EWD w ręku dyrektora szkołyO edukacyjnej wartości dodanej (EWD) można dziś przeczytać niemal w każd...

EWD w ręku dyrektora szkołyO edukacyjnej wartości dodanej (EWD) można dziś przeczytać niemal w każdej gazecie. Od entuzjazmu (czy uzasadnionego?) w rodzaju wreszcie wiemy, kto jak pracuje, do ogłaszania, że bycie szkołą sukcesu jest powodem do wstydu (a może jednak do dumy?) Emocje (głównie te medialne) wokół EWD nie są potrzebne. Proponuję, Dyrektorze, byśmy zatrzymali się na chwilę i spokojnie porozmawiali o tym, jak oswoić EWD.

W projekcie rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego z sierpnia tego roku2 można było przeczytać w wymaganiach dla szkół II.1.1, poziom B:

Do analizy wyników sprawdzianu i egzaminów wykorzystuje się różnorodne metody analizy wyników (np. EWD).

W późniejszych wersjach projektu i w ostatecznej wersji rozporządzenia nie ma już zapisu (np. EWD). To dobrze. Lepiej, aby szkoły korzystały ze wskaźników EWD z przekonania co do ich przydatności, a nie dlatego, że wynika to wprost z prawa oświatowego.

Ponadto EWD jest jedną z wielu metod analizy wyników egzaminacyjnych, nie ma więc powodów, dla których miałaby być specjalnie traktowana i wymieniona z nazwy w dokumencie oświatowym.

Proszę zaznacz, które zdania uznajesz za prawdziwe:

– Zadaniem szkoły jest zapewnienie wysokiej jakości kształcenia.

– Uczniowie powinni się w szkole rozwijać na miarę swoich możliwości.

– Rozwój ucznia przełoży się na odpowiednio wysoki wynik egzaminacyjny.

– Wynik egzaminu zewnętrznego to informacja o poziomie osiągnięć uczniów.

– Ten sam poziom osiągnięć uczniów można uzyskać przy różnym wkładzie szkoły, zależnie od zasobów na wejściu.

Im więcej powyższych zdań zaznaczyłeś jako prawdziwe, tym bardziej zbieżne jest nasze myślenie o szkole i egzaminach zewnętrznych, a to oznacza, że tym łatwiej będzie zrozumieć treść tej lekcji.

Przedstawienie możliwości wykorzystania EWD do ewaluacji wewnątrzszkolnej.

– Krótkie powtórzenie – co trzeba wiedzieć o EWD?

– EWD a obszary wymagań.

Krótkie powtórzenie
– co trzeba wiedzieć o EWD?

Jak zmierzyć wkład pracy szkoły w końcowy wynik egzaminacyjny? Próbujemy to zrobić, wykorzystując metodę edukacyjnej wartości dodanej, która uwzględnia w wyniku egzaminacyjnym szkoły zasoby na wejściu (głównie potencjał uczniowski).

Model EWD dla gimnazjum został opracowany w 2006 r. Wyniki uczniów na sprawdzianie traktujemy jak potencjał uczniowskich możliwości. Porównujemy je z uzyskanymi trzy lata później wynikami na egzaminie gimnazjalnym. Na podstawie wyników uczniów w całym kraju (sprawdzian – egzamin gimnazjalny) metodami statystycznymi wyznaczamy wynik przewidywany. Obliczamy dla każdego ucznia różnicę między wynikiem uzyskanym a wynikiem przewidywanym, czyli resztę. Wskaźniki EWD liczymy dla różnych grup uczniów jako średnią z reszt.

Przeczytaj, proszę, poniższe zdania i upewnij się, że są zrozumiałe. Jeśli nie, to trzeba wrócić do literatury przedmiotu.

– EWD jest miarą względną.

– EWD dla całej populacji uczniów wynosi 0.

– Przeciętne (w sensie statystycznym) gimnazjum uzyskuje EWD bliską 0.

– EWD komunikuje się wraz z przedziałem ufności.

– Dla ułatwienia interpretacji jednorocznych wskaźników edukacyjnej wartości dodanej (EWD) stosujemy opisy graficzne w postaci:

– wykresów rozrzutu,

* wykresów z przedziałami ufności.

– Szerokość przedziału ufności zależy od liczebności uczniów i zróżnicowania reszt.

– Szkoły (grupy uczniów) zdecydowanie różnią się efektywnością, jeśli ich przedziały ufności dla EWD są rozłączne.

Wskaźniki EWD dają możliwość wnios­kowania o efektywności nauczania w gimnazjach w zakresie sprawdzanym egzaminem zewnętrznym. Efektywność rozumiemy tu jako wykorzystanie potencjału uczniowskiego (mierzonego wynikiem sprawdzianu). Wskaźnik EWD dla szkoły pokazuje, jak został wykorzystany potencjał uczniów w porównaniu ze szkołą o podobnych zasobach uczniowskich. Szkoły różnią się efektywnością. Chodzi o to, by w swojej szkole rozpoznać, jakie czynniki wewnątrzszkolne i jak wpływają na efektywność.

Zastanów się:

– Czy możliwe jest skonstruowanie bezwzględnej miary efektywności nauczania?

– Czy nazywanie EWD egzaminacyjną wartością dodaną jest uzasadnione?

– Które sformułowanie lepiej opisuje EWD i dlaczego?

* EWD jest miarą przyrostu wiedzy uczniów.

* EWD jest miarą wpływu szkoły na pos­tępy uczniów.

Oprócz jednorocznych wskaźników EWD prezentujemy również trzyletnie wskaźniki EWD: jest to łączna prezentacja wyników egzaminu gimnazjalnego i EWD z trzech kolejnych lat. W ten sposób uwzględniamy większą pulę wyników i zwiększamy precyzję szacowania wskaźników. Dwuwymiarowa informacja o szkole pozwala wnioskować jednocześnie o poziomie osiągnięć uczniów i wkładzie szkoły w uzyskanie tych wyników.

Przeczytaj, proszę, poniższe zdania i upewnij się, że są zrozumiałe.
Jeśli nie, zapoznaj się z „Opisem” na stronie www.cke.scholaris.pl.

– Wykorzystanie wyników egzaminacyjnych z różnych lat wymagało zastosowania procedury normalizacji i standaryzacji wyników.

– Zastosowano skalę standardową o średniej 100 i odchyleniu standardowym 15.

– Niepewność pomiarową wyniku egzaminacyjnego szkoły i EWD szkoły przedstawiono w postaci elipsy (obszar ufności).

– Elipsa szkoły jest tym mniejsza, im więcej uczniów uwzględniono w wyliczeniach.

– Szkoły neutralne to najliczniejsza kategoria szkół.

EWD a obszary wymagań

W rozporządzeniu o nadzorze pedagogicznym5 określono wymagania wobec gimnazjów w czterech obszarach:

– Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności szkoły.

– Procesy zachodzące w szkole.

– Funkcjonowanie szkoły w środowisku lokalnym.

– Zarządzanie szkołą.

Obszary te w skrócie będę nazywać odpowiednio Efekty, Procesy, Środowisko i Zarządzanie. W każdym z tych obszarów do określenia stanu lub śledzenia zachodzących zmian można użyć wskaźników EWD

Przejdźmy do omówienia zastosowania wskaźników EWD w poszczególnych obszarach wymagań.

Efekty

Co można zobaczyć, patrząc na efekty poprzez optykę wskaźników EWD? Często można usłyszeć: Mamy w tym roku słabszy wynik, bo mieliśmy słabszych uczniów. Można przyjąć takie tłumaczenie, ale tylko wtedy gdy rozpatrujemy sam wynik egzaminacyjny, trudniej – gdy uwzględniamy również EWD.

Wskaźnik EWD pokazuje, jak efektywnie pracowaliśmy z uczniami, w porównaniu z innymi uczniami w Polsce o tym samym potencjale na wejściu. Mniejsze EWD przy niższych wynikach egzaminacyjnych pokazuje raczej, że w porę nie rozpoznaliśmy, że nasi uczniowie są słabsi i nie dostosowaliśmy metod pracy do poziomu naszych uczniów.

Zatem wskaźniki EWD wymuszają myś­lenie w kategoriach posiadanych zasobów.

Wyższe wskaźniki EWD można uzys­kać, dobrze rozpoznając zasoby na wejściu i odpowiednio planując pracę z uczniami.

Osoby zainteresowane EWD zapraszamy na III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010 , na którym zostanie poruszona ta tematyka

Materiał pochodzi z lekcji Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły z numeru 12/2009