Czechosłowacja-Polska. Umowa o uregulowaniu nie załatwionych spraw majątkowych. Praga.1958.03.29.

UMOWA
między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o uregulowaniu nie załatwionych spraw majątkowych.
podpisana w Polsce dnia 29 marca 1958 r.

W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

RADA PAŃSTWA

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

W dniu 29 marca 1958 roku podpisana została w Pradze Umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o uregulowaniu nie załatwionych spraw majątkowych o następującym brzmieniu dosłownym:

UMOWA MIĘDZY POLSKĄ RZECZĄPOSPOLITĄ LUDOWĄ A REPUBLIKĄ CZECHOSŁOWACKĄ O UREGULOWANIU NIE ZAŁATWIONYCH SPRAW MAJĄTKOWYCH

Rada Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Prezydent Republiki Czechosłowacji, pragnąc uregulować nie załatwione sprawy majątkowe z okresu przed dniem 9 maja 1945 roku oraz niektóre sprawy majątkowe z okresu późniejszego, postanowiły zawrzeć niniejszą Umowę i w tym celu wyznaczyły swych Pełnomocników: (pominięto),

którzy po wymianie pełnomocnictw, uznanych za dobre i sporządzone w należytej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  1 
1)
Niniejszą Umową uregulowane są oraz całkowicie i ostatecznie zlikwidowane wszelkie pieniężne roszczenia oraz roszczenia do innych świadczeń majątkowych podmiotów prawnych jednej z Umawiających się Stron do podmiotów prawnych drugiej z Umawiających się Stron, o ile roszczenia te powstały przed dniem 9 maja 1945 roku, z wyłączeniem roszczeń osób fizycznych jednej z Umawiających się Stron do osób fizycznych drugiej z Umawiających się Stron.

a. Przez czechosłowackie podmioty prawa, w rozumieniu niniejszego artykułu, rozumie się Państwo Czechosłowackie, czechosłowackie osoby prawne oraz instytucje i fundacje, które w dniu podpisania niniejszej Umowy mają siedzibę na obecnym obszarze Republiki Czechosłowackiej, oraz czechosłowackie osoby fizyczne.

b. Przez polskie podmioty prawa, w rozumieniu niniejszego artykułu, rozumie się Państwo Polskie, polskie osoby prawne oraz instytucje i fundacje, które w dniu podpisania niniejszej Umowy mają siedzibę na obecnym obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, oraz polskie osoby fizyczne.

2)
Jeżeli po powstaniu roszczenia lub zobowiązania nastąpiła zmiana w osobie uprawnionego lub zobowiązanego, ocenia się prawne następstwo według przepisów prawnych tej z Umawiających się Stron, której podmiotu prawa ta zmiana dotyczy.
3)
Postanowieniami niniejszego artykułu nie są objęte:

a. prawa, z których wynikają roszczenia do świadczeń okresowych (ubezpieczenia społeczne, prawa autorskie i prawa podobnego rodzaju),

b. zobowiązania wynikające z praw wymienionych w punkcie a. niniejszego ustępu, jeżeli zobowiązania te są płatne po dniu 8 maja 1945 roku.

Artykuł  2 
1)
Niniejszą Umową są również uregulowane oraz całkowicie i ostatecznie zlikwidowane:

a. wszelkie zobowiązania Państwa Polskiego, związane z roszczeniami wynikającymi z aktów wydanych i czynności dokonanych na podstawie polskiego ustawodawstwa nacjonalizacyjnego, wywłaszczeniowego lub jakiegokolwiek innego, pozbawiającego lub ograniczającego prawo własności, zastosowanych przed dniem podpisania niniejszej Umowy do czechosłowackich majątków, praw i interesów, znajdujących się na obecnym obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej;

b. wszelkie zobowiązania Państwa Czechosłowackiego, związane z roszczeniami wynikającymi z aktów wydanych i czynności dokonanych na podstawie czechosłowackiego ustawodawstwa nacjonalizacyjnego, wywłaszczeniowego lub jakiegokolwiek innego, pozbawiającego lub ograniczającego prawo własności, zastosowanych przed dniem podpisania niniejszej Umowy do polskich majątków, praw i interesów, znajdujących się na obecnym obszarze Republiki Czechosłowackiej.

2)
Za polskie majątki, prawa i interesy w rozumieniu niniejszegi artykułu uważa się majątki, prawa i interesy Państwa Polskiego oraz polskich osób fizycznych i prawnych, które były nimi w dniu, w którym Republika Czechosłowacka wydała tego rodzaju akty, i które to osoby - albo ich prawni następcy - są nimi w dniu podpisania niniejszej Umowy.
3)
Za czechosłowackie majątki, prawa i interesy w rozumieniu niniejszego artykułu uważa się majątki, prawa i interesy Państwa Czechosłowackiego oraz czechosłowackich osób fizycznych i prawnych, które były nimi w dniu, w którym Polska Rzeczypospolita Ludowa wydała tego rodzaju akty, i które to osoby - albo ich prawni następcy - są nimi w dniu podpisania niniejszej Umowy.
Artykuł  3 
1)
Na własność Republiki Czechosłowackiej przechodzą nieruchomości i inny majątek oraz prawa majątkowe pozostawione w Republice Czechosłowackiej przez obywateli polskich na podstawie:

a. Protokołu z dnia 18 września 1948 roku zawartego między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką o przesiedleniu osób narodowości polskiej z okolic Humennego i

b. Protokołu z dnia 5 maja 1949 roku zawartego między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką o przesiedleniu osób narodowości polskiej ze Wschodniej Słowacji do Polski.

2)
Jakiekolwiek roszczenia wynikające z przesiedlenia w myśl wymienionych Protokołów uznaje się wzajemnie za zlikwidowane i całkowicie uregulowane, a wymienione Protokoły za wykonane niniejszą Umową i za wygasłe.
Artykuł  4 

Zobowiązania prawnych podmiotów obu Umawiających się Stron, wymienionych w artykułach 2 i 3 niniejszej Umowy, wynikające z majątków, praw i interesów, których dotyczą postanowienia tych artykułów, uważa się za całkowicie uregulowane.

Artykuł  5 
1)
Niniejszą Umową są ponadto uregulowane oraz całkowicie i ostatecznie zlikwidowane:

a. wszelkie roszczenia wynikające z Umowy z dnia 21 września 1945 roku między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką w przedmiocie repatriacji, jak również jakiekolwiek inne roszczenia z tytułu pomocy przy repatriacji i przewozie polskich i czechosłowackich obywateli oraz roszczenia podobnego rodzaju; wszelkie porozumienia w tym przedmiocie uważa się za wygasłe;

b. wszelkie roszczenia wynikające z Umowy z dnia 12 lutego 1946 roku między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką w sprawie wzajemnego zwrotu mienia wywiezionego po rozpoczęciu wojny oraz roszczenia wynikłe w związku z wykonaniem powyższej Umowy. Uważa się wyżej wymienioną Umowę za nadal obowiązującą tylko w zakresie mienia kulturalnego i archiwalnego; natomiast Umowa ta traci moc obowiązującą w pozostałym zakresie;

c. roszczenia o zwrot wagonów kolejowych oraz roszczenia wynikające z ich użytkowania, o ile nie są uregulowane i zlikwidowane w myśl poprzedniego ustępu, z wyłączeniem przypadków, które są objęte układami władz kolejowych o używaniu wagonów w transporcie międzynarodowym, poczynając od Umowy, która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1948 roku;

d. roszczenia wynikające z Umowy, zawartej w dniu 29 maja 1945 roku pomiędzy Ministerstwem Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej a Poselstwem Republiki Czechosłowackiej w Warszawie o wzajemnym udzieleniu kredytu przedstawicielstwom obu państw.

2)
Obie Umawiające się Strony zwrócą sobie nawzajem papiery wartościowe, które zostały zawleczone po rozpoczęciu wojny z obszaru jednej z Umawiających się Stron na obszar drugiej Umawiającej się Strony, o ile ich odnalezienie jest możliwe, z pominięciem papierów wartościowych, które podlegają wydaniu stosownie do postanowień artykułu 6 niniejszej Umowy.
Artykuł  6 
1)
W ramach wykonania niniejszej Umowy Republika Czechosłowacka wyda Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wszelkie papiery wartościowe emitowane przez Państwo Polskie, polskie osoby prawne prawa publicznego lub przez osoby prawne prawa prywatnego - z siedzibą na obecnym obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej - oraz w miarę możności inne dokumenty i dowody dotyczące zobowiązań, majątków, praw i interesów uregulowanych i zlikwidowanych niniejszą Umową, a stanowiących w dniu podpisania niniejszej Umowy własność Państwa Czechosłowackiego, albo czechosłowackich osób fizycznych lub prawnych posiadających stałe miejsce zamieszkania lub siedzibę na obecnym obszarze Republiki Czechosłowackiej.
2)
W ramach wykonania niniejszej Umowy Polska Rzeczypospolita Ludowa wyda Republice Czechosłowackiej wszelkie papiery wartościowe emitowane przez Państwo Czechosłowackie, czechosłowackie osoby prawne z siedzibą na obecnym obszarze Republiki Czechosłowackiej oraz w miarę możności inne dokumenty i dowody dotyczące zobowiązań, majątków, praw i interesów uregulowanych i zlikwidowanych niniejszą Umową, a stanowiących w dniu podpisania niniejszej Umowy własność Państwa Polskiego albo polskich osób fizycznych lub prawnych posiadających stałe miejsce zamieszkania lub siedzibę na obecnym obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Artykuł  7 

Majątki, prawa i interesy osób fizycznych i prawnych jednej z Umawiających się Stron znajdujące się na obszarze drugiej z Umawiających się Stron - o ile nie podpadają pod postanowienia niniejszej Umowy - pozostają w swobodnej dyspozycji tych fizycznych i prawnych osób w ramach obowiązujących przepisów prawnych.

Artykuł  8 
1)
Właściwe organy jednej z Umawiających się Stron oraz jej fizyczne i prawne osoby mają prawo odmówić rozpatrywania roszczeń drugiej z Umawiających się Stron oraz jej osób fizycznych i prawnych, o ile roszczenia te zostały uregulowane i zlikwidowane niniejszą Umową.
2)
Obie Umawiające się Strony uregulują w miarę potrzeby swoimi wewnętrznymi przepisami sprawy objęte niniejszą Umową.
Artykuł  9 

Obie Umawiające się Strony udzielą sobie wzajemnie wszelkiej pomocy w celu ustalenia roszczeń i zobowiązań, które likwiduje się niniejszą Umową.

Artykuł  10 

Umowa niniejsza podlega ratyfkacji. Wejdzie ona w życie z dniem wymiany dokumentów ratyfikacyjnych, która odbędzie się w Warszawie.

Niniejszą Umowę sporządzono w Pradze dnia 29 marca 1958 roku w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i czeskim, przy czym obydwa teksty posiadają jednakową moc obowiązującą.

Na dowód czego wymienieni Pełnomocnicy podpisali niniejszą Umowę i zaopatrzyli ją pieczęciami.

Po zaznajomieniu się z powyższą Umową Rady Państwa uznała ją i uznaje za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych; oświadcza, że jest ona przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona, oraz przyrzeka, że będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Dano w Warszawie, dnia 16 września 1958 roku.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1959.19.118

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Czechosłowacja-Polska. Umowa o uregulowaniu nie załatwionych spraw majątkowych. Praga.1958.03.29.
Data aktu: 29/03/1958
Data ogłoszenia: 18/03/1959
Data wejścia w życie: 09/01/1959