Zabezpieczenie praw z utraconych tytułów na okaziciela.

DEKRET
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 9 marca 1940 r.
o zabezpieczeniu praw z utraconych tytułów na okaziciela.

Na podstawie art. 79 ust. (2) ustawy konstytucyjnej stanowię, co następuje:
Art.  1.

Każdy roszczący prawo do tytułu na okaziciela wydanego na obszarze Państwa, zagubionego, zniszczonego lub nieprawnie zabranego, albo co do którego zachodzi obawa, że mógł ulec zagubieniu, zniszczeniu lub nieprawnemu zabraniu - może wnieść podanie do Ministerstwa Skarbu celem zachowania i zabezpieczenia swych praw.

Art.  2.
1)
Podanie roszczące o prawo powinno zawierać:
a)
imię i nazwisko, zajęcie i zwykłe zamieszkanie oraz zamieszkanie obecne;
b)
wyszczególnienie rodzaju, wartości nominalnej, serii, numerów i ilości tytułów;
c)
uzasadnienie prawa;
d)
wyszczególnienie okoliczności, które towarzyszyły utracie tytułu lub które uzasadniają obawę utraty.
(2)
Ministerstwo Skarbu może żądać złożenia uzupełniających dowodów i wyjaśnień.
Art.  3.
1)
Po stwierdzeniu, że podanie jest należycie uzasadnione i prawa uprawdopodobnione, Ministerstwo Skarbu zarządzi trzykrotne ogłoszenie o wpłynięciu podania w odstępach dwumiesięcznych w "Monitorze Polskim" oraz w jednym z czasopism, z wezwaniem wszystkich roszczących prawa do tytułu, aby złożyli tytuł w Ministerstwie Skarbu.
(2)
Jeżeli siedziba lub kierownictwo osoby prawnej, która tytuł wydała, znajduje się poza okupowanym obszarem Państwa, Ministerstwo Skarbu zawiadomi ponadto tę osobę prawną o wpłynięciu podania.
Art.  4.

Transakcje dokonane zakwestionowanym tytułem po upływie dni ośmiu od dnia wydania numeru "Monitora Polskiego", w którym umieszczono pierwsze ogłoszenie, są bezskuteczne w stosunku do roszczącego prawo, a osoba prawna, która wydała tytuł, nie ma prawa dokonywania na jego podstawie żadnych wypłat.

Art.  5.
1)
Jeżeli na skutek ogłoszeń zakwestionowany tytuł zostanie Ministerstwu Skarbu złożony, Ministerstwo Skarbu zawiadomi o tym roszczącego prawo zatrzymując tytuł ten do czasu rozstrzygnięcia sporu przez właściwe sądy.
(2)
Ministerstwo Skarbu wyda zatrzymany tytuł, jeżeli zainteresowane strony zgodnie o to wniosą.
(3)
Najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od daty, którą określi rozporządzenie Rady Ministrów jako datę ustania wyjątkowych okoliczności wywołanych wojną, powinien roszczący prawo zawiadomić Ministerstwo Skarbu, czy wniosek swój podtrzymuje; w razie zaś złożenia tytułu przez inną osobę - powinien w tym samym terminie wytoczyć powództwo lub skierować sprawę na drogę karną zawiadamiając o tym Ministerstwo Skarbu.
(4)
W razie podtrzymania wniosku Ministerstwo Skarbu przekaże podanie wraz z wszystkimi dowodami oraz tytuł, jeżeli został złożony, właściwemu sądowi.
(5)
Jeżeli w powyższym terminie wniosek nie będzie podtrzymany albo powództwo wytoczone albo sprawa skierowana na drogę karną, zakaz dokonywania transakcji zakwestionowanym tytułem oraz zakaz wypłaty traci moc, a tytuł złożony ulega wydaniu komu należy.
Art.  7.

Dekret niniejszy nie dotyczy:

a)
biletów Banku Polskiego;
b)
biletów i bonów skarbowych;
c)
biletów loteryjnych, kolejowych, znaków opłaty itp.;
d)
kuponów od tytułów na okaziciela.
Art.  8.

Wszelkie podania i załączniki składane w związku z wykonaniem dekretu niniejszego są wolne od opłat stemplowych. Koszty ogłoszeń i postępowania ponosi strona zainteresowana.

Art.  9.

Wykonanie niniejszego dekretu powierza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.

Art.  10.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje na czas wyjątkowych okoliczności wywołanych wojną.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1940.7.17

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zabezpieczenie praw z utraconych tytułów na okaziciela.
Data aktu: 09/03/1940
Data ogłoszenia: 17/04/1940
Data wejścia w życie: 17/04/1940