Tworzenie funduszu zakładowego na rok 1959 w kopalniach węgla kamiennego i brunatnego, w przedsiębiorstwach energetycznych, w przedsiębiorstwach przemysłu maszyn górniczych, zakładach naprawczych przemysłu węglowego oraz w zakładach remontowych podległych Ministrowi Górnictwa i Energetyki.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 26 lutego 1959 r.
w sprawie tworzenia funduszu zakładowego na rok 1959 w kopalniach węgla kamiennego i brunatnego, w przedsiębiorstwach energetycznych, w przedsiębiorstwach przemysłu maszyn górniczych, zakładach naprawczych przemysłu węglowego oraz w zakładach remontowych podległych Ministrowi Górnictwa i Energetyki.

Na podstawie art. 2 ust. 3 i 4 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym na rok 1958 (Dz. U. Nr 18, poz. 74) oraz ustawy z dnia 21 grudnia 1958 r. o funduszu zakładowym na rok 1959 (Dz. U. Nr 77, poz. 399) zarządza się, co następuje:

I.

Przepisy ogólne.

§  1.
Rozporządzenie dotyczy następujących przedsiębiorstw:
1)
kopalń węgla kamiennego i brunatnego,
2)
zakładów energetycznych okręgu,
3)
przedsiębiorstw wchodzących w skład Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Górniczych,
4)
zakładów naprawczych przemysłu węglowego oraz
5)
zakładów remontowych, będących na wewnętrznym rozrachunku gospodarczym,

- podległych Ministrowi Górnictwa i Energetyki.

II.

Odpisy na fundusz zakładowy.

§  2.
Kopalnie węgla kamiennego i brunatnego przeznaczają na fundusz zakładowy:
1)
w razie przekroczenia planu wydobycia - za każdy procent przekroczenia kwotę odpowiadającą od 0,25% do 1% osobowego funduszu płac planowanego na rok 1959; stawki odpisu dla poszczególnych kopalń ustala się w odrębnym wykazie;
2)
w razie przekroczenia planu wydajności ogólnej - za każdy procent przekroczenia kwotę odpowiadającą 1% osobowego funduszu płac planowanego na rok 1959;
3)
w razie osiągnięcia planowanego zysku - 20% osiągniętego zysku.
§  3.
1.
Zakłady energetyczne okręgu przeznaczają na fundusz zakładowy:
1)
20% kalkulowanego zysku ze sprzedaży energii elektrycznej i cieplnej przy wykonaniu planu do 101% oraz
2)
5% kalkulowanego zysku osiągniętego w wyniku sprzedaży powyżej 101% planu,

z tym że zysk ten ulega skorygowaniu za niedotrzymanie lub przekroczenie planowanej średniej rocznej mocy dyspozycyjnej w szczycie według następujących zasad:

a)
za każdy 1% niedotrzymania tej mocy - obniża się proporcjonalnie sumę kalkulowanego zysku o 2%,
b)
za każdy 1% przekroczenia tej mocy - powiększa się proporcjonalnie sumę kalkulowanego zysku o 2%.
2.
Za kalkulowany zysk w rozumieniu ust. 1 uważa się różnicę między kalkulowaną wartością energii elektrycznej i cieplnej a jej rzeczywistym kosztem własnym, skorygowaną o saldo zysków i strat nadzwyczajnych oraz o sumę pogorszenia wyniku działalności pozazakładowej w stosunku do planu. Za kalkulowaną wartość uważa się powiększoną o 5% sumę iloczynów wynikających z przemnożenia rzeczywistych ilości energii elektrycznej i cieplnej sprzedanej odbiorcom przez ustalone w planie techniczno-ekonomicznym jednostkowe koszty energii elektrycznej i cieplnej, liczone na szczeblu przedsiębiorstwa.
3.
Z funduszu zakładowego ustalonego zgodnie z ust. 1 przeznacza się dla:
1)
elektrowni (zespołów elektrowni) i elektrociepłowni wydzielonych - 20% kalkulowanego zysku ze sprzedaży mocy dyspozycyjnej; kalkulowanym zyskiem ze sprzedaży mocy dyspozycyjnej jest różnica między powiększoną o 5% sumą faktury za postawioną do dyspozycji moc a rzeczywistymi kosztami mocy, skorygowana o saldo zysków i strat nadzwyczajnych oraz o sumę pogorszenia wyniku działalności pozazakładowej w stosunku do planu;
2)
zakładów energetycznych i zakładów sieci cieplnych:
a)
20% kalkulowanego zysku ze sprzedaży usług za przesyłanie energii i obsługę odbiorców; kalkulowanym zyskiem jest różnica między powiększoną o 5% sumą faktury za przesyłanie energii i obsługę odbiorców a rzeczywistymi kosztami przesyłania energii i obsługi odbiorców, skorygowana o saldo zysków i strat nadzwyczajnych oraz o sumę pogorszenia wyniku działalności pozazakładowej w stosunku do planu,
b)
elektrowni nie wydzielonych wchodzących w skład zakładów energetycznych - 20% kalkulowanego zysku ze sprzedaży mocy dyspozycyjnej, określonego w pkt 1;
3)
zarządu przedsiębiorstwa i zakładów wchodzących w skład przedsiębiorstwa - różnicę między sumą funduszu zakładowego ustalonego zgodnie z ust. 1 a sumą wynikającą z pkt 1 i 2; Minister Górnictwa i Energetyki w drodze zarządzenia określi zasady podziału tej różnicy oraz zakłady uprawnione do otrzymania różnicy.
4.
Niezależnie od odpisów na fundusz zakładowy przypadających w myśl przepisów ust. 3 elektrownie i elektrociepłownie wydzielone, zakłady energetyczne, zakłady sieci cieplnych i zarząd przedsiębiorstwa przeznaczają dodatkowo na fundusz zakładowy 20% osiągniętego zysku ze sprzedaży pozostałych wyrobów, usług i materiałów (poza energią elektryczną i cieplną).
§  4.
1.
Przedsiębiorstwa i zakłady wymienione w § 1 pkt 3, 4 i 5 dokonują odpisu zasadniczego na fundusz zakładowy w kwocie odpowiadającej 2% osobowego funduszu płac planowanego na rok 1959, jeżeli spełnią warunki, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym na rok 1958 (Dz. U. Nr 18, poz. 74), zwanej dalej "ustawą".
2.
Jeżeli przedsiębiorstwo (zakład) pogorszy w roku 1959 swój wynik w porównaniu do wyniku osiągniętego w 1958 r., a w przypadkach, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, w porównaniu do wyniku planowanego na rok 1958 - suma odpisu zasadniczego ustalona w myśl przepisów ust. 1 podlega zmniejszeniu o 4% za każdy procent pogorszenia wyników w granicach do 10% oraz o dalsze 6% za każdy procent pogorszenia wyników w granicach od 10 do 20%.

Jeżeli pogorszenie wyników wyniesie więcej niż 20%, przedsiębiorstwo (zakład) traci prawo do odpisu na fundusz zakładowy.

3.
Jeżeli przedsiębiorstwo (zakład) poprawi wynik działalności w roku 1959 w porównaniu do wyniku osiągniętego w 1958 r., a w przypadkach, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, do wyniku planowanego na rok 1958 - dokonuje odpisu dodatkowego w wysokości kwoty odpowiadającej 0,6% planowanego na rok 1959 osobowego funduszu płac za każdy procent poprawy rentowności. Poprawę rentowności mierzy się stosunkiem procentowym sumy wzrostu zysku do sumy kosztów własnych sprzedanej produkcji i usług przemysłowych w 1958 roku.
4.
Jeżeli plan przedsiębiorstwa (zakładu) na rok 1959 zakłada, zgodnie ze wskaźnikami ustalonymi przez jednostkę nadrzędną, pogorszenie wyników działalności gospodarczej w stosunku do 1958 r., prawo odpisu zasadniczego uzyskuje przedsiębiorstwo za osiągnięcie wyniku planowanego na rok 1959, a prawo do odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy za poprawę wyniku w porównaniu do wyniku planowanego na rok 1959.
5.
Przedsiębiorstwa (zakłady) nowo powstałe lub powstałe w wyniku reorganizacji mają prawo do odpisu zasadniczego na fundusz zakładowy za osiągnięcie planowanego wyniku na rok 1959, a prawo do odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy za poprawę wyniku w porównaniu do wyniku planowanego na rok 1959.
6.
W przedsiębiorstwach (zakładach), o których mowa w ust. 4 i 5, poprawę rentowności mierzy się stosunkiem procentowym sumy poprawy wyniku do sumy planowanych kosztów sprzedanej produkcji na rok 1959.

III.

Środki dodatkowe na fundusz zakładowy oraz zmniejszenie wysokości odpisów.

§  5.
Minister Górnictwa i Energetyki może w porozumieniu z Ministrem Finansów zezwolić przedsiębiorstwom na zaliczenie na fundusz zakładowy całkowitego zysku osiągniętego z produkcji ubocznej określonego rodzaju artykułów.
§  6.
1.
Przy ustalaniu, czy przedsiębiorstwom (zakładom) wymienionym w § 1 pkt 1, 3, 4 i 5 przysługuje prawo do dokonywania odpisów na fundusz zakładowy, jak również przy ustalaniu wysokości tych odpisów, należy dokonać korekty z tytułu zysku osiągniętego przez przedsiębiorstwo (zakład) z produkcji artykułów i usług nie objętych obowiązującymi cennikami (taryfami).
2.
Minister Górnictwa i Energetyki ustali zasady i tryb korygowania zysku osiągniętego z produkcji artykułów i usług, o których mowa w ust. 1, jeżeli zysk ten został osiągnięty na skutek nieprawidłowo ustalonych cen.
§  7.
Minister Górnictwa i Energetyki określi w drodze zarządzenia, w jakich przypadkach koryguje się wynik działalności gospodarczej za rok 1958 przedsiębiorstw (zakładów) wymienionych w § 6 ust. 1 w celu obliczenia odpisu na fundusz zakładowy na rok 1959.
§  8.
1.
W celu ustalenia, czy przedsiębiorstwo (zakład) spełniło warunki do dokonania odpisu na fundusz zakładowy oraz w celu obliczenia wysokości odpisu - należy skorygować wynik działalności gospodarczej osiągnięty w roku 1959 stosownie do przepisu art. 6 ustawy.
2.
Dla celów, o których mowa w ust. 1, w przedsiębiorstwach (zakładach) wymienionych w § 1 pkt 3, 4 i 5, wynik roku 1959 koryguje się również o wskaźnik procentowy zmiany wysokości sprzedaży planowo deficytowych wyrobów i usług w roku 1959 w stosunku do roku 1958.

IV.

Zasady pokrywania wydatków na nagrody w przedsiębiorstwach, które nie tworzą funduszu zakładowego.

§  9.
1.
Przedsiębiorstwom (zakładom), które nie spełnią warunków określonych w §§ 2, 3 i 4, jednostka nadrzędna może zezwolić na dokonywanie wydatków na nagrody do wysokości kwoty nie przekraczającej 0,2% planowanego na dany okres osobowego funduszu płac.
2.
Wydatki, o których mowa w ust. 1, zalicza się na straty przedsiębiorstwa (zakładu). Jeżeli jednak przedsiębiorstwo (zakład) nie spełni tylko w pierwszym półroczu lub trzech pierwszych kwartałach 1959 r. warunków do tworzenia funduszu zakładowego, natomiast spełni je w następnych okresach 1959 r., wydatki na nagrody dokonane zgodnie z ust. 1 traktuje się jako wypłaty obciążające fundusz zakładowy.

V.

Przepisy końcowe.

§  10.
Na podstawie decyzji Ministra Górnictwa i Energetyki wydanej w porozumieniu z Ministrem Finansów przepisy rozporządzenia mogą być stosowane do działających według zasad rozrachunku gospodarczego gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i budżetowanych, których przedmiot i rodzaj działalności uzasadnia tworzenie funduszu zakładowego.
§  11.
W razie stwierdzenia nieprzestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia należy stosować sankcje przewidziane w art. 12 ustawy.
§  12.
W przedsiębiorstwach i jednostkach organizacyjnych objętych przepisami niniejszego rozporządzenia nie stosuje się dotychczasowych przepisów dotyczących finansowania wydatków na współzawodnictwo w zakładzie pracy oraz nagród indywidualnych za szczególne osiągnięcia.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1959 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.23.144

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tworzenie funduszu zakładowego na rok 1959 w kopalniach węgla kamiennego i brunatnego, w przedsiębiorstwach energetycznych, w przedsiębiorstwach przemysłu maszyn górniczych, zakładach naprawczych przemysłu węglowego oraz w zakładach remontowych podległych Ministrowi Górnictwa i Energetyki.
Data aktu: 26/02/1959
Data ogłoszenia: 11/04/1959
Data wejścia w życie: 01/01/1959, 11/04/1959