Prowadzenie sprzedaży akwizycyjnej przez jednostki gospodarki uspołecznionej.

UCHWAŁA NR 152
RADY MINISTRÓW
z dnia 13 kwietnia 1959 r.
w sprawie prowadzenia sprzedaży akwizycyjnej przez jednostki gospodarki uspołecznionej.

W celu unormowania zasad i trybu sprzedaży akwizycyjnej Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Uspołecznione przedsiębiorstwa produkcyjne oraz handlowe w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach mogą prowadzić sprzedaż akwizycyjną, jako uzupełniającą formę sprzedaży, z zachowaniem przepisów normujących obrót towarowy.
2.
Sprzedażą akwizycyjną w rozumieniu niniejszej uchwały jest sprzedaż dokonywana przez przedsiębiorstwo za pośrednictwem lub przy udziale przedstawiciela, zwanego dalej "akwizytorem".
§  2.
1. 1
W drodze akwizycji mogą być sprzedawane towary:
1)
uspołecznionym jednostkom handlu detalicznego oraz konsumentom zbiorowym i indywidualnym,
2)
w uzasadnionych przypadkach uspołecznionym zakładom produkcyjnym,
3)
uspołecznionym jednostkom handlu hurtowego, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 2.
2. 2
Nie mogą być sprzedawane w drodze akwizycji jednostkom handlu hurtowego typu rynkowego i zaopatrzeniowego przez zakłady produkcyjne towary produkowane przez te zakłady i objęte planowymi dostawami z przemysłu do aparatu handlu typu rynkowego i zaopatrzeniowego; towary te nie mogą być sprzedawane jednostkom handlu hurtowego typu rynkowego i zaopatrzeniowego również wówczas, gdy dostawy tych towarów przekraczają rozmiary przewidziane planem dostaw
3. 3
Przedmiotem sprzedaży akwizycyjnej mogą być w zasadzie towary przeznaczone na zaopatrzenie rynku, a w razie konieczności również artykuły zaopatrzeniowe i inwestycyjne.
§  3.
Sprzedaż akwizycyjna może być prowadzona, gdy uzasadniona jest potrzebami gospodarczymi, a w szczególności:
1)
w razie braku zamówień lub odmowy odbioru towaru ze strony przedsiębiorstw handlu uspołecznionego przy równoczesnym istnieniu możliwości sprzedaży tego rodzaju towaru na rynku;
2)
w celu rozpowszechnienia sprzedaży nowo produkowanych artykułów, które nie przyjęły się jeszcze na rynku.
§  4.
Nie mogą być sprzedawane w drodze akwizycji:
1)
artykuły centralnie rozdzielane oraz artykuły, których sprzedaż jest zrejonizowana na podstawie uchwały nr 95 Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1958 r. w sprawie zasad współpracy miedzy uspołecznionym handlem i przemysłem (Monitor Polski Nr 33, poz. 189); zakaz ten nie dotyczy towarów pozostałych po uwzględnieniu zamówień uprawnionych odbiorców;
2)
artykuły, które nie pokrywają w pełni potrzeb rynku;
3)
artykuły sprzedawane w specjalnym trybie.
§  5.
Decyzje o potrzebie wprowadzenia i zaniechania sprzedaży akwizycyjnej podejmują zainteresowani ministrowie i kierownicy urzędów centralnych ustalając jednocześnie grupy towarowe, które mogą być objęte akwizycją, oraz wytyczne, na podstawie których podległe jednostki gospodarki uspołecznionej ustalą szczegółową listę artykułów objętych sprzedażą akwizycyjną.
§  6.
1.
Akwizytorem powinien być pracownik przedsiębiorstwa, z którym została zawarta odpowiednia umowa o sprzedaż akwizycyjną. Akwizytor w czasie trwania umowy nie może w zasadzie wykonywać innych czynności w tym przedsiębiorstwie.
2.
Umowa o akwizycję może być ponadto zawarta z jednostką gospodarki uspołecznionej, której podstawowym zadaniem jest świadczenie usług w zakresie sprzedaży akwizycyjnej.
3. 4
W uzasadnionych przypadkach, szczególnie gdy zatrudnienie stałego akwizytora nie byłoby celowe, umowa o akwizycję może być zawarta z osobą fizyczną, jeżeli zatrudniona jest w instytucji lub przedsiębiorstwie uspołecznionym i wykonuje czynności akwizytora dodatkowo poza pracą zasadniczą, lub osobą pobierającą rentę z tytułu zaopatrzenia emerytalnego albo zaopatrzenia inwalidów wojennych i wojskowych. Zawarcie umowy o akwizycję z osobami fizycznymi zatrudnionymi w instytucji lub przedsiębiorstwie uspołecznionym może nastąpić na zasadzie uzgodnienia między organami centralnymi lub naczelnymi stron zawierających umowę.
4. 5
Przepis ust. 3 stosuje się również do umów o akwizycję zawieranych przez przedsiębiorstwa wymienione w ust. 2.
§  7.
1.
Akwizytorzy, wymienieni w § 6 ust. 1 i 3, obowiązani są czynności swe wykonywać osobiście.
2.
Akwizytorzy, o których mowa w ust. 1, mogą prowadzić działalność akwizycyjną na rzecz innego zleceniodawcy tylko za zgodą przedsiębiorstwa, które ich zatrudnia.
§  8.
Do obowiązków akwizytora w szczególności należy:
1)
zbieranie zamówień w imieniu przedsiębiorstwa-zleceniodawcy na dostawę towarów;
2)
zawieranie umów na dostawę towarów w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa-zleceniodawcy w granicach udzielonego pełnomocnictwa;
3)
prowadzenie w przypadkach uzasadnionych i po obowiązujących cenach bezpośredniej sprzedaży połączonej z zainkasowaniem należności, za zabezpieczeniem przez akwizytora, o którym mowa w § 6 ust. 3, powierzonych do sprzedaży towarów lub ich równowartości;
4)
przyjmowanie zawiadomień o wadach towarów, postawienie towaru do dyspozycji oraz innych podobnych oświadczeń, odnoszących się do wykonania umów;
5)
informowanie odbiorców o właściwościach sprzedawanego towaru;
6)
przekazywanie przedsiębiorstwu uwag i spostrzeżeń o potrzebach rynku.
§  9.
1.
Wynagrodzenie akwizytora, będącego pracownikiem przedsiębiorstwa, składa się z części stałej, wynikającej z zaszeregowania pracownika zbytu lub sprzedaży, oraz z prowizji obliczanej od ogólnej wartości uregulowanych rachunków za towar sprzedany w wyniku jego działalności.
2.
Prowizja może być ustalana do wysokości 1/4, a w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach do wysokości 1/2 marży hurtowej, pozostałej po uwzględnieniu różnic budżetowych.
3.
W jednostkach gospodarki uspołecznionej o dwustopniowej strukturze organizacyjnej prowizję w granicach do 1/4 marży hurtowej ustala przedsiębiorstwo, a w granicach do 1/2 marży hurtowej zatwierdza centralny zarząd, zjednoczenie lub ich odpowiednik. W jednostkach gospodarki uspołecznionej o trzystopniowej strukturze organizacyjnej prowizję w granicach do 1/4 marży hurtowej zatwierdza jednostka nadrzędna nad jednostką prowadzącą sprzedaż akwizycyjną, a w granicach do 1/2 marży hurtowej centralny zarząd, zjednoczenie lub ich odpowiednik.
§  10.
1.
Akwizytorzy, o których mowa w § 6 ust. 2 i 3, pobierają wynagrodzenie w formie prowizji obliczanej od ogólnej wartości zrealizowanych rachunków za towar, sprzedany w wyniku ich działalności.
2.
Prowizja może być ustalana do wysokości 1/2, a w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach do wysokości 3/4 marży hurtowej, pozostałej po uwzględnieniu różnic budżetowych.
3.
W jednostkach gospodarki uspołecznionej o dwustopniowej strukturze organizacyjnej prowizję w granicach do 1/2 marży hurtowej ustala przedsiębiorstwo, a w granicach do 3/4 marży hurtowej centralny zarząd, zjednoczenie lub ich odpowiednik. W jednostkach gospodarki uspołecznionej o trzystopniowej strukturze organizacyjnej prowizję w granicach do 1/2 marży hurtowej zatwierdza jednostka nadrzędna nad jednostką prowadzącą sprzedaż akwizycyjną, a w granicach do 3/4 marży hurtowej centralny zarząd, zjednoczenie lub ich odpowiednik.
§  11.
Przy sprzedaży akwizycyjnej artykułów, dla których marża hurtowa nie jest ustalana, dla określenia wynagrodzenia akwizytora przyjmuje się marżę hurtową artykułów o zbliżonym przeznaczeniu i cenie.
§  12.
1.
Wynagrodzenie stałe akwizytora w jednostkach handlu uspołecznionego wypłacane jest z funduszu płac. Wynagrodzenie prowizyjne akwizytorów, o których mowa w § 6 ust. 1 i 3, powinno znaleźć pokrycie w części funduszu przeznaczonego na dokonywanie przecen towarów w przedsiębiorstwie. O kwoty przewidziane na wynagrodzenie prowizyjne podwyższa się fundusz płac przed jego zarejestrowaniem na dany kwartał we właściwym oddziale Narodowego Banku Polskiego.
2.
Wynagrodzenie stałe akwizytora w innych jednostkach gospodarki uspołecznionej wypłacane jest z funduszu płac. Wynagrodzenie prowizyjne akwizytorów, o których mowa w § 6 ust. 1 i 3, powinno znaleźć pokrycie w środkach obrotowych przedsiębiorstwa. O kwoty przewidziane na wynagrodzenia prowizyjne podwyższa się fundusz płac przed jego zarejestrowaniem na dany kwartał we właściwym oddziale Narodowego Banku Polskiego.
§  13.
Umowy zawarte z akwizytorami przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały powinny być dostosowane do jej przepisów bądź wypowiedziane.
§  14.
1.
Zainteresowani ministrowie oraz kierownicy urzędów centralnych wydadzą przepisy regulujące szczegółowo tryb i zasady prowadzenia sprzedaży akwizycyjnej.
2.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym wydanie analogicznych przepisów.
§  15.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 uchwały nr 153 z dnia 22 kwietnia 1963 r. (M.P.63.37.181) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 4 maja 1963 r.
2 § 2 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 uchwały nr 153 z dnia 22 kwietnia 1963 r. (M.P.63.37.181) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 4 maja 1963 r.
3 § 2 ust. 3 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 2 uchwały nr 153 z dnia 22 kwietnia 1963 r. (M.P.63.37.181) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 4 maja 1963 r.
4 § 6 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 3 uchwały nr 153 z dnia 22 kwietnia 1963 r. (M.P.63.37.181) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 4 maja 1963 r.
5 § 6 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 4 uchwały nr 153 z dnia 22 kwietnia 1963 r. (M.P.63.37.181) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 4 maja 1963 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1959.42.193

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Prowadzenie sprzedaży akwizycyjnej przez jednostki gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 13/04/1959
Data ogłoszenia: 18/05/1959
Data wejścia w życie: 18/05/1959