Wykonanie dekretu o funduszu zakładowym.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 18 lutego 1955 r.
w sprawie wykonania dekretu o funduszu zakładowym.

Na podstawie art. 9 dekretu z dnia 18 lutego 1955 r. o funduszu zakładowym (Dz. U. Nr 9, poz. 52) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w niniejszym rozporządzeniu jest mowa o dekrecie, należy przez to rozumieć dekret z dnia 18 lutego 1955 r. o funduszu zakładowym (Dz. U. Nr 9, poz. 52).
§  2.
1.
Przez państwowe przedsiębiorstwa przemysłowe, w rozumieniu dekretu, zwane dalej "przedsiębiorstwami", rozumie się:
1)
działające według zasad rozrachunku gospodarczego przedsiębiorstwa: energetyczne, wytwórcze, przetwórcze oraz eksploatacyjne bogactw naturalnych, których przedmiotem działalności podstawowej jest produkcja dóbr materialnych,
2)
zakłady o charakterze przemysłowym określonym w pkt 1, chociażby podlegały organizacyjnie przedsiębiorstwom tym dekretem nie objętym, oraz inne państwowe jednostki przemysłowe, jeżeli zakłady te i jednostki działają według zasad pełnego wewnętrznego rozrachunku gospodarczego.
2.
Przepisy niniejszego rozporządzenia stosuje się odpowiednio do zakładów samodzielnie bilansujących w przedsiębiorstwach oraz do przedsiębiorstw i zakładów powstających w ciągu roku.
§  3.
1.
Celem utworzenia funduszu zakładowego przedsiębiorstwo dokonuje odpisów na fundusz zakładowy po zatwierdzeniu obliczenia tych odpisów przez jednostkę nadrzędną, której przedsiębiorstwo podlega. Dokonywanie odpisów jest zależne od wykonania warunków określonych w art. 4 i 5 dekretu.
2.
Obliczenia odpisów na fundusz zakładowy przedsiębiorstwo dokonuje według wzoru stanowiącego załącznik do niniejszego rozporządzenia.
3.
Przedsiębiorstwo dokonuje w ciągu roku odpisów zaliczkowych na fundusz zakładowy za okresy: od 1 stycznia do 31 marca, od 1 stycznia da 30 czerwca i od 1 stycznia do 30 września. Odpisy zaliczkowe za poszczególne okresy ustala się w wysokości 50% sum obliczanych na podstawie art. 3 ust. 1 dekretu. Od odpisów zaliczkowych ustalonych za okresy: od 1 stycznia do 30 czerwca i od 1 stycznia do 30 września potrąca się odpisy zaliczkowe dokonane za okresy poprzednie danego roku.
4.
Przedsiębiorstwo, którego plan finansowy nie przewiduje zysku (planowo-deficytowe), koryguje dla ustalenia wyniku ponadplanowego (art. 4 ust. 2 pkt 2 dekretu) stratę planową w tym samym stosunku procentowym, w jakim nastąpiło przekroczenie planu produkcji (sprzedaży).
5.
Ostateczną sumę funduszu zakładowego, przypadającego za dany rok kalendarzowy, ustala się na podstawie danych wynikających z zatwierdzonego rocznego sprawozdania finansowego.
6.
Dla obliczenia wyrównawczego odpisu na koniec roku potrąca się od sumy funduszu zakładowego, ustalonego za dany rok, sumę kwartalnych odpisów zaliczkowych.
§  4.
1.
Jeżeli odpisy zaliczkowe na fundusz zakładowy przekroczą sumę funduszu zakładowego przypadającego za dany rok, różnicę pomiędzy kwotą wydatkowaną z odpisów zaliczkowych a sumą funduszu zakładowego zalicza się jako wydatek, obciążający odpisy na fundusz zakładowy roku następnego.
2.
Żadne kwoty nie mogą być rozchodowane z odpisów zaliczkowych roku bieżącego do czasu całkowitego wyrównania odpisami bieżącymi różnicy wymienionej w ust. 1.
§  5.
Przez planowy fundusz płac należy rozumieć fundusz płac ujęty w kwartalnych planach funduszu płac, zatwierdzonych przez właściwą jednostkę nadrzędną z uwzględnieniem ewentualnych zmian wprowadzonych do tych planów w trybie ustalonym obowiązującymi przepisami.
§  6.
Nie wykorzystane środki funduszu zakładowego w przedsiębiorstwach zlikwidowanych przelewa się na dochód budżetu Państwa.
§  7.
1.
Środki funduszu zakładowego w części przypadającej na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu powinny być przeznaczone w szczególności na:
1)
budownictwo mieszkaniowe oraz remonty mieszkań przyzakładowych, a także innych mieszkań zajmowanych przez pracowników przedsiębiorstwa,
2)
inwestycje o charakterze socjalnym, kulturalnym lub sportowym, jak np. budowa, rozbudowa i remont żłobków, przedszkoli, świetlic dziecięcych, ośrodków zdrowia i urządzeń sportowych,
3)
wyposażenie urządzeń socjalnych i urządzeń lecznictwa, a także rozwój przyzakładowych ogrodów działkowych, stołówek, rozwój kultury fizycznej, życia artystycznego, pracy kulturalnej lub zakup pełnopłatnych wczasów pracowniczych dla wyróżniających się w pracy członków załogi.
2.
Środkami funduszu zakładowego na cele wymienione w ust. 1 dysponuje dyrektor przedsiębiorstwa po uzgodnieniu z radą zakładową.
§  8.
1.
Nakłady na cele wymienione w § 7 mogą być czynione po ostatecznym ustaleniu rocznego odpisu na fundusz zakładowy.
2.
Zużytkowanie kwot przeznaczonych na inwestycje następuje w trybie przewidzianym dla inwestycji pozalimitowych.
§  9.
Z kwot przeznaczonych na kwartalne nagrody indywidualne dla wyróżniających się w pracy, o których mowa w art. 2 pkt 2 dekretu, przeznacza się:
1)
60% na nagrody dla wyróżniających się w socjalistycznym współzawodnictwie pracy,
2)
40% na nagrody indywidualne za wykonanie zadań mających szczególne znaczenie dla przedsiębiorstwa.
§  10.
1.
Kwotą przeznaczoną na nagrody dla wyróżniających się w socjalistycznym współzawodnictwie pracy (§ 9 pkt 1) dysponuje dyrektor przedsiębiorstwa po uzgodnieniu z radą zakładową, a w przedsiębiorstwach określonych w art. 7 dekretu - kierownik zakładu po uzgodnieniu z radą zakładową (oddziałową).
2.
Wnioski o przyznanie kwartalnych nagród dla pracowników wyróżniających się w socjalistycznym współzawodnictwie pracy przedstawia rada zakładowa (oddziałowa) na podstawie dokonanego w grupach związkowych i radach oddziałowych comiesięcznego podsumowania wyników socjalistycznego współzawodnictwa pracy.
3.
Wysokość nagród powinna wynosić od 150 do 400 zł na wyróżnionego. W poszczególnych przypadkach wysokość nagród dla wybitnie wyróżniających się we współzawodnictwie pracy może być wyższa niż 400 zł.
4.
W wyróżnionym zespole nagrody przyznaje się w zasadzie dla poszczególnych jego członków, z uwzględnieniem ich indywidualnego wkładu pracy.
5.
Wręczenie nagród w przedsiębiorstwie (zakładzie) powinno odbywać się raz na kwartał na zebraniach ogólnozakładowych (oddziałowych) niezwłocznie po ustaleniu osiągniętych wyników we współzawodnictwie pracy.
6.
Dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu) podaje imienną listę wyróżnionych pracowników do wiadomości załogi wraz z odpowiednim uzasadnieniem.
§  11.
1.
Kwotą przeznaczoną na nagrody indywidualne (§ 9 pkt 2) dla wyróżniających się w pracy dysponuje dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu). Dyrektor przedsiębiorstwa może wydzielić z powyższej kwoty część przekazując ją do dyspozycji kierowników wydziałów. Część przydzielona przez dyrektora przedsiębiorstwa kierownikom wydziałów nie może przekroczyć 25% sumy określonej w § 9 pkt 2.
2.
W przypadku określonym w art. 7 dekretu 5% kwot przeznaczonych na nagrody indywidualne oddaje się do dyspozycji dyrektora przedsiębiorstwa, pozostałymi zaś kwotami dysponują kierownicy poszczególnych zakładów, którzy mogą część kwot w granicach określonych w ust. 1 przekazać do dyspozycji kierowników wydziałów.
§  12.
1.
Nagrody indywidualne, określone w § 9 pkt 2, mogą być przyznane pracownikom za wykonanie konkretnych zadań w szczególnie trudnych warunkach i za osiągnięcia, przekraczające ten zakres ich obowiązków służbowych, który w danych warunkach należy uznać za przeciętnie wymagalny od danego pracownika.
2.
Zgodnie z zasadą ustaloną w ust. 1 nagrody mogą być przyznawane pracownikom w szczególności za:
1)
prace przyczyniające się do podniesienia wydajności pracy, jakości produkcji, oszczędności materiałów i surowców lub obniżenia kosztów własnych,
2)
prace wpływające na usprawnienie działalności przedsiębiorstwa,
3)
prace przyczyniające się do przedterminowego wykonania planu,
4)
osiągnięcia w zakresie poprawy warunków bezpieczeństwa pracy,
5)
wprowadzenie i skrócenie okresu przyswojenia nowych metod produkcji,
6)
osiągnięcia w zakresie poprawy organizacji pracy oraz systemu oszczędnościowego,
7)
osiągnięcia w zakresie wprowadzenia rozrachunku wewnątrzzakładowego i planowania wewnątrzzakładowego,
8)
inne prace, które dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu) uzna za zasługujące na nagrodę.
3.
Wysokość i ilość nagród indywidualnych w ramach kwot przeznaczonych na ten cel ustala dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu) lub kierownik wydziału. Wysokość jednorazowej nagrody nie może jednak przekroczyć 100% podstawowego miesięcznego wynagrodzenia pobieranego przez pracownika. Wnioski o przyznanie nagród indywidualnych dla pracowników przedsiębiorstwa może również przedłożyć rada zakładowa (oddziałowa).
§  13.
Dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu) ma obowiązek składać radzie zakładowej (oddziałowej) kwartalne informacje o wykorzystaniu środków funduszu zakładowego.
§  14.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Finansów oraz zainteresowanym ministrom.
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1955 r.

ZAŁĄCZNIK

OBLICZENIE ODPISU NA FUNDUSZ ZAKŁADOWY ZA ..........

Za wyniki planowe:
1 Fundusz zakładowy (0,5% od zł .........., tj. sumy zatwierdzonego funduszu płac) za kwartał - rok*) ....................................................... zł ............
Za wyniki ponadplanowe:
2 Zysk - strata na dzień ................................ zł ............
3 Skorygowanie wyniku bilansowego z uwagi na zmiany:
a) cen materiałów podstawowych, pomocniczych, paliwa,

półfabrykatów i innych materiałów

zł ............
b) taryf kolejowych, stawek płac i składek na

ubezpieczenia społeczne, podatków, oprocentowania

kredytów bankowych, taryf za usługi komunalne, norm

amortyzacji itp.

zł ............
c) cen zbytu wyrobów gotowych i półfabrykatów zł ............
d) innych warunków (które określa Prezes Rady

Ministrów)

zł ............
Razem (a + b + c + d) zł ............
4 Skorygowany zysk - strata (poz. 2 + 3) zł ............
5 Zysk - strata planowany(a) zł ............
6 Zysk ponadplanowy (poz. 4 - 5) - zmniejszenie planowej straty (poz. 5 - 4) zł ............
7 Fundusz zakładowy od wyniku ponadplanowego

suma poz. 6 X stawka procentowa

(--------------------------------)

100

zł ............
8 Fundusz zakładowy łącznie (poz. 1 + 7) zł ............
9 Zaliczkowy odpis (50% sumy wykazanej w poz. 8) zł ............
10 Odpisy za kwartał(y) poprzedni(e) zł ............
11 Odpis zaliczkowy - wyrównawczy za kwartał - rok*) .......... (poz. 8 - 10 lub 9 - 10) zł ............
Uwaga: W przypadku gdy zaliczkowy odpis kwartalny przekracza 1,5% sumy zatwierdzonego funduszu płac, wówczas odpis ustala się w wysokości 1,5% sumy zatwierdzonego funduszu płac.

Przy obliczaniu wyrównawczego odpisu rocznego należy ustalić, czy odpis obliczony za cały rok nie przekracza ......... % planowego funduszu płac.

Oświadczamy, że warunki konieczne dla tworzenia odpisu na fundusz zakładowy zostały przez przedsiębiorstwo spełnione.

Główny księgowy Dyrektor przedsiębiorstwa

(kierownik zakładu)

Zatwierdzam:

Główny księgowy jednostki nadrzędnej

Kierownik jednostki nadrzędnej

_________

*) Niepotrzebne skreślić.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1955.9.58

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie dekretu o funduszu zakładowym.
Data aktu: 18/02/1955
Data ogłoszenia: 28/02/1955
Data wejścia w życie: 01/01/1955, 28/02/1955