX: Czy dyrekcja szkoły może wymagać od nauczyciela aby zajęcia z wychowania fizycznego były przez niego prowadzone zawsze na boisku szkolnym?? >
 

Baza dla rekruterów

Wszystkie te dane trafią do nowo tworzonej bazy: "Sportowe Talenty", którą prowadził będzie minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Baza będzie zawierać:

1. imię i nazwisko ucznia oraz numer PESEL, a w przypadku ucznia nieposiadającego numeru PESEL – imię (imiona), nazwisko, datę urodzenia, serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;
2. rok urodzenia ucznia;
3. wiek ucznia;
4. płeć ucznia;
5. masę ciała ucznia;
6. wzrost ucznia;
7. wyniki uzyskane przez ucznia z testów sprawnościowych,
8. datę przeprowadzenia testów sprawnościowych;
9. typ szkoły, nazwę i adres siedziby szkoły, do której uczeń uczęszcza lub uczęszczał;
10. klasę i oddział, do których uczeń uczęszcza lub uczęszczał;
11. gminę, powiat i województwo, na obszarze których uczeń uzyskał wyniki z testów sprawnościowych.

Czytaj też w LEX: Dopuszczalne formy realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego >

Klub zgłosi zainteresowanie naborem

Baza ma posłużyć do wyłapywania na wczesnym etapie wyników dzieci, które mogą sprawdzić się w różnych dziedzinach sportu - dostęp do niej oprócz szkoły, będą mieli przedstawiciele klubu sportowego, związku sportowego oraz polskiego związku sportowego. Jeżeli osoba przeglądająca informacje uzna, że uczeń ma talent zgłosi w bazie danych zainteresowanie wynikiem i zostawi dane kontaktowe związku lub klubu. Te ostatnie zostaną przekazane szkole, która poinformuje o sprawie rodziców ucznia.

Sprawdź w LEX: Czy dojazdu na basen i z basenu oraz przygotowanie do zajęć i po zajęciach można zaliczyć jako godziny zajęć wychowania fizycznego? > 

Szkoła będzie musiała wystąpić z wnioskiem o dostęp do systemu - złoży go na piśmie w postaci papierowej albo w postaci elektronicznej, opatrzony odpowiednio podpisem własnoręcznym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Trzeba go złożyć na miesiąc przed przeprowadzeniem testów sprawnościowych. Te zaś - według aktów wykonawczych do ustawy - przeprowadzane mają być od marca do kwietnia.

WF powinien być traktowany poważnie

- Chcemy zbadać podstawowe kompetencje sportowe uczniów, a więc szybkość, wytrzymałość, skoczność i siłę. Dzięki uzyskanym rezultatom będziemy w stanie systemowo wyszukać utalentowane jednostki z każdego objętego programem rocznika, a z czasem sprawdzić, jak przebiega ich rozwój fizyczny. Cieszę się, że edycja pilotażowa przebiegła pomyślnie i teraz program wprowadzamy do wszystkich szkół w Polsce - zapowiadał Kamil Bortniczuk, minister sportu i turystyki . Wskazywał też, że jego zdaniem wychowanie fizyczne powinno być traktowane tak jak każdy inny przedmiot - podkreślał, że WF to normalna lekcja, na którą należy uczęszczać: - Nawet jak ktoś jest nieco gorszy od innych, tak jak z polskiego, matematyki, historii (...), to ma mieć motywację do tego, aby się poprawiać - wskazywał minister.

Zapewniał jednocześnie, że dane uczniów objętych programem "Sportowe Talenty" są w pełni bezpieczne. Klubom i związkom sportowym nie będą udostępniane żadne informacje pozwalające na identyfikację ucznia. Otrzymają one jedynie dostęp do wyników sportowych, wieku, płci, wagi, wzrostu oraz informację o gminie, na terenie której uczeń uzyskał wynik z testów sprawnościowych. Jak jednak pisaliśmy już w - Prawo.pl - w małych gminach, liczących po kilkaset mieszkańców, to informacje wystarczające do zidentyfikowania ucznia.

Sprawdź w LEX: Czy zajęcia wychowania fizycznego mogą być realizowane w formie zajęć klasowo-lekcyjnych oraz w formie zajęć do wyboru przez uczniów? >

Wyniki przeprowadzanych testów sprawnościowych nie mogą mieć wpływu na ocenę ucznia z przedmiotu wychowanie fizyczne. W podstawie programowej kształcenia ogólnego dla przedmiotu wychowanie fizyczne zwraca się uwagę na rozróżnienie pojęć diagnozowanie i ocenianie oraz akcentuje, że pomiary sprawności fizycznej nie mogą być kryterium oceny z przedmiotu wychowanie fizyczne, lecz powinny być wykorzystywane do wskazania mocnych i słabych stron sprawności fizycznej ucznia w celu planowania dalszego jej rozwoju. 

Konieczne szybkie zmiany

- Żeby doprowadzić to do zgodności należałoby moim zdaniem ograniczyć zakres osób, których dane byłyby przetwarzane do uczniów, którzy zajęliby określone miejsca w teście w obrębie klasy, czy szkoły, za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia. Taka podstawa prawna przetwarzania miałaby jedną mocną stronę- można by się było z niej wycofać w razie np. zbyt dużej liczby ofert lub choroby uniemożliwiającej uczniowi uprawianie sportu. Należałoby także rozważyć, czy na pewno konieczne do celu są tu dane o wzroście i masie ciała dziecka - wskazuje czytelnik. Dodaje też, że ustawa nie powinna umożliwiać udostępniania danych innym podmiotom publicznym, bo w ten sposób ustawodawca w sposób niejasny rozszerza cele przetwarzanych danych.

Polecamy szkolenie online w LEX: Początek roku 2024 - kalendarz obowiązków dyrektora i organu prowadzącego w zakresie spraw finansowych, administracyjnych i kadrowych >