Normy ubytków naturalnych i zasady inwentaryzacji zapasów paliw stałych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GÓRNICTWA I ENERGETYKI
z dnia 8 grudnia 1964 r.
w sprawie norm ubytków naturalnych i zasad inwentaryzacji zapasów paliw stałych.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301 i z 1956 r. Nr 54, poz. 244) oraz § 1 ust. 1 zarządzenia nr 120 Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 października 1963 r. w sprawie norm ubytków naturalnych (Monitor Polski Nr 89, poz. 420) i § 104 ust. 1 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 1959 r. w sprawie podstawowych zasad prowadzenia księgowości, inwentaryzacji, sporządzania sprawozdań finansowych oraz przechowywania dowodów księgowych przez jednostki gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr 102, poz. 546) zarządza się, co następuje:
§  1.
Normy ubytków naturalnych przy składowaniu paliw stałych określa "Tabela norm ubytków paliw stałych", stanowiąca załącznik nr 1 do zarządzenia.
§  2.
Normy podane w § 1 nie mają zastosowania do kopalń węgla kamiennego i brunatnego w zakresie wydobywania przez nie węgla, brykietowni w zakresie produkowanych brykietów oraz do koksowni, gazowni i wytlewni w zakresie produkowanych przez nie gatunków koksu i półkoksu.
§  3.
Wysokość ubytków naturalnych oblicza się w sposób podany w "Przykładach stosowania norm ubytków naturalnych węgla kamiennego i brunatnego, brykietów z węgla brunatnego oraz koksu i półkoksu", stanowiących załącznik nr 2 do zarządzenia.
§  4.
Zasady inwentaryzacji zapasów paliw stałych określa instrukcja w sprawie zasad inwentaryzacji paliw stałych, wydana przez Ministra Górnictwa i Energetyki.
§  5.
Tracą moc:
1)
zarządzenie nr 145 Centralnego Zarządu Przemysłu Węglowego z dnia 24 lipca 1949 r. w sprawie gospodarki zapasami w zakładach przemysłu węglowego i stałej kontroli stanu zapasów produktów węgla kamiennego i brunatnego, koksu i półkoksu, brykietów z węgla kamiennego i brunatnego, podpałek "Lofix" oraz łupków ogniotrwałych,
2)
zarządzenie Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 23 czerwca 1956 r. w sprawie ubytków naturalnych paliw stałych (Monitor Polski Nr 61, poz. 739),
3)
norma resortowa nr RN-54/MG/03101 z dnia 22 października 1954 r. "Magazyny węgla - pomiar i obliczanie ilości magazynowanego węgla kamiennego".
§  6.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1965 r.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

TABELA NORM UBYTKÓW PALIW STAŁYCH

A. Normy ubytków naturalnych węgla kamiennego i brunatnego oraz brykietów z węgla kamiennego i brunatnego.
Miejsce Opakowanie Węgiel kamienny energetyczny i gazowo-koksowy Węgiel brunatny Jednostka
powstania ubytku naturalnego gruby powyżej 25 mm i średni (groszek I, II grysik I, II) brykiety z węgla kamiennego drobny I, II i III, nie sortowany drobny IV i V, miał, przerosty muł i koncentrat flotacyjny sortowany i nie sortowany brykiety z węgla brunatnego odniesienia
wysokość ubytku w %
składowisko otwarte*) luzem 0,5 0,7 10,2 2,0 0,9 magazynowana ilość w okresie letnim
składowisko otwarte*) luzem 0,4 0,6 5,2 1,5 0,8 magazynowana ilość w okresie zimowym
wyładunek lub przeładunek luzem 0,2 0,3 0,5 0,5 0,4 ilość wyładowywana
*) przy magazynowaniu na składowisku nie utwardzonym dolicza się luzem 0,1 0,1 0,1 0,5 0,1 w stosunku rocznym od magazynowanej ilości

B. Normy ubytków naturalnych koksu odlewniczego, wielkopiecowego, opałowego i koksu gazowniczego oraz półkoksu.

Miejsce powstania ubytku naturalnego Opakowanie Koks odlewniczy: kęsy powyżej 80 mm, kostka 63-80 mm oraz wielkopiecowy i koks formowany Koks opałowy: powyżej 40 mm, orzech II (20-40 mm), groszek (10-20 mm) oraz nie sortowany z produkcji koksowni Koks gazowniczy: powyżej 40 mm, o wymiarach 40-10 mm, nie sortowany, półkoks oraz koksik z produkcji koksowni, gazowni i wytlewni Jednostka odniesienia
wysokość ubytku w %
składowisko otwarte*) luzem 0,15 0,3 0,5 magazynowana ilość w okresie letnim
składowisko otwarte*) luzem 0,1 0,2 0,4 magazynowana ilość w okresie zimowym
wyładunek lub przeładunek luzem 0,1 0,2 0,3 ilość wyładowywana
*) przy magazynowaniu na składowisku nie utwardzonym dolicza się luzem 0,05 0,1 0,2 w stosunku rocznym od magazynowanej ilości

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

PRZYKŁADY STOSOWANIA NORM UBYTKÓW NATURALNYCH WĘGLA KAMIENNEGO I BRUNATNEGO, BRYKIETÓW Z WĘGLA KAMIENNEGO I BRUNATNEGO ORAZ KOKSU I PÓŁKOKSU

1.

Obliczenie ubytków naturalnych węgla kamiennego i brunatnego.

Stany zapasów występujące w każdym dniu kalendarzowym na składowisku należy zsumować osobno za okres od 1 stycznia do 31 marca plus od 1 października do 31 grudnia (okresy zimowe) i okres od 1 kwietnia do 30 września (okres letni) i następnie podzielić przez ilość dni kalendarzowych występujących w każdym z tych okresów. Otrzymany średni dzienny stan zapasów stanowi podstawę do obliczenia ubytku naturalnego.

Przykład:

Suma stanów zapasu za okres 1.I - 31.III, tj. 90 dni, 263.140 t.

Suma stanów zapasu za okres 1.X - 31.XII, tj. 92 dni, 352.102 t.

Suma stanów zapasu za okres 1.IV - 30.IX, tj. 183 dni, 366.000 t.

Wyliczenie ubytku: 263.140

+ 352.102

615.242 : 182 = 3.380 t

366.000 : 183 = 2.000 t

Obliczenie dotyczące węgla energetycznego typu 31, 32 klasy 70-55

3.380 x 0,4% = 13,5 t

2.000 x 0,5% = 10,0 t

łączny ubytek naturalny: 23,5 t

Obliczenie ubytków przeprowadza się w sposób podany w wymienionym przykładzie, doliczając do niego straty wynikające z wyładunku, np. z bocznic Polskich Kolei Państwowych zwieziono w ciągu roku 10.000 t. Straty z tytułu wyładunku - 10.000 x 0,2 = 20 ton.

2.

Obliczenie ubytków naturalnych związanych z magazynowaniem koksu.

Przykład:

Suma stanów zapasu za okres zimowy

1. I - 31.III. tj. 90 dni, 110.026 t

1. X - 31.XII. tj. 92 dni, 116.200 t

182 dni, 226.226 t

Suma stanów zapasów za okres letni

1. IV - 30.IX, tj. 183 dni, 248.514 t

Stan średni zapasów w okresie zimowym

226.226 : 182 = 1.243 t

Stan średni zapasów w okresie letnim

248.514 : 183 = 1.358 t

Obliczenie dotyczy koksu wielkopiecowego:

1.243 x 0,1% = 1,2

1.358 x 0,15% = 2,0

łączny ubytek naturalny 3,2 t

W pozostałych gatunkach koksu obowiązuje ta sama metoda obliczania, zmienia się jedynie wysokość ubytku % ustalona dla poszczególnych gatunków.

3.

Obliczenie ubytków naturalnych, związanych z wyładunkiem koksu.

Obliczenie ubytków przeprowadza się w sposób podany w przykładzie 2, doliczając straty wynikające z wyładunku, np. na bocznicy Polskich Kolei Państwowych:

w okresie zimowym 11.200 x 0,1% = 11,2 t

w okresie letnim 11.300 x 0,1% = 11,3 t

Ogółem straty w okresie zimowym wynoszą

11,2 + 1,2 = 12,4 t

Ogółem straty w okresie letnim wynoszą

11,3 + 2,0= 13,3 t

Analogicznie oblicza się ubytki naturalne dla pozostałych paliw stałych nie objętych przykładami przy uwzględnieniu obowiązujących dla nich norm ubytków

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1964.89.428

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Normy ubytków naturalnych i zasady inwentaryzacji zapasów paliw stałych.
Data aktu: 08/12/1964
Data ogłoszenia: 31/12/1964
Data wejścia w życie: 01/01/1965