WSA: Naprawa uchybień nie jest warta likwidacji klasy mundurowej

Rada Miasta w Raciborzu przystąpiła do tworzenia klasy mundurowej jako oddziału w Liceum Ogólnokształcącego. Popełniła błędy proceduralne, ale zamiar został ostatecznie zrealizowany. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach likwidacja oddziału w imię przestrzegania prawa byłaby absurdem.

Rada Miasta w Raciborzu podjęła uchwałę intencyjną w sprawie skierowania do Ministra Spraw Wewnętrznych wniosku o zezwolenie na utworzenie w miejscowym liceum oddziału o profilu mundurowym. Wojewoda Śląski wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały. Wyjaśnił, że do uchwały powinien być dołączony wzór takiego wniosku o treści szczegółowo opisanej w art. 28aa p.o.

WSA: Szkoła najbliższa, ale czy najlepsza dla niepełnosprawnego dziecka>>

Stwierdzono uchybienia w procedurze

Chodziło o podanie organizacji kształcenia, warunków lokalowych, kwalifikacji kadry, kosztów kształcenia oraz daty rozpoczęcia funkcjonowania oddziału. Tymczasem rada ograniczyła się wyłącznie do tego ostatniego elementu. Nieprawidłowo też przygotowanie wniosku w pozostałym zakresie pozostawiła prezydentowi miasta. Zdaniem wojewody przekazała w ten sposób organowi wykonawczemu gminy swoje kompetencje. Gmina odpierała zarzuty. Jej zdaniem nie miała obowiązku dołączania treści wniosku do uchwały albo uchwalenia wniosku w formie integralnego załącznika do uchwały. Podkreśliła, że cała procedura uruchomienia klasy została przeprowadzona prawidłowo i zakończyła się wydaniem decyzji administracyjnej przez ministra. W sprawie uzyskano m.in. pozytywne opinie Śląskiego Kuratora Oświaty; Komendanta Głównego Policji i Komendanta Głównego Straży Granicznej. Prawidłowość rozumowania gminy potwierdził sąd administracyjny. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zezwolenia na tworzenie oddziałów mundurowych, inicjowane jest wnioskiem podmiotu prowadzącego daną szkołę. Zezwolenie w tej sprawie wydaje w drodze decyzji administracyjnej właściwy minister. Sam proces wymaga również uzyskania opinii właściwego kuratora oświaty, Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Minister, do którego trafia wniosek, udziela zezwolenia, gdy stwierdzi, że zachodzą warunki merytoryczne i organizacyjne do utworzenia takiego oddziału. Po jego utworzeniu, sprawuje stały nadzór nad zapewnieniem odpowiednich warunków merytorycznych, technicznych czy organizacyjnych związanym z jego funkcjonowaniem. W razie konieczności może cofnąć zezwolenie. Dlatego wniosek pochodzący od właściwego podmiotu jest niezbędny, ale nie przesądza sprawy. Wyraża wyłącznie zainteresowanie w utworzeniu takiego oddziału. W tej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę wojewoda, doszło do niestaranności w zakresie redakcji uchwały. Zdaniem sądu, rada miasta powinna była jednak określić załącznik do kwestionowanej przez organ nadzoru uchwały (tj. wniosek, który treściowo odpowiadałby wymogom ww. art. 28aa p.o.).

Likwidacja klasy byłaby absurdem

Do uchybienia zatem doszło, ale nie miało ono w okolicznościach rozpoznawanej sprawy charakteru istotnego naruszenia prawa. Takiego, które pozwalałoby na uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Po pierwsze: zaskarżona uchwała w części realizowała obowiązki wynikające z Prawa oświatowego, np. w zakresie daty funkcjonowania oddziału oraz jednak sposobu finansowania. Po drugie: uchwała tego typu nie jest aktem prawa miejscowego, a spełnia wyłącznie rolę uchwały intencyjnej - uruchamia pewną procedurę. Po trzecie: procedura zainicjowana przez radę zakończyła się pozytywną decyzją ministra – zgodą na utworzenie klasy mundurowej. Po czwarte rada, po otrzymaniu zarzutów wojewody uchwaliła zmianę uchwały, uwzględniającą punkt widzenia wojewody w zakresie treści wniosku kierowanego do ministra. Po piąte, stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, uniemożliwiłoby przeprowadzenie naboru do tej klasy. Suma powyższych argumentów, w szczególności przekreślenie istotnego w aktualnych warunkach geopolitycznych skutku w postaci utworzenia klasy o takim profilu, przekonała sąd o konieczności oddalenia skargi wojewody.

Wyrok WSA w Gliwicach z 19 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 531/25