Raport 2026 Poprawmy prawo W ramach akcji Prawo.pl i LEX wskazujemy przepisy do zmiany
Zmień język strony
Zmień język strony
Prawo.pl

Szczegółowe zasady udzielania urlopów strażakom Państwowej Straży Pożarnej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI
z dnia 22 lipca 1997 r.
w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopów strażakom Państwowej Straży Pożarnej.

Na podstawie art. 71 ust. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400, z 1992 r. Nr 21, poz. 86 i Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 34, poz. 163, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 152, poz. 723 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 88, poz. 554) zarządza się, co następuje:
§  1. 
1. 
Strażak Państwowej Straży Pożarnej, zwany dalej "strażakiem", mianowany na stałe oraz w służbie przygotowawczej nabywa prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego z upływem roku służby.
2. 
Prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego strażak nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
§  2. 
1. 
Do okresu służby, od którego zależy prawo do pierwszego urlopu, wlicza się okresy:
1)
służby kandydackiej,
2)
zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób rozwiązania stosunku pracy,
3)
służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służbie Więziennej i zawodowej służby w Wojsku Polskim,
4)
zasadniczej służby wojskowej, jeżeli przyjęcie do Państwowej Straży Pożarnej nastąpiło w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej.
2. 
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej po odbyciu zasadniczej służby wojskowej nastąpiło z przyczyn od strażaka niezależnych w terminie późniejszym niż określony w ust. 1 pkt 4, pod warunkiem że w terminie tym miało miejsce jego zgłoszenie się do podjęcia służby w Państwowej Straży Pożarnej.
3. 
Urlop wypoczynkowy może być udzielony strażakowi nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy służby w Państwowej Straży Pożarnej.
§  3. 
1. 
Strażakowi, który przed przyjęciem do służby wykorzystał urlop wypoczynkowy za dany rok kalendarzowy albo otrzymał ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany urlop, nie przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w roku przyjęcia do służby. Prawo do urlopu nabywa z dniem 1 stycznia następnego roku.
2. 
W razie niewykorzystania przed przyjęciem do służby urlopu wypoczynkowego w całości, strażak uzyskuje w roku kalendarzowym, w którym podejmuje służbę, prawo do dalszej części urlopu wypoczynkowego proporcjonalnie do okresu służby w danym roku kalendarzowym.
3. 
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do strażaków, którzy bezpośrednio przed podjęciem służby stałej pełnili służbę kandydacką.
§  4. 
1. 
Za dni ustawowo wolne od pracy, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, należy rozumieć niedziele i święta określone w odrębnych przepisach.
2. 
Urlop wypoczynkowy strażaka pełniącego służbę w systemie codziennym nie może rozpoczynać się ani kończyć w niedzielę oraz w dniu określonym w odrębnych przepisach jako dniu świątecznym.
3. 
Urlop wypoczynkowy strażaka pełniącego służbę w systemie zmianowym zaczyna się w dniu planowanej służby oraz kończy w dniu poprzedzającym kolejną służbę.
§  5. 
1. 
Urlop wypoczynkowy powinien być udzielany zgodnie z planem urlopów, który ustala przełożony uprawniony do mianowania (powołania) w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową, biorąc pod uwagę wnioski strażaków oraz konieczność zapewnienia prawidłowego toku służby.
2. 
Plan urlopów podaje się do wiadomości strażaków w sposób przyjęty w danej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej.
§  6. 
Na wniosek kobiety strażaka urlopu wypoczynkowego udziela się bezpośrednio po urlopie macierzyńskim lub urlopie udzielonym na warunkach urlopu macierzyńskiego.
§  7. 
1. 
Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek strażaka umotywowany ważnymi przyczynami.
2. 
Przesunięcie terminu urlopu jest dopuszczalne także z powodu szczególnych potrzeb służby, jeżeli nieobecność strażaka spowodowałaby poważne zakłócenie toku służby.
§  8. 
1. 
Jeżeli strażak nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w służbie, a w szczególności z powodu:
1)
czasowej niezdolności do służby wskutek choroby,
2)
odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
3)
urlopu macierzyńskiego,

- urlop należy przesunąć na termin późniejszy wybrany przez strażaka, lecz nie kolidujący z prawidłowym tokiem służby.

2. 
Część urlopu nie wykorzystanego z powodu:
1)
czasowej niezdolności do służby wskutek choroby,
2)
odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
3)
urlopu macierzyńskiego

- należy udzielić w terminie późniejszym wybranym przez strażaka, lecz nie kolidującym z prawidłowym tokiem służby.

3. 
Za zaległy urlop wypoczynkowy nie wykorzystany z powodu wyznaczenia do pełnienia służby poza jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej strażak otrzymuje ekwiwalent pieniężny.
§  9. 
1. 
Przełożony uprawniony do mianowania (powołania) może odwołać strażaka z urlopu wypoczynkowego tylko wówczas, gdy jego obecności w służbie wymagają okoliczności nie przewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu.
2. 
Przełożony wymieniony w ust. 1 jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez strażaka, pozostające w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.
§  10. 
Urlopu nie wykorzystanego zgodnie z planem urlopów należy strażakowi udzielić najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego, biorąc pod uwagę wniosek strażaka oraz konieczność prawidłowego toku służby.
§  11. 
1. 
W razie zgłoszenia przez strażaka pisemnego żądania zwolnienia ze służby, urlop wypoczynkowy przysługujący w roku, w którym następuje zwolnienie, powinien być wykorzystany w okresie 3 miesięcy od dnia złożenia tego żądania.
2. 
Prawo do ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy strażak nabywa z dniem zwolnienia ze służby.
§  12. 
Na wniosek strażaka urlop wypoczynkowy może być podzielony na części, z tym że co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 15 kolejnych dni.
§  13. 
1. 
Strażakowi, który osiągnął określony staż służby, przysługuje corocznie płatny dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze:
1)
5 dni kalendarzowych - dla mającego 15-letni okres służby,
2)
10 dni kalendarzowych - dla mającego 20-letni okres służby,
3)
15 dni kalendarzowych - dla mającego 25-letni okres służby.
2. 
Strażak nabywa prawo do pierwszego urlopu, o którym mowa w ust. 1, z dniem osiągnięcia określonego stażu służby.
§  14. 
1. 
Strażakowi, który osiągnął określony wiek, przysługuje corocznie płatny dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze:
1)
5 dni kalendarzowych - po ukończeniu 40 lat życia,
2)
7 dni kalendarzowych - po ukończeniu 45 lat życia,
3)
15 dni kalendarzowych - po ukończeniu 55 lat życia.
2. 
Strażak nabywa prawo do pierwszego urlopu, o którym mowa w ust. 1, z dniem osiągnięcia określonego wieku.
§  15. 
1. 
Strażakowi pełniącemu służbę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia przysługuje corocznie płatny dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze:
1)
5 dni kalendarzowych - przy czwartym stopniu uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia,
2)
7 dni kalendarzowych - przy trzecim stopniu uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia,
3)
10 dni kalendarzowych - przy drugim stopniu uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia,
4)
15 dni kalendarzowych - przy pierwszym stopniu uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia.
2. 
Wykaz stanowisk, z których zajmowaniem wiążą się określone stopnie uciążliwości lub szkodliwości wykonywania służby, określa załącznik do rozporządzenia.
3. 
Zaliczenia służby strażaka do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia dokonuje, z uwzględnieniem postanowień załącznika do rozporządzenia, przełożony uprawniony do mianowania (powołania).
§  16. 
1. 
Strażak nabywa prawo do pierwszego urlopu, o którym mowa w § 15 ust. 1, z upływem roku pełnienia służby na stanowiskach określonych w wykazie wymienionym w § 15 ust. 2.
2. 
Okres pełnienia służby, o którym mowa w ust. 1, liczy się od dnia mianowania w służbie przygotowawczej lub na stałe.
3. 
Strażakowi, który w ciągu roku pełnił służbę na stanowiskach zaliczanych do różnych stopni uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia, przysługuje urlop, o którym mowa w § 15 ust. 1, w wymiarze proporcjonalnym do okresu pełnienia służby na danym stanowisku.
§  17. 
1. 
W razie zbiegu uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego z różnych tytułów, strażak ma prawo do jednego urlopu dodatkowego w wymiarze najkorzystniejszym, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. 
W razie zbiegu uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego określonego w § 15 ust. 1 z uprawnieniami do dodatkowego urlopu wypoczynkowego z innego tytułu, uprawnienia sumuje się, jednak łączny wymiar urlopu nie może przekroczyć 15 dni kalendarzowych.
§  18. 
Strażakowi, który wykorzystał dodatkowy urlop wypoczynkowy, przysługujący za dany rok kalendarzowy, a następnie w ciągu tego roku nabył prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.
§  19. 
Do dodatkowego urlopu wypoczynkowego stosuje się odpowiednio przepisy § 5-11.
§  20. 
1. 
Płatny urlop okolicznościowy przysługuje strażakowi przenoszonemu służbowo, jeżeli z przeniesieniem wiąże się zmiana miejsca zamieszkania.
2. 
Urlopu, o którym mowa w ust. 1, udziela przejmujący przełożony uprawniony do mianowania (powołania).
3. 
Wymiar urlopu okolicznościowego wynosi od 3 do 7 dni kalendarzowych, w zależności od położenia nowego miejsca zamieszkania, warunków rodzinnych i innych okoliczności mających bezpośredni wpływ na warunki przeniesienia.
4. 
Urlop okolicznościowy może być dzielony na części.
§  21. 
1. 
W celu przeprowadzenia zaleconego strażakowi leczenia przełożony uprawniony do mianowania (powołania), na wniosek właściwej miejscowo komisji lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, udziela płatnego urlopu zdrowotnego.
2. 
Komisja lekarska określa wymiar urlopu zdrowotnego oraz uzasadnia wniosek w tej sprawie.
§  22. 
1. 
Strażakowi, na jego pisemny wniosek, przełożony może udzielić urlopu bezpłatnego na wykonanie pracy w dziedzinie naukowej, dla odbycia praktyki poza służbą albo z innych ważnych przyczyn, z zastrzeżeniem wymiaru urlopu, o którym mowa w ust. 2.
2. 
Urlopu, o którym mowa w ust. 1, udziela:
1)
komendant rejonowy Państwowej Straży Pożarnej - w wymiarze do 6 miesięcy,
2)
komendant szkoły Państwowej Straży Pożarnej, dyrektor jednostki badawczo-rozwojowej Państwowej Straży Pożarnej, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, komendant ośrodka szkoleniowego Państwowej Straży Pożarnej - w wymiarze do 1 roku,
3)
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej - w wymiarze powyżej 1 roku.
3. 
Udzielający urlopu może odwołać strażaka w każdym czasie z ważnych przyczyn służbowych.
4. 
Okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu służby, od którego zależą uprawnienia wynikające ze stosunku służbowego.
§  23. 
1. 
Strażakowi, który wyjeżdża za granicę wspólnie z małżonkiem przeniesionym do pełnienia służby w przedstawicielstwie dyplomatycznym lub urzędzie konsularnym, stałym przedstawicielstwie przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i innej misji za granicą oraz w instytucie lub ośrodku informacji i kultury - przysługuje urlop bezpłatny na czas trwania tej służby.
2. 
Po odwołaniu małżonka do kraju strażak, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany zgłosić się do służby w terminie 1 miesiąca od dnia powrotu z zagranicy; strażak ten obejmuje stanowisko zajmowane przed urlopem lub inne co najmniej równorzędne. Nie usprawiedliwione niezgłoszenie się do służby w określonym terminie jest równoznaczne ze złożeniem żądania zwolnienia ze służby.
§  24. 
1. 
Urlop bezpłatny trwający nie dłużej niż jeden miesiąc nie ogranicza uprawnień strażaka do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.
2. 
W razie korzystania przez strażaka z urlopu bezpłatnego, urlop wypoczynkowy i dodatkowy ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc trwania urlopu bezpłatnego, nie więcej jednak niż za 12 miesięcy. Za rok kalendarzowy objęty w całości urlopem bezpłatnym urlopy wypoczynkowy i dodatkowy nie przysługują.
3. 
Jeżeli urlopy za dany rok strażak już wykorzystał i następnie udzielono mu urlopu bezpłatnego, odpowiedniemu skróceniu ulegają urlopy wypoczynkowy i dodatkowy należne za następny rok kalendarzowy.
§  25. 
Strażakowi pełniącemu z wyboru funkcje w związkach zawodowych przysługują urlopy bezpłatne i zwolnienia od służby na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
§  26. 
1. 
Strażakowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe i wykształcenie ogólne można udzielić urlopu okolicznościowego na szkolenie, stosując odpowiednio przepisy powszechnie obowiązujące dotyczące urlopów szkoleniowych.
2. 
Strażakom skierowanym na studia zaoczne, wieczorowe lub eksternistyczne w szkołach wyższych Ministerstwa Obrony Narodowej udziela się urlopu, stosując odpowiednio przepisy resortu obrony narodowej dotyczące urlopów szkoleniowych.
3. 
Strażakowi odbywającemu pozaetatową aplikację w zawodzie prawniczym albo przygotowującemu się do egzaminu końcowego w tym zawodzie udziela się płatnego urlopu okolicznościowego w celu uczestniczenia w obowiązujących zajęciach szkoleniowych odbywających się poza siedzibą jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, stosując odpowiednio przepisy dotyczące tych aplikacji.
§  27. 
1. 
Strażakowi przysługuje płatny urlop okolicznościowy w wymiarze:
1)
2 dni - w razie zawarcia związku małżeńskiego przez strażaka, urodzenia się dziecka strażakowi, zgonu i pogrzebu małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy strażaka,
2)
1 dnia - w razie zawarcia związku małżeńskiego przez dziecko strażaka, zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu strażaka lub pod jego bezpośrednią opieką.
2. 
Urlopu, o którym mowa w ust. 1, nie udziela się, jeżeli wskazany przez strażaka termin udzielenia tego urlopu nie pozostaje w bezpośrednim związku ze zdarzeniem uzasadniającym udzielenie urlopu przewidzianego w tym przepisie.
§  28. 
1. 
Strażakowi oddającemu honorowo krew udziela się w tym dniu płatnego urlopu okolicznościowego.
2. 
Strażakowi oddającemu honorowo krew po raz drugi i kolejny udziela się dodatkowo w uzgodnionym terminie jednego dnia płatnego urlopu okolicznościowego, nie więcej jednak niż 6 dni w roku kalendarzowym.
§  29. 
1. 
Kobiecie strażakowi pełniącej służbę w Państwowej Straży Pożarnej, wychowującej dziecko w wieku do 14 lat, przysługuje w ciągu roku kalendarzowego płatny urlop okolicznościowy w wymiarze 2 dni.
2. 
Urlop, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również mężczyźnie strażakowi będącemu jedynym opiekunem dziecka w wieku do 14 lat.
§  30. 
Niezależnie od urlopów, o których mowa w § 28 i 29, strażakowi można udzielić płatnego urlopu okolicznościowego dla załatwienia ważnych spraw osobistych lub rodzinnych, w wymiarze nie przekraczającym 5 dni w ciągu roku kalendarzowego.
§  31. 
1. 
Do wymiaru urlopu okolicznościowego wlicza się dni pełnienia służby.
2. 
Za dzień urlopu okolicznościowego uważa się jeden dzień kalendarzowy.
§  32. 
Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 czerwca 1992 r. w sprawie urlopów strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 52, poz. 245 i z 1993 r. Nr 4, poz. 19).
§  33. 
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

WYKAZ STANOWISK, Z KTÓRYCH ZAJMOWANIEM WIĄŻĄ SIĘ OKREŚLONE STOPNIE UCIĄŻLIWOŚCI LUB SZKODLIWOŚCI WYKONYWANIA SŁUŻBY

Lp.StanowiskoStopień uciążliwości lub szkodliwości
IIIIIIIV
1Strażacy pełniący służbę w systemie zmianowymx
2Dowódcy i zastępcy dowódców jednostek ratowniczo-gaśniczychx
3Strażacy pełniący służbę w systemie 8-godzinnym, będący w dyspozycji operacyjnej i pełniący funkcje dowódczex
4Strażacy pełniący służbę w systemie 8-godzinnym, będący w dyspozycji operacyjnej i pełniący funkcje wykonawczex
5Pozostali strażacyx
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1997.94.576

Rodzaj:rozporządzenie
Tytuł:Szczegółowe zasady udzielania urlopów strażakom Państwowej Straży Pożarnej.
Data aktu:1997-07-22
Data ogłoszenia:1997-08-11
Data wejścia w życie:1997-08-26