Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 - mechanizm warunkowości w zakresie praworządności (2021/2582(RSP))
(2021/C 494/06)
(Dz.U.UE C z dnia 8 grudnia 2021 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając art. 2, art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3 akapit drugi, art. 4 ust. 3 i art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TFUE),
- uwzględniając art. 13, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 3 akapit drugi i art. 17 ust. 8 TUE,
- uwzględniając artykuły Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczące poszanowania, ochrony i propagowania demokracji, praworządności i praw podstawowych w Unii, w tym jego art. 234, 265, 310, 317 i 319,
- uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,
- uwzględniając porozumienie ramowe z dnia 20 listopada 2010 r. w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską 1 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii 2 ,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 30 września 2020 r. na temat praworządności za rok 2020 (COM(2020)0580),
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027, porozumienia międzyinstytucjonalnego, Instrumentu UE na rzecz Odbudowy oraz rozporządzenia w sprawie praworządności 3 ,
- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej przyjęte dnia 11 grudnia 2020 r.,
- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej przyjęte dnia 21 lipca 2020 r.,
- uwzględniając swoją rezolucję z 23 lipca 2020 r. w sprawie konkluzji z nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 17-21 lipca 2020 r. 4 ,
- uwzględniając wystąpienie przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego w sprawie konkluzji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 10-11 grudnia 2020 r. 5 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2223 z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 883/2013 w odniesieniu do współpracy z Prokuraturą Europejską i skuteczności dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych 6 , które weszło w życie w dniu 17 stycznia 2021 r.,
- uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Unia opiera się na wartościach zapisanych w art. 2 TUE, którymi są: poszanowanie godności osoby ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność oraz poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości;
B. mając na uwadze, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (rozporządzenie dotyczące warunkowości w zakresie praworządności) weszło w życie 1 stycznia 2021 r. i od tego czasu ma zastosowanie;
C. mając na uwadze, że zgodnie z art. 17 ust. 1 TUE Komisja czuwa "nad stosowaniem Traktatów i środków przyjmowanych przez instytucje na ich podstawie";
D. mając na uwadze, że zgodnie z art. 234 TFUE Parlament Europejski ma prawo głosować nad wnioskiem o wotum nieufności dla Komisji;
E. mając na uwadze, że zgodnie z art. 319 TFUE "Parlament Europejski, na zalecenie Rady, udziela Komisji absolutorium z wykonania budżetu";
F. mając na uwadze, że w rozporządzeniu dotyczącym warunkowości w zakresie praworządności jasno określono jego stosowanie, cel i zakres;
1. podtrzymuje swoje stanowisko określone w rezolucji z dnia 17 grudnia 2020 r.; podkreśla, że rozporządzenie w sprawie warunkowości w zakresie praworządności weszło w życie i wiąże w całości w odniesieniu do wszystkich środków na zobowiązania i środków na płatności we wszystkich państwach członkowskich oraz dla instytucji UE; podkreśla znaczenie bezpośredniego stosowania rozporządzenia od 1 stycznia 2021 r., zwłaszcza w kontekście wydatkowania środków z instrumentu Next Generation EU, które nastąpi na początku cyklu budżetowego;
2. zauważa, że naruszenia, które miały miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia, mogą również skutkować uruchomieniem środków na mocy tego rozporządzenia, jeżeli nadal istnieją i wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu - w sposób wystarczająco bezpośredni - na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii;
3. podkreśla znaczenie ochrony interesów finansowych Unii oraz znaczenie poszanowania praworządności; kładzie nacisk na wyraźne powiązanie między poszanowaniem praworządności a skutecznym wykonywaniem budżetu Unii zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami;
4. przypomina, że zgodnie z art. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności, państwo prawne "odnosi się do wartości Unii wymienionej w art. 2 TUE" i obejmuje "zasadę legalności, która oznacza przejrzysty, rozliczalny, demokratyczny i pluralistyczny proces stanowienia prawa; zasade pewności prawa; zakaz arbitralności w działaniu władz wykonawczych; zasadę skutecznej ochrony sądowej, w tym dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zapewnianej przez niezawisłe i bezstronne sądy, również w odniesieniu do praw podstawowych; zasadę podziału władzy; oraz niedyskryminację i równość wobec prawa"; przypomina ponadto, że "państwo prawne jest rozumiane w sposób uwzględniający pozostałe wartości i zasady Unii zapisane w art. 2 TUE";
5. przypomina, że zgodnie z art. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności "Komisja sprawdza, czy mające zastosowanie przepisy są przestrzegane, i w razie potrzeby podejmuje wszelkie odpowiednie środki w celu ochrony budżetu Unii";
6. przypomina, że zgodnie z art. 17 ust. 3 TUE i art. 245 TFUE Komisja "jest całkowicie niezależna", a jej członkowie "nie zwracają się o instrukcje ani ich nie przyjmują od żadnego rządu"; ponadto przypomina, że zgodnie z art. 17 ust. 8 TUE Komisja ponosi "odpowiedzialność przed Parlamentem Europejskim";
7. uważa, że sytuacja w zakresie poszanowania zasad praworządności w niektórych państwach członkowskich wymaga natychmiastowego rozpatrzenia; wzywa Komisję do pełnego wykorzystania swoich uprawnień dochodzeniowych w każdym przypadku potencjalnego naruszenia zasad praworządności przez państwo członkowskie, które mogłoby wpływać lub stwarzać poważne ryzyko wpływu - w sposób wystarczająco bezpośredni - na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii;
8. przypomina, że zmienione rozporządzenie w sprawie OLAF-u ustanawia współpracę z Prokuraturą Europejską i wzmacnia środki OLAF-u w zakresie prowadzenia własnych dochodzeń, w szczególności poprzez wzmocnienie przepisów dotyczących jednostek ds. koordynacji zwalczania nadużyć finansowych w państwach członkowskich oraz współpracy między OLAF-em a właściwymi organami krajowymi przed rozpoczęciem dochodzenia, w jego toku i po jego zakończeniu;
9. podkreśla, że Komisja jest zobowiązana do niezwłocznego poinformowania Parlamentu Europejskiego i Rady o każdym powiadomieniu przesłanym do państw członkowskich, jeżeli ma ona uzasadnione podstawy, aby uznać, że spełnione są warunki przyjęcia środków określonych w rozporządzeniu; z rozczarowaniem odnotowuje brak jakiegokolwiek pisemnego powiadomienia państw członkowskich od czasu wejścia w życie rozporządzenia, pomimo wielu obaw dotyczących naruszeń praworządności wskazanych w sprawozdaniu Komisji na temat praworządności za 2020 r., które mają wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii i pozostają nierozwiązane przez państwa członkowskie; zauważa, że inne procedury przewidziane w przepisach Unii nie pozwalają Komisji na skuteczniejszą ochronę budżetu Unii;
10. wzywa Komisję do regularnego informowania Parlamentu o wszystkich toczących się dochodzeniach w sprawie naruszeń zasad praworządności, które mogłyby wpływać lub stwarzać poważne ryzyko wpływu - w sposób wystarczająco bezpośredni - na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii, co jest jej obowiązkiem zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunkowości w zakresie praworządności i międzyinstytucjonalnym porozumieniem ramowym między Parlamentem Europejskim a Komisją;
11. zwraca się do Komisji o włączenie do rocznego sprawozdania na temat praworządności specjalnej sekcji zawierającej analizę przypadków, w których naruszenia zasad praworządności w danym państwie członkowskim mogłyby wpływać lub stwarzać poważne ryzyko wpływu - w sposób wystarczająco bezpośredni - na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii;
12. przypomina, że jedynie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) jest uprawniony do stwierdzenia nieważności rozporządzenia lub jego części; potwierdza, że Parlament będzie bronił ważności rozporządzenia przed TSUE w sprawach C-156/21 i C-157/21 oraz zwróci się o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym; przypomina jednak, że zgodnie z art. 278 TFUE skargi wniesione do TSUE nie mają skutku zawieszającego;
13. podkreśla, że stosowanie rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności nie może być uzależnione od przyjęcia wytycznych, i nawołuje Komisję, by unikała dalszych opóźnień w jego stosowaniu; przypomina, że żadne wytyczne nie mogą podważać intencji współprawodawców; zauważa, że Komisja rozpoczęła opracowywanie wytycznych w sprawie stosowania rozporządzenia; domaga się, aby takie wytyczne - jeżeli Komisja uzna je za konieczne - przyjęto jak najszybciej, nie później niż 1 czerwca 2021 r., oraz nalega, by przed ich przyjęciem skonsultowano się z Parlamentem;
14. stwierdza, że jeżeli Komisja nie wypełni zobowiązań wynikających z przedmiotowego rozporządzenia i nie przekaże Parlamentowi wyżej wymienionych informacji do 1 czerwca 2021 r., Parlament uzna to za zaniechanie działania, a następnie podejmie działania przeciwko Komisji na mocy art. 265 TFUE;
15. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie i państwom członkowskim.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2021.494.61 |
| Rodzaj: | Rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 - mechanizm warunkowości w zakresie praworządności (2021/2582(RSP)) |
| Data aktu: | 25/03/2021 |
| Data ogłoszenia: | 08/12/2021 |