Czy nauczycielom należy się odprawa, jeżeli po likwidacji dostaną pracę w niepublicznej placówce?

Nauczycielom zlikwidowanego przedszkola publicznego należą się odprawy, jeżeli od września placówka zacznie działać jako przedszkole niepubliczne, a im zagwarantowane zostało zatrudnienie.

Czy w związku z likwidacją przedszkola publicznego, prowadzonego przez gminę (zatrudniającego 16 pracowników, w tym: 7 obsługi i 9 nauczycieli), czyli mniej niż 20 osób zatrudnionych, należy się odprawa w związku z utratą pracy, jeżeli gmina przekształca powyższe przedszkole w przedszkole niepubliczne, (które będzie znajdować się w tym samym budynku) zapewniając wszystkim pracownikom kontynuację pracy w tworzonym przedszkolu niepublicznym?

Przedszkole publiczne likwidowane jest z dniem 31 sierpnia br., a przedszkole niepubliczne rozpoczyna działalność z dniem 1 września 2012 r. Wszyscy pracownicy otrzymali wypowiedzenia umów o pracę.

1. Zgodnie z treścią art. 231 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – dalej k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy.

Instytucja przejścia zakładu lub jego części na innego pracodawcę oznacza sytuację, gdy w wyniku różnego rodzaju zdarzeń prawnych, a nawet faktycznych zakład pracy bądź jego część przechodzi z posiadania jednego podmiotu (dotychczasowego pracodawcy) w posiadanie kolejnego, który wskutek tego staje się pracodawcą dla przejętych pracowników. Konsekwencją transferu jest zatem zmiana pracodawcy i wstąpienie nabywcy zakładu w prawa oraz obowiązki zbywcy, będącego do tej pory stroną w stosunkach pracy z załogą. Skutek ten następuje w chwili przejęcia zakładu, automatycznie z mocy prawa, bez potrzeby dokonywania przez strony jakichkolwiek dodatkowych czynności, zwłaszcza rozwiązywania wcześniejszych i nawiązywania nowych stosunków pracy. Z racji ściśle, bezwzględnie obowiązującego charakteru unormowań art. 231 k.p. nie jest możliwe ich wyłączenie w drodze porozumienia pracownika z pracodawcą lub stron transferu, ani przez akty prawa miejscowego, podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2010 r. (wyrok SN z dnia 19 października 2010 r. II PK 91/10, LEX nr 687022).

W przypadku takich pracodawców jak np. szkoły czy inne placówki oświatowe, zasadniczymi elementami dla ustalenia zaistnienia faktu przejęcia, o którym mowa w art. 231 k.p., jest przejęcie wykonywania zadań. Wówczas przejęcie zadań dydaktycznych w zakresie kształcenia uczniów przez inną szkołę stanowi przejęcie części zakładu pracy przez innego pracodawcę i nie oznacza wewnętrznych zmian organizacyjnych dotychczasowego pracodawcy, uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 KN, podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r. (wyrok SN z dnia 26 stycznia 2000 r. I PKN 489/99, OSNP 2001, nr 11, poz. 381).

W sytuacji przejścia zakładu pracy następuje jedynie zmiana pracodawcy jako strony stosunku pracy – w miejsce dotychczasowego wstępuje nowy pracodawca. We wszystkich tych sytuacjach nie następuje rozwiązanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, dlatego nie wydaje się tym pracownikom świadectwa pracy ani nie występuje konieczność wypłaty odprawy.

2. Jednakże w omawianej sprawie następuje całkowita likwidacja przedszkola, zaś z nauczycielami zostały już wypowiedziane stosunki pracy. Z nowym pracodawcą zostaną więc ewentualnie nawiązane nowe stosunki pracy. Dlatego uznać należy, że w omawianej sprawie nie dochodzi do przejęcia zakładu pracy w ścisłym znaczeniu wskazanym w treści art. 231 k.p.

Całkowita likwidacja przedszkola wywołuje skutek prawny w postaci konieczności zastosowania art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) – dalej KN. Zatem wszystkie nauczycielskie stosunki pracy, niezależnie od ich rodzaju (zatrudnienie na podstawie mianowania, umowa o pracę) oraz wymiaru zatrudnienia (w pełnym czy części etatu), muszą być wypowiedziane na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 KN. Procedura wypowiedzenia musi uwzględniać konieczność wypowiedzenia stosunku pracy za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (art. 20 ust. 3 w zw. z ust. 4 KN), a także wypłacenia odpraw wszystkim zatrudnionym w przedszkolu nauczycielom (art. 20 ust. 2 KN).

Odpowiedź na pytanie pochodzi z Serwisu Prawo Oświatowe/ABC>>
Autorem odpowiedzi jest Krzysztof Lisowski, który kwestię odpraw szeroko opisał w książce "System wynagradzania nauczycieli".