Kurator może unieważnić decyzję o nadaniu stopnia awansu, jeżeli stwierdzi rażące naruszenie prawa
Nadanie stopnia awansu zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej. Jeśli decyzja administracyjna (akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to możliwe jest stwierdzenie jej nieważności - w ten sposób MEN odpowiada na interwencje w sprawie nauczycielki z Piaseczna, której awans został zakwestionowany przez kuratorium oświaty.
Posłowie zwrócili się do Ministerstwa Edukacji Narodowej o wyjaśnienie sprawy unieważnienia przez mazowieckiego kuratora oświaty decyzji burmistrza Piaseczna dotyczącej awansu zawodowego jednej z tamtejszych nauczycielek. Domagają się - argumentując, że zapewni to transparentość postępowania - udostępnienia korespondencji między MEN, organem prowadzącym i kuratorium, wskazując na potrzebę przejrzystości działań administracji i zgodności procedur awansu nauczycieli z przepisami prawa oświatowego.
Awans zawodowy nauczyciela - do 2026 r. dwie ścieżki>>
MEN: wgląd do akt określony w kodeksie postępowania administracyjnego
- Postępowanie w sprawie nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym. Przepisy rozdziału 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 poz. 986 z późn. zm.) regulujące tryb nadawania stopnia awansu zawodowego nauczycieli, a w szczególności art. 9b ust. 4 i 6 tej ustawy, stanowią, iż nadanie stopnia awansu zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej. Jeśli decyzja administracyjna (akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to możliwe jest stwierdzenie jej nieważności. Do stwierdzenia nieważności decyzji uprawniony jest organ wyższego stopnia. W przypadku wydania decyzji przez organ prowadzący szkołę do stwierdzenia jej nieważności uprawniony jest organ sprawujący nadzór pedagogiczny - wyjaśnia resort.
Podkreślono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie może opierać się wyłącznie na samym wskazaniu naruszenia prawa, jak ma to miejsce w trybie zwykłym. Konieczne jest bowiem wykazanie tzw. rażącego naruszenia prawa, które – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego oraz stanowiskiem doktryny – występuje wyjątkowo. Taka kwalifikowana wada uzasadnia odstąpienie od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Jednocześnie przypomniano, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego prawo dostępu do akt sprawy, w tym sporządzania notatek i kopii, przysługuje wyłącznie stronom postępowania.
Zobacz też w LEX: Awans zawodowy i ocena pracy nauczycieli od 1 września 2025 >
Lekkie uchybienie nie wystarczy
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażące naruszenie prawa, które może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego, ma charakter wyjątkowy i musi spełniać ściśle określone warunki. Przede wszystkim decyzja musi pozostawać w oczywistej i jednoznacznej sprzeczności z obowiązującym przepisem prawa. Dodatkowo naruszenie to musi być na tyle poważne, że uniemożliwia zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ działający w ramach państwa prawa.
Zobacz w LEX:
Procedura awansu na stopień nauczyciela mianowanego od 1 września 2025 >
Procedura awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego od 1 września 2025 >
Jednocześnie wskazuje się, że nie każde błędne zastosowanie przepisów spełnia te kryteria. Sama pomyłka w ocenie stanu faktycznego lub niewłaściwe przyporządkowanie go do normy prawnej nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Aby mówić o takiej wadzie, musi być jasne, że w danej sprawie należało zastosować konkretne przepisy, a decyzja w sposób oczywisty je ignoruje lub wypacza. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję odmawiającą przyznania stopnia awansu zawodowego „sąd kontroluje jedynie, czy zaprezentowane przez komisję kwalifikacyjną stanowisko, jako jeden z warunków uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, nie jest obarczone wadą formalną, która w konsekwencji mogłaby podważyć trafność wydanego przez ministra [...] rozstrzygnięcia. Oznacza to z kolei, iż Sąd badając decyzje organu nie jest uprawniony do merytorycznego badania, np. zasadności zastosowanej, w zakresie dozwolonej skalą, punktacji przez poszczególnych członków komisji” (wyrok WSA w Warszawie z 11.02.2005 r., II SA/Wa 1356/04).
Sprawdź też w LEX:
Jak awansuje nauczyciel, który otrzymał negatywną ocenę pracy? >
W jakim terminie dyrektor szkoły powinien dokonać ponownej oceny pracy nauczyciela? >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
