Kary i zakazy nie wyplenią negatywnych postaw
Wierzymy, że uczeń będzie przestrzegać tylko tych zasad, które są zapisane. Tymczasem lepsze efekty można osiągnąć dzięki ciekawemu pomysłowi i pozytywnej motywacji - mówił Jarosław Szulski podczas II Kongresu Edukacja i Rozwój.
[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]W wykładzie ""Teoria frajdy" czyli o tym, że ludzie są w stanie zmienić swoje negatywne nawyki i zachowania, jeśli mają przy tym odrobinę... frajdy" postawił tezę, że kary i zakazy są nieskuteczne, zwłaszcza w Polsce, gdzie w mentalność wpisany jest bunt i łamanie zasad.
Widać to przede wszystkim na przykładzie wykroczeń drogowych, których liczba nie maleje, mimo zaostrzania przepisów.
Podobnie jest ze szkolnymi regulaminami - mnogość zapisów i straszenie karami nic nie daje, odnosi wręcz przeciwny skutek, bo psuje relacje pomiędzy uczniami a nauczycielami.
Według eksperta do sprawy można podejść w zupełnie inny sposób - jako przykład podał pomysł burmistrza Bogoty, który zatrudnił mimów, aby wyśmiewali osoby łamiące przepisy drogowe. Zadziałało to skuteczniej niż karanie mandatami.
Efektywne okazało się też kreatywne wykorzystanie fotoradarów w krajach skandynawskich - urządzenia fotografowały tylko kierowców jeżdżących przepisowo i brali potem oni udział w losowaniu nagród.
Dlatego, zdaniem Szulskiego, opłaca się podejść niesztampowo także do zmiany negatywnych postaw uczniów tak, dbając przy tym o dobrą atmosferę w szkole.
- Nie ma edukacji bez relacji - mówił ekspert, tłumacząc, że działa już nawet tak prosty zabieg, jak zamiana suchych równoważników na zdania oznajmujące, które budzą mniejszy sprzeciw w odbiorcy. Jeszcze skuteczniejsze jest natomiast stworzenie takiego systemu, by ludzie czerpali przyjemność z prawidłowego postępowania. Podał przykład wprowadzenia w szkole śmietników z fotokomórką, które wydają dźwięki, gdy się do nich coś wrzuci. Uczniów bawiły melodie i cytaty generowane przez urządzenie, więc chętnie z nich korzystali.
Podsumowując wykład, ekspert podkreślił, że zakazy i kary nigdy nie będą w naszym kraju skuteczne i szkoły, które chcą skutecznie zapobiegać negatywnym zjawiskom, muszą wykazać się kreatywnością oraz zrozumieć potrzeby i postawy uczniów.
Jarosław Szulski jest nauczycielem w Gimnazjum i Liceum im. Tadeusza Reytana, managerem Akademii Psychologii Przywództwa realizowanej przez Values i Szkołe Biznesu Politechniki Warszawskiej oraz autorem powieści o szkole: "Zdarza się" i "Sor".
Przekazanie wszystkich szkół lekarstwem na problemy z finansowaniem oświaty?>>
[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif][if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]
