Szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz określenie szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OŚWIATY I WYCHOWANIA
z dnia 24 sierpnia 1982 r.
w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.

Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 i Nr 25, poz. 187) zarządza się, co następuje:
§  1.
Kwalifikacje do nauczania w szkołach w zakresie wykształcenia posiada osoba, która ukończyła szkołę wyższą lub inną szkołę i ma przygotowanie pedagogiczne albo ukończyła szkołę kształcącą nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego zajmowania zgodnie z przepisami rozporządzenia są to wystarczające kwalifikacje.
§  2.
1.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w przedszkolach i innych placówkach przedszkolnych posiada osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku pedagogika przedszkolna lub studium wychowania przedszkolnego.
2.
Kwalifikacje, o których mowa w ust. 1, posiada również osoba, która:
1)
ma kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych lub średnich i ukończyła studium pedagogiczne z zakresu wychowania przedszkolnego albo
2)
uzyskała co najmniej świadectwo dojrzałości oraz ukończyła studium pedagogiczne z zakresu wychowania przedszkolnego.
§  3.
1.
Kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych ma osoba, która ukończyła studia wyższe z przygotowaniem pedagogicznym albo studia wyższe bez tego przygotowania i studium pedagogiczne.
2.
W terminie do dnia 31 sierpnia 1990 r. kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych można uzyskać również przez uzyskanie świadectwa dojrzałości i ukończenie studium pedagogicznego.
§  4.
Kwalifikacje do nauczania w liceach ogólnokształcących posiada osoba, która w zakresie specjalności odpowiadającej jednemu z przedmiotów nauczania w liceum ukończyła:
1)
studia wyższe z przygotowaniem pedagogicznym i posiada tytuł zawodowy magistra albo
2)
studia wyższe bez przygotowania pedagogicznego i posiada tytuł zawodowy magistra oraz ukończyła studium pedagogiczne.
§  5.
1.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów pedagogicznych w studiach wychowania przedszkolnego posiada osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku pedagogika lub psychologia i ma tytuł zawodowy magistra oraz odbyła co najmniej trzyletnią praktykę w przedszkolu lub w innej placówce przedszkolnej.
2.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów zawodowych oraz do prowadzenia zajęć praktycznych w pedagogicznych studiach technicznych posiada osoba, która ma kwalifikacje do nauczania tych przedmiotów w szkołach zawodowych.
§  6.
1.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów pedagogicznych w pedagogicznych studiach technicznych posiada osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku pedagogika lub psychologia i ma tytuł zawodowy magistra oraz odbyła co najmniej trzyletnią praktykę pedagogiczną w szkole zawodowej lub ogólnokształcącej.
2.
Kwalifikacje do nauczania metodyki praktycznego nauczania zawodu w szkołach, o których mowa w ust. 1, posiada osoba, która ukończyła studia wyższe odpowiedniego kierunku oraz odbyła co najmniej dwuletnią praktykę pedagogiczną w szkołach zawodowych odpowiedniego rodzaju.
§  7.
1.
Kwalifikacje do nauczania praktycznej nauki zawodu danej specjalności w szkołach zawodowych posiada osoba, która w zakresie tej specjalności ukończyła:
1)
pedagogiczne studium techniczne albo
2)
technikum lub liceum zawodowe i uzyskała świadectwo dojrzałości oraz ukończyła studium pedagogiczne, albo
3)
studia wyższe oraz studium pedagogiczne,

a ponadto posiada co najmniej 2-letnią praktykę zawodową nienauczycielską odpowiadającą nauczanej specjalności oraz kurs z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

2.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów zawodowych w szkołach zawodowych posiada osoba, która:
1)
ukończyła studia wyższe odpowiedniego kierunku albo
2)
posiada świadectwo uznane za równorzędne w celach kwalifikacyjnych

oraz ukończyła kurs z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Jeżeli studia te nie obejmowały przygotowania pedagogicznego, warunkiem uzyskania kwalifikacji jest ukończenie studium pedagogicznego.

3.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów ogólnokształcących w szkołach zawodowych posiada osoba, która ma kwalifikacje do nauczania w liceach ogólnokształcących.
4.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów zawodowych w zasadniczych szkołach zawodowych posiada również osoba, która ukończyła pedagogiczne studium techniczne lub studium nauczycielskie odpowiedniej specjalności, a ponadto kurs z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
5.
Kwalifikacje do nauczania w szkołach zawodowych przedmiotów zawodowych nie objętych programem szkół wyższych lub szkół kształcących nauczycieli posiada osoba, która uzyskała świadectwo dojrzałości albo dyplom mistrzowski w danej specjalności (przygotowanie równorzędne), a ponadto ukończyła studium pedagogiczne oraz kurs z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
§  8.
Kwalifikacje do nauczania w szkołach specjalnych (podstawowych, liceach ogólnokształcących i zawodowych) posiada osoba mająca kwalifikacje do nauczania odpowiednio w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących i zawodowych, a ponadto przygotowanie pedagogiczne o kierunku pedagogika specjalna albo ukończyła studia wyższe w szkole kształcącej nauczycieli o kierunku pedagogika specjalna.
§  9.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w przedszkolach specjalnych posiada osoba, która ma kwalifikacje określone w § 2, a ponadto ukończyła studium pedagogiczne z zakresu pedagogika specjalna albo ma kwalifikacje do nauczania w szkołach specjalnych i ukończyła studium pedagogiczne z zakresu wychowania przedszkolnego.
§  10.
1.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych specjalnych, leczniczo-wychowawczych i leczniczo-opiekuńczych lub resocjalizacyjnych posiada osoba mająca kwalifikacje określone w § 8 i 9.
2.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w domach dziecka, internatach, w domach wczasów dziecięcych lub w pogotowiach opiekuńczych dla dzieci i młodzieży posiada osoba, która ma kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych lub średnich i ukończyła studium pedagogiczne z zakresu opieki nad dzieckiem.
3.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w placówkach, o których mowa w ust. 2, posiada również osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku pedagogika.
4.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w internatach posiada również osoba, która ma kwalifikacje do nauczania w szkole, przy której prowadzony jest internat.
5.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w domach dziecka z dziećmi w wieku od 3 do 5 lat posiada również osoba, która ma kwalifikacje określone w § 2.
§  11.
1.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć w placówkach wychowania pozaszkolnego i zajęć pozalekcyjnych w szkołach w zakresie danej specjalności posiada osoba, która:
1)
ma kwalifikacje do nauczania w liceach ogólnokształcących lub w szkołach zawodowych albo
2)
ukończyła średnią szkołę zawodową i uzyskała świadectwo dojrzałości, a ponadto ukończyła studium pedagogiczne w odpowiednim zakresie.
2.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć wychowawczych w ogrodach jordanowskich, placach gier i zabaw, posiada również osoba, która ma kwalifikacje określone w § 2.
§  12.
1.
Kwalifikacje do nauczania przysposobienia obronnego w szkołach ponadpodstawowych, z zastrzeżeniem ust. 2, posiada osoba, która:
1)
ukończyła studia wyższe i ma tytuł zawodowy magistra w specjalności przygotowującej do nauczania tego przedmiotu albo
2)
ukończyła studia wyższe z przygotowaniem pedagogicznym i ma tytuł podchorążego rezerwy, albo
3)
ukończyła studia wyższe z przygotowaniem pedagogicznym i studium pedagogiczne z zakresu przygotowania obronnego, albo
4)
uzyskała świadectwo dojrzałości i ma stopień wojskowy oficera rezerwy, a ponadto ukończyła studium pedagogiczne w zakresie przysposobienia obronnego.
2.
Kwalifikacje do nauczania przysposobienia obronnego w szkołach podstawowych i zasadniczych szkołach zawodowych posiada osoba, która:
1)
ma kwalifikacje określone w ust. 1 albo
2)
ukończyła studia wyższe z przygotowaniem pedagogicznym i w ramach tych studiów odbyła szkolenie wojskowe lub obronne, albo
3)
uzyskała świadectwo dojrzałości oraz stopień wojskowy chorążego rezerwy lub podoficera rezerwy i ukończyła studium pedagogiczne w zakresie przysposobienia obronnego, albo
4)
uzyskała świadectwo dojrzałości i ukończyła studium pedagogiczne w zakresie przysposobienia obronnego.
§  13.
1.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć bibliotekarskich w szkołach i innych placówkach oświatowo-wychowawczych posiada osoba, która ukończyła studia wyższe o kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa ze specjalnością biblioteki szkolne i pedagogiczne i posiada tytuł zawodowy magistra albo ukończyła studia wyższe o kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa, posiada tytuł zawodowy magistra oraz ukończyła studium pedagogiczne.
2.
Kwalifikacje do zajęć bibliotekarskich w szkołach posiada również osoba, która ma kwalifikacje do nauczania w danej szkole, a ponadto ukończyła studium podyplomowe o kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa albo studium pedagogiczne z zakresu bibliotekarstwa.
3.
Kwalifikacje do prowadzenia zajęć bibliotekarskich w szkole podstawowej, w placówce opiekuńczo-wychowawczej, w placówce wychowania pozaszkolnego posiada również osoba, która ukończyła liceum bibliotekarskie lub policealne studium bibliotekarskie.
4.
Kwalifikacje do pracy w bibliotece pedagogicznej posiada osoba, która ukończyła wyższe studia o kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa oraz posiada tytuł zawodowy magistra albo ukończyła studium podyplomowe o kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa ze specjalnością biblioteki szkolne i pedagogiczne.
§  14.
1.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów artystycznych lub do prowadzenia zajęć artystycznych w szkołach posiada osoba, która ukończyła wyższą szkołę artystyczną o kierunku pedagogicznym odpowiadającą danemu przedmiotowi artystycznemu lub zajęciom artystycznym albo inne wyższe studia artystyczne i studium pedagogiczne.
2.
Kwalifikacje do nauczania przedmiotów artystycznych lub do prowadzenia zajęć artystycznych w szkołach, o których mowa w § 2, 5, 9 i 10, posiada również osoba, która
1)
uzyskała świadectwo dojrzałości w szkole artystycznej o kierunku nauczycielskim albo
2)
uzyskała świadectwo dojrzałości w innej szkole artystycznej oraz ukończyła studium pedagogiczne.
§  15.
Warunki zdrowotne do wykonywania zawodu nauczycielskiego spełnia osoba, która przed podjęciem pracy przedstawi zaświadczenie społecznego zakładu służby zdrowia, stwierdzające posiadanie warunków fizycznych i zdrowotnych umożliwiających prawidłowe wykonywanie pracy nauczycielskiej.
§  16.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1982.29.206

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz określenie szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.
Data aktu: 24/08/1982
Data ogłoszenia: 28/09/1982
Data wejścia w życie: 28/09/1982