Wyrok Trybunału z dnia 10 maja 2016 r. w sprawach połączonych E-15/15 i E-16/15, Franz-Josef Hagedorn przeciwko Vienna-Life Lebensversicherung AG oraz Rainer Armbruster przeciwko Swiss Life (Liechtenstein) AG.

WYROK TRYBUNAŁU
z dnia 10 maja 2016 r.
w sprawach połączonych E-15/15 i E-16/15,
Franz-Josef Hagedorn przeciwko Vienna-Life Lebensversicherung AG oraz Rainer Armbruster przeciwko Swiss Life (Liechtenstein) AG

(Dyrektywa 2002/83/WE - art. 36 - przeniesienie umowy ubezpieczenia na życie - dopuszczalność - pojęcie "umowa ubezpieczenia" - zmiana warunków polisy ubezpieczeniowej)

(2017/C 66/08)

(Dz.U.UE C z dnia 10 maja 2016 r.)

W sprawach połączonych E-15/15 i E-16/15, Franz-Josef Hagedorn przeciwko Vienna-Life Lebensversicherung AG oraz Rainer Armbruster przeciwko Swiss Life (Liechtenstein) AG - WNIOSEK do Trybunału na mocy art. 34 Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości skierowany przez Sąd Najwyższy Księstwa Liechtensteinu (Fürstlicher Oberster Gerichtshof) w sprawie wykładni dyrektywy 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotyczącej ubezpieczeń na życie, Trybunał w składzie: Carl Baudenbacher (prezes) oraz sędziowie Per Christiansen i Páll Hreinsson (sędzia sprawozdawca) wydał w dniu 10 maja 2016 r. wyrok zawierający sentencję następującej treści:

1.
Art. 36 ust. 1 dyrektywy 2002/83/WE nie dotyczy czynności prawnych jak te, w ramach których istniejąca polisa ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym jest przenoszona za pośrednictwem umowy zakupu z jednej osoby na drugą, jeśli ryzyko objęte ubezpieczeniem w ramach polisy, tj. osoba ubezpieczona, pozostaje niezmienione. Samo przeniesienie polisy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym w drodze czynności prawnej nie stanowi zmiany warunków ubezpieczenia, chyba że towarzyszy temu zmiana warunków zawartych w polisie, która modyfikuje prawa i obowiązki stron odnośnej umowy ubezpieczenia. Dokonanie oceny stanu faktycznego w przedstawionych sprawach oraz stwierdzenie, czy przekazanie polisy spowodowało w tym wypadku zmianę warunków ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym nabytego przez skarżących, należy do sądu odsyłającego.
2.
Jeśli faktycznie doszło do "zmiany warunków ubezpieczenia" w rozumieniu przywołanej dyrektywy, sąd odsyłający powinien zbadać, czy ubezpieczającemu z drugiej ręki przekazano jasne, rzetelne i kompletne informacje wymienione w załączniku III część B pkt b)2 i czy przekazano je na piśmie w języku urzędowym państwa EOG zobowiązania.
3.
W odniesieniu do obowiązku informacyjnego zakładu ubezpieczeń na życie nie ma znaczenia, czy pierwotny ubezpieczający jest przedsiębiorstwem a nowo ubezpieczający - konsumentem, chyba że różnica ta spowodowała zmianę warunków umowy ubezpieczenia.
4.
Informacje wymienione w załączniku III część A dyrektywy odnoszą się jedynie do "informacji na temat zakładu ubezpieczeń" i "informacji na temat zobowiązania". A zatem to, czy pierwotny ubezpieczający ujawnił informacje na swój temat w celu umożliwienia oceny jego profilu inwestycyjnego lub ponoszonego przez niego ryzyka, nie ma żadnego wpływu na wynikający z dyrektywy obowiązek informacyjny zakładu ubezpieczenia na życie.
5.
W celu spełnienia wymogu pewności prawa dyrektywy muszą być wdrażane do krajowego porządku prawnego państw EOG z zachowaniem ich niekwestionowanej mocy wiążącej oraz koniecznego stopnia szczegółowości, precyzji i jasności. Sądy krajowe są ponadto zobowiązane do interpretowania prawa krajowego zgodnie z prawem EOG. Zgodnie z art. 34 porozumienia o nadzorze i Trybunale Trybunał jest właściwy do wydawania opinii doradczych w przedmiocie wykładni Porozumienia EOG na wniosek sądów krajowych. Po wydaniu orzeczenia przez Trybunał do sądu odsyłającego należy dokonanie wykładni przepisów prawa krajowego w świetle wyjaśnień Trybunału. W przypadku gdy zgodna wykładnia prawa krajowego nie wystarcza do osiągnięcia rezultatu zamierzonego w odpowiednim przepisie EOG, sprawę można skierować do Trybunału zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 31 porozumienia o nadzorze i Trybunale.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2017.66.29

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Wyrok Trybunału z dnia 10 maja 2016 r. w sprawach połączonych E-15/15 i E-16/15, Franz-Josef Hagedorn przeciwko Vienna-Life Lebensversicherung AG oraz Rainer Armbruster przeciwko Swiss Life (Liechtenstein) AG.
Data aktu: 10/05/2016
Data ogłoszenia: 02/03/2017