Węgry-Polska. Umowa o współpracy kulturalnej i naukowej. Warszawa.1968.10.31.

UMOWA
o współpracy kulturalnej i naukowej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej,
sporządzona w Warszawie dnia 31 października 1968 r.

W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

RADA PAŃSTWA

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

W dniu 31 października 1968 roku podpisana została w Warszawie Umowa o współpracy kulturalnej i naukowej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Węgierskiej Republiki Ludowej o następującym brzmieniu dosłownym:

UMOWA O WSPÓŁPRACY KULTURALNEJ I NAUKOWEJ MIĘDZY RZĄDEM POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ A RZĄDEM WĘGIERSKIEJ REPUBLIKI LUDOWEJ

Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rząd Węgierskiej Republiki Ludowej,

zgodnie z celami i zasadami Układu zawartego 16 maja 1968 roku między Polską Rzecząpospolitą Ludową i Węgierską Republiką Ludową o Wzajemnej Przyjaźni, Współpracy i Pomocy,

opierając się na korzystnych doświadczeniach uzyskanych podczas realizacji Konwencji kulturalnej zawartej w dniu 31 stycznia 1948 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Węgierską,

w celu umacniania ich wspólnoty ideologicznej, w duchu zasad marksizmu-leninizmu, aby skutecznie przyczyniać się do dalszego rozwoju i wzbogacenia kultury socjalistycznej obu narodów,

postanowiły zawrzeć Umowę o współpracy kulturalnej i naukowej i w tym celu mianowały swych Pełnomocników:

Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej:

Ministra Kultury i Sztuki Lucjana Motykę,

Rząd Węgierskiej Republiki Ludowej:

Ministra Kultury i Szkolnictwa Pal Ilku,

którzy po wymianie swych pełnomocnictw, uznanych za dobre i sporządzone w należytej formie, uzgodnili, co następuje:

Artykuł  1

Umawiające się Strony będą popierać i planowo rozwijać współpracę w dziedzinie nauki, oświaty, sztuki, radia, telewizji, prasy, sportu i turystyki oraz stosować nowe formy i metody tej współpracy, rozszerzać bezpośrednie kontakty i wymianę doświadczeń między odpowiednimi organami, organizacjami i instytucjami Umawiających się Stron, przy czym szczególnie uwzględniane będą te zagadnienia, które wynikają z wielostronnej współpracy naukowej i kulturalnej krajów socjalistycznych.

Artykuł  2

Umawiające się Strony, mając na uwadze rozwój współpracy naukowej między obu krajami, zagwarantują wzajemną pomoc w zakresie podstawowych badań naukowych, ważnych z punktu widzenia rozwoju nauki i gospodarki narodowej obu krajów, która w szczególności realizowana będzie poprzez:

twórczą współpracę akademii nauk, resortów oświaty i szkolnictwa wyższego, instytutów i organizacji naukowych obu krajów, umacnianie i rozszerzanie ich bezpośrednich kontaktów oraz prowadzenie wspólnych prac badawczych;

wzajemne wysyłanie naukowców celem przeprowadzania naukowych prac badawczych, wygłaszania prelekcji, udziału w konferencjach naukowych i wymiany doświadczeń;

wymianę literatury naukowej, czasopism naukowych oraz innych publikacji, jak również wymianę materiałów informacyjnych i dokumentacji;

bezpośrednią współpracę towarzystw naukowych i stowarzyszeń popularyzacji wiedzy obu krajów.

Artykuł  3

Umawiające się Strony - w dziedzinie szkolnictwa wyższego - będą popierać w szczególności:

wymianę doświadczeń odnośnie struktury organizacyjnej szkolnictwa wyższego, jego rozwoju, dydaktyczno-wychowawczej i naukowo-badawczej działalności prowadzonej w szkolnictwie wyższym;

rozszerzanie kontaktów szkół wyższych, współpracę studenckich kół naukowych, organizacji społecznych, sportowych i zespołów amatorskich działających na terenie szkół wyższych - w oparciu o bezpośrednie plany i porozumienia o współpracy;

wzajemne zapraszanie wykładowców, w celu wygłaszania odczytów, odbywania konsultacji i podejmowania działalności dydaktycznej w szkołach wyższych;

udział pracowników naukowo-dydaktycznych w kongresach, konferencjach i innych imprezach naukowych;

wymianę pracowników naukowo-dydaktycznych celem doskonalenia zawodowego, zbierania materiałów naukowych, czynnego udziału w pracach badawczych i prowadzenia wspólnych badań naukowych;

wymianę dokumentacji, filmów dydaktycznych i innych pomocy naukowych;

wymianę studentów dla doskonalenia znajomości języka kraju drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł  4

Obie Umawiające się Strony przyjmować będą - w oparciu o oddzielne porozumienie - do szkół zawodowych i do wyższych uczelni swych krajów, skierowanych przez Stronę drugą:

uczniów szkół zawodowych i studentów na pełne lub częściowe studia oraz na praktyki zawodowe;

absolwentów wyższych uczelni na pełne lub częściowe studia doktoranckie w Polsce i analogicznie na studia aspiranckie na Węgrzech;

absolwentów wyższych uczelni na krótko- i długoterminowe staże naukowe do instytucji naukowo-badawczych i dydaktycznych Strony drugiej, dla doskonalenia zawodowego i pogłębiania specjalizacji.

Obie Strony zawrą odrębne porozumienie w sprawie wzajemnego uznawania odbytych studiów, zdanych egzaminów, dyplomów i tytułów naukowych uzyskanych w kraju Strony drugiej.

Artykuł  5

Umawiająca się Strony - w dziedzinie oświaty, szkolnictwa zawodowego i pedagogiki - będą popierać:

wymianę doświadczeń między szkołami i innymi instytucjami pedagogicznymi, między liceami pedagogicznymi i ośrodkami doskonalenia kadr oświatowych;

wymianę doświadczeń z zakresu organizacji oświaty i szkolnictwa zawodowego;

wymianę doświadczeń między wydawcami podręczników oraz doświadczeń z zakresu produkcji materiałów i pomocy naukowych;

współpracę między odpowiednimi instytucjami naukowo-badawczymi;

wymianę pedagogów dla prowadzenia działalności dydaktycznej lub odbycia praktyk zawodowych w szkołach, instytucjach pedagogicznych i na kursach doskonalenia zawodowego;

wymianę pracowników naukowych dla wygłaszania odczytów z zakresu pedagogiki oraz w celu przeprowadzania konsultacji;

udział pedagogów w kongresach, konferencjach i innych imprezach naukowych;

wymianę podręczników i książek fachowych, oświatowych wystaw specjalistycznych, pomocy naukowych, filmów dydaktycznych i diapozytywów.

Artykuł  6

Umawiające się Strony będą popierać nauczanie literatury, historii, geografii i języka kraju drugiej Umawiającej się Strony w szkołach wszystkich stopni; będą popierać popularyzowanie innych dziedzin wiedzy o kraju drugiej Umawiającej się Strony oraz wiadomości o stosunkach między obu krajami.

Umawiające się Strony będą dążyły, aby w podręcznikach i innych wydawnictwach szkolnych dane dotyczące kraju drugiego zawierały właściwy materiał informacyjny. W tym celu odnośne rozdziały będą systematycznie analizowane i uzupełniane na dwustronnych konsultacjach.

Na życzenie Umawiających się Stron, odpowiednio do ich możliwości, wysyłani będą na dłuższe okresy czasu - do szkół wyższych i innych instytucji oświatowych obu krajów - wykładowcy i lektorzy.

Artykuł  7

Umawiające się Strony - w dziedzinie kultury - będą popierać:

systematyczną współpracę i wymianę specjalistów w dziedzinie literatury, teatru, muzyki, plastyki, kinematografii, bibliotekarstwa, muzealnictwa i konserwacji zabytków, sztuki ludowej i pracy kulturalno-oświatowej;

systematyczną wymianę doświadczeń odnośnie polityki w dziedzinie sztuki, form i metod kierowania życiem kulturalnym;

bezpośrednią współpracę ważniejszych organizacji i instytucji reprezentujących życie kulturalne i sztukę obu krajów, dla bliższego poznania swych problemów w zakresie kultury i sztuki. Odpowiednio do charakteru danej gałęzi sztuki, twórcy będą współpracowali w organizowaniu wspólnych wystaw, koprodukcji filmów, konferencji, dyskusji oraz będą brać udział w ważniejszych wydarzeniach artystycznych;

tłumaczenie literatury pięknej, młodzieżowej i dziecięcej, naukowej i popularnonaukowej kraju drugiego;

wydawanie i popularyzowanie książek poświęconych kulturze kraju drugiego, jak również wspólne wydawanie książek;

szkolenie i doskonalenie tłumaczy literatury kraju drugiego oraz specjalistów innych dziedzin kultury, szkolenie i doskonalenie młodych twórców w wyższych szkołach artystycznych i w miejscach pracy twórczej obu krajów;

wydawanie i wystawianie dzieł muzycznych, sztuk teatralnych, wyświetlanie filmów i prezentowanie dzieł plastycznych obu krajów, jak również organizowanie wystaw książek oraz wystaw artystycznych;

wzajemne zapraszanie specjalistów z dziedziny kultury lub pracy kulturalno-oświatowej, zawodowych i amatorskich zespołów artystycznych, artystów-odtwórców i obserwatorów na festiwale, konkursy, konferencje oraz inne imprezy kulturalne i kulturalno-oświatowe, jak również w celu wymiany doświadczeń.

Artykuł  8

Umawiające się Strony będą popierać działalność przedsiębiorstw rozpowszechniających dobra kulturalne Strony drugiej na terenie swoich krajów.

Umawiające się Strony będą popierać wymianę zespołów artystycznych, estradowych, dyrygentów, śpiewaków, artystów instrumentalistów oraz artystów widowiskowych - prowadzoną na zasadach komercyjnych.

Artykuł  9

Kierując się dążeniem, aby wszechstronnie informować o osiągnięciach budownictwa socjalistycznego mieszkańców Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Węgierskiej Republiki Ludowej, Strony udzielą pomocy i będą popierać:

bezpośrednią współpracę radiofonii, telewizji i kroniki filmowej, wymianę programów radiowych i telewizyjnych oraz kronik filmowych;

współpracę i pogłębianie bezpośrednich kontaktów agencji prasowych, związków dziennikarzy, redakcji gazet i czasopism, jak również przysyłanie i wymianę dziennikarzy i sprawozdawców;

publikowanie informacji prasowych o życiu politycznym, ekonomicznym i kulturalnym kraju drugiego.

Artykuł  10

Umawiające się Strony będą popierać dalszy rozwój współpracy między kierowniczymi organami wychowania fizycznego i sportu oraz między organizacjami sportowymi;

będą popierać organizowanie zawodów i spotkań sportowych, bezpośrednią współpracę i wymianę doświadczeń między organizacjami i klubami sportowymi, jak również współpracę między władzami turystycznymi obu krajów.

Umawiające się Strony będą popierać takie formy wymiany turystycznej, które mają na celu intensyfikację współpracy kulturalnej i naukowej oraz nawiązywanie interesujących w tych dziedzinach bezpośrednich kontaktów.

Artykuł  11

Umawiające się Strony udzielą pomocy i będą popierać działalność instytutów kultury i informacji drugiej Strony.

Zasady i ramy działalności instytutów kultury i informacji reguluje odrębne porozumienie.

Artykuł  12

Umawiające się Strony będą popierać organizowanie dwustronnych i wielostronnych kongresów, konferencji i narad. Umawiające się Strony będą zapraszać uczonych, przedstawicieli kultury, sztuki, szkolnictwa i sportu na organizowane na terenie swojego kraju kongresy i konferencje o charakterze narodowym i międzynarodowym.

Umawiające się Strony będą wymieniały między sobą doświadczenia z działalności w organizacjach międzynarodowych - głównie na temat swej działalności w organizacjach naukowych, do spraw szkolnictwa, kulturalnych i sportowych.

Umawiające się Strony będą koordynować swój udział w imprezach organizowanych przez międzynarodowe organizacje i będą wzajemnie popierać swą działalność w tych organizacjach.

Artykuł  13

Umawiające się Strony, w myśl międzynarodowych porozumień o ochronie praw autorskich, będą bronić praw autorskich obywateli i osób prawnych kraju drugiego i będą udzielać odpowiedniej pomocy, mającej na celu doprowadzenie do przestrzegania tych praw.

Obie Strony wypracują taki system honorariów między obu krajami, który dopomoże w prezentacji w jak największej ilości i szerokiej popularyzacji wartości kulturalnych krajów obu Stron.

Artykuł  14

Umawiające się Strony umożliwią obywatelom kraju drugiej Strony korzystanie z bibliotek, archiwów, zbiorów muzealnych itp. zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Artykuł  15

Dla realizacji niniejszej Umowy, Strony będą opracowywać międzypaństwowe plany współpracy - wieloletnie i perspektywiczne - w ramach których odpowiednie resorty, instytucje i organizacje mogą zawierać bezpośrednie porozumienia oraz opracowywać plany pracy, które będą określać między innymi sposób finansowania ich realizacji.

Będą one stanowić część składową planu międzypaństwowego.

Strony będą wymieniać informacje o swojej działalności i współpracy kulturalnej i naukowej z innymi krajami.

Artykuł  16

Z wejściem w życie niniejszej Umowy traci moc obowiązującą Konwencja kulturalna między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Węgierską, zawarta w dniu 31 stycznia 1948 roku.

Porozumienia zawarte dotychczas między kulturalnymi i naukowymi instytucjami i organizacjami Umawiających się Stron pozostają nadal w mocy, pod warunkiem, że odpowiadają literze niniejszej Umowy.

Artykuł  17

Umowa niniejsza zawarta jest na okres dziesięciu lat. Ulega ona automatycznie przedłużaniu na pięcioletnie okresy, jeżeli żadna z Umawiających się Stron nie wypowie jej w drodze notyfikacji na sześć miesięcy przed upływem odpowiedniego okresu.

Umowa niniejsza podlega ratyfikacji i wejdzie w życie w dniu wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która nastąpi w Budapeszcie.

Sporządzono w Warszawie dnia 31 października 1968 roku, w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i węgierskim, przy czym obydwa teksty posiadają jednakową moc.

Na dowód czego wyżej wymienieni Pełnomocnicy podpisali niniejszą Umowę i opatrzyli ją pieczęciami.

Po zaznajomieniu się z powyższą umową Rada Państwa uznała ją i uznaje za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych; oświadcza, że jest ona przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona, oraz przyrzeka, że będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dano w Warszawie, dnia 18 czerwca 1969 roku.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1970.8.64

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Węgry-Polska. Umowa o współpracy kulturalnej i naukowej. Warszawa.1968.10.31.
Data aktu: 31/10/1968
Data ogłoszenia: 10/04/1970
Data wejścia w życie: 13/02/1970