Zezwolenie Pocztowej Kasie Oszczędności na działalność ubezpieczeniową w dziale ubezpieczeń na życie.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 9 marca 1928 r.
o zezwoleniu Pocztowej Kasie Oszczędności na działalność ubezpieczeniową w dziale ubezpieczeń na życie.

Na podstawie art. 128 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 stycznia 1928 r. o kontroli ubezpieczeń (Dz. U. R. P. Nr. 9, poz. 64) zarządzam co następuje:
§ 1. 1
Pocztowa Kasa Oszczędności może przyjmować na całym obszarze swej działalności i zagranicą ubezpieczenia na życie.
§  2.
Dla wykonywania ubezpieczeń utworzony będzie w Pocztowej Kasie Oszczędności odrębny dział, posiadający wykwalifikowany technicznie personel. Dział ten będzie prowadził oddzielną rachunkowość i sporządzał oddzielne zamknięcia rachunkowe.
§  3.
Pocztowa Kasa Oszczędności winna stosować się w działalności ubezpieczeniowej do ogólnych przepisów prawa, przepisów rozporządzenia niniejszego oraz zatwierdzonych przez władzę nadzorczą (§ 24 ust. 1) ogólnych warunków ubezpieczenia i planu działalności.
§  4.
Rozpoczęcie działalności może nastąpić po przekazaniu działowi ubezpieczeń z funduszów Pocztowej Kasy Oszczędności sumy 2.000.000 zł. na kapitał zakładowy tegoż działu oraz po zatwierdzeniu przez władzę nadzorczą ogólnych warunków ubezpieczenia i planu działalności.
§  5.
1)
Kapitał zakładowy służy na pokrycie kosztów założenia działu ubezpieczeń na życie oraz jako kapitał gwarancyjny i obrotowy.
2)
Na pokrycie kosztów założenia działu ubezpieczeń na życie może być użyta najwyżej 1/5 część kapitału zakładowego. Umorzenie tych kosztów winno nastąpić najdalej w ciągu 5 lat.
3)
Kapitał zakładowy będzie zwracany z czystego zysku rocznego w miarę tworzenia kapitału zapasowego. W razie likwidacji działalności ubezpieczeniowej niespłacona jeszcze część kapitału zakładowego będzie zwrócona dopiero po zaspokojeniu wszystkich zobowiązań z działalności tej wynikających.
4)
Ponadto za zobowiązania w dziale ubezpieczeń na życie odpowiada Pocztowa Kasa Oszczędności całym swoim majątkiem.
§  6.
1)
Ogólne warunki ubezpieczenia mają być wydrukowane na polisach ubezpieczeniowych lub trwale z niemi złączone. Niezależnie od tego należy przed podpisaniem wniosku ubezpieczeniowego wydać ubezpieczającemu za pokwitowaniem egzemplarz ogólnych warunków ubezpieczenia.
2)
Szczególne warunki na niekorzyść ubezpieczającego można wprowadzić do umowy ubezpieczenia, o ile są uzasadnione szczególnemi okolicznościami i o ile przed podpisaniem umowy zwrócono na nie uwagę ubezpieczającego i przyjęto od niego piśmienne oświadczenie, że zgadza się z ich treścią.
§  7.
Na polisach należy podać wysokość zredukowanych sum ubezpieczenia, wysokość wykupów, zaliczek oraz pożyczek pod zastaw polis.
§  8.
W planie działalności należy przedstawić dane istotne ze względu na rodzaj i rozmiar prowadzonych ubezpieczeń dla ustalenia prawidłowości podstaw technicznych działalności, a w szczególności: wskazać dane, dotyczące wysokości i rodzaju obejmowanych ryzyk, określić granice górne udziału własnego, przedstawić tablice prawdopodobieństwa, na których oparto kalkulację taryf i rezerw, techniczną stopę procentową, taryfy składek netto i brutto, wzory dla obliczania składek netto i brutto, rezerwy matematycznej, wykupów oraz sposobu przemiany, rezerwy bilansowej oraz innych rezerw technicznych, jako też normy i granice kosztów administracji i kosztów pozyskiwania ubezpieczeń, wreszcie wskazać fundusze zaliczone do funduszu ubezpieczeniowego.
§  9.
Zmiana ogólnych warunków ubezpieczenia i planu działalności może być wprowadzona w życie dopiero po uzyskaniu zezwolenia władzy nadzorczej.
§  10.
Wzory polis ubezpieczeniowych, wniosków oraz wszelkie inne formularze używane w stosunkach z ubezpieczającymi, jak również wszystkie prospekty, reklamy i t. p. należy przedkładać władzy nadzorczej.
§  11.
1)
Agenci winni być zaopatrzeni w pełnomocnictwa dokładnie wskazujące zakres ich uprawnień. Agenci obowiązani są do. okazywania tych pełnomocnictw ubezpieczającym.
2)
Na wnioskach ubezpieczeniowych należy uwidocznić imię i nazwisko agenta, pośredniczącego w zawarciu umowy ubezpieczenia, i jego siedzibę, oraz wyraźnie stwierdzić, że agent obowiązany jest do okazywania pełnomocnictwa. Na polisach ubezpieczeniowych należy podać imię, nazwisko i adres agenta, za pośrednictwem którego zawarto ubezpieczenie.
3)
Przepisy ust. 1 i 2 odnosić się nie będą do urzędów pocztowych, o ile urzędy te pełnić będą czynności agentur ubezpieczeniowych Pocztowej Kasy Oszczędności. W tych wypadkach na wnioskach ubezpieczeniowych oraz na polisach będzie wymieniony urząd pocztowy, za pośrednictwem którego zawarto ubezpieczenie.
§  12.
Fundusz ubezpieczeniowy (rezerwę składek i inne fundusze techniczne, wskazane w planie działalności, jako należące do funduszu ubezpieczeniowego) oraz rezerwę na nieuregulowane szkody należy obliczać i księgować na koniec roku kalendarzowego osobno dla każdego rodzaju ubezpieczeń. Obliczenie funduszu ubezpieczeniowego ma być dokonane przez rzeczoznawcę, który pod bilansem zaświadczy, że fundusz ubezpieczeniowy obliczony jest zgodnie z planem działalności.
§  13.
1)
Fundusz ubezpieczeniowy należy lokować:
a)
w papierach emitowanych albo gwarantowanych przez Państwo lub też w pożyczkach udzielonych Państwu,
b)
w listach zastawnych krajowych instytucyj kredytu długoterminowego, posiadających bezpieczeństwo prawne,
c)
w emitowanych przez związki samorządowe obligacjach, posiadających bezpieczeństwo prawne,
d)
w pożyczkach hipotecznych na nieruchomościach czynsz przynoszących z zachowaniem przepisów o bezpieczeństwie prawnem,
e)
w nieruchomościach miejskich,
f)
w zaliczkach oraz pożyczkach pod zastaw własnych polis do wysokości sumy wykupu.
2)
Fundusze ulokowane w nieruchomościach nie mogą przekraczać 50% wszystkich lokat funduszu ubezpieczeniowego. W wypadkach poszczególnych władza nadzorcza może zezwolić na przekroczenie tego stosunku. Nabywanie nieruchomości fabrycznych jest niedopuszczalne. W razie nabycia nieruchomości niezabudowanych lub zabudowanych budowlami drewnianemi Pocztowa Kasa Oszczędności obowiązaną będzie w ciągu lat 3 od daty nabycia zabudować ją budynkami murowanemi. Nabycie nieruchomości obciążonej długami hipotecznemi wymaga zezwolenia władzy nadzorczej.
§  14.
W sposób przewidziany w § 13 należy lokować przynajmniej 1/2 kapitału zakładowego. Pozostałe fundusze, o ile nie są lokowane w sposób przewidziany w § 13, mogą być przechowywane w własnych kasach i lokowane w państwowych instytucjach kredytowych albo, z wyjątkiem jednak rezerwy na szkody nieuregulowane, mogą znajdować pokrycie w rachunkach dłużników i wartości inwentarza ruchomego.
§  15.
Jeżeli ubezpieczenia zawarto w obcej walucie, przynajmniej 2/3 funduszu ubezpieczeniowego tych ubezpieczeń ma być umieszczone w lokatach (§ 13), wyrażonych w tej samej walucie, w której ubezpieczenie zawarto. Dopuszczalne jest umieszczenie funduszu ubezpieczeniowego tych ubezpieczeń w lokatach, wyrażonych w złotych w złocie. W tym przypadku należy odpowiednią część funduszu ubezpieczeniowego obliczyć według parytetu nominalnego. Pozostałą trzecią część tego funduszu można umieszczać w nieruchomościach. W przypadkach poszczególnych władza nadzorcza może zezwolić na przekroczenie tego stosunku.
§  16.
1)
Dla lokat funduszu ubezpieczeniowego należy prowadzić osobny rejestr.
2)
Formę prowadzenia rejestru lokat funduszu ubezpieczeniowego ustali władza nadzorcza.
3)
Odpis zmian w rejestrze lokat funduszu ubezpieczeniowego będzie przedkładany władzy nadzorczej w ciągu miesiąca po upływie każdego roku kalendarzowego.
§  17.
W razie rozciągnięcia działalności na zagranicę odpowiednia część funduszów może być za zezwoleniem władzy nadzorczej ulokowana zagranicą według przepisów prawa obowiązującego w państwie, w którem ta część majątku ma być ulokowana.
§  18.
1)
Zasady rachunkowości działu ubezpieczeń, terminy oraz formę składania władzy nadzorczej zamknięć rachunkowych, sprawozdań rocznych, formę ogłaszania bilansów, rachunku strat i zysków oraz podziału nadwyżek ustali władza nadzorcza.
2)
Pozycje bilansowe będą szacowane według zasad ustalonych dla publicznych zakładów ubezpieczeń, prowadzonych przez związki samorządowe.
§  19.
Pocztowa Kasa Oszczędności tworzy z nadwyżek bilansowych następujące ubezpieczeniowe kapitały rezerwowe:
a)
kapitał zapasowy,
b)
fundusz na straty kursowe,
c)
fundusze specjalne.
§  20.
1)
Kapitał zapasowy służy wyłącznie na pokrycie strat bilansowych. Kapitał ten uzupełnia się, dopóki nie osiągnie 10% różnicy między sumą ubezpieczonych kapitałów i rezerwą składek.
2)
Fundusz na straty kursowe służy na pokrycie strat, wynikłych z różnicy kursu papierów procentowych oraz walut i dewiz.
3)
Fundusze specjalne mogą być tworzone w razie potrzeby na zasadzie uchwały rady zawiadowczej powziętej na wniosek prezesa.
§  21.
1)
Z zysków bilansowych odlicza się przedewszystkiem 10% na kapitał zapasowy. Z czystego zysku, jaki pozostanie po odliczeniu odpisu na kapitał zapasowy, przeznacza się część na fundusz na straty kursowe oraz w razie potrzeby na fundusze specjalne, pozostałość zaś dzieli się po połowie na spłatę kapitału zakładowego i na kapitał zapasowy. W razie spłaty kapitału zakładowego część nadwyżki przypadającą na jego spłatę przeznacza się na kapitał zapasowy.
2)
Wysokość dotacji na fundusz na straty kursowe oraz na fundusze specjalne oznaczy rada zawiadowcza na wniosek prezesa Pocztowej Kasy Oszczędności.
3)
Gdy kapitał zakładowy będzie w całości spłacony, a kapitał zapasowy osiągnie 10% różnicy pomiędzy sumą ubezpieczonych kapitałów i rezerwą składek, to w latach, w których kapitał zapasowy wysokość tę posiada, rozdziela się czysty zysk w sposób następujący:
a)
sumę oznaczoną przez radę zawiadowczą przeznacza się na fundusz na straty kursowe oraz ewentualnie na fundusze specjalne,
b)
sumę oznaczoną uchwałą rady zawiadowczej przeznacza się na ogólne cele społeczne, związane z działalnością ubezpieczeniową Pocztowej Kasy Oszczędności,
c)
resztę zysku otrzymuje Pocztowa Kasa Oszczędności.

Wysokość sumy przeznaczonej na cele społeczne (p. b) oraz wybór celów, na które suma ta będzie użyta, uchwala rada zawiadowczą na wniosek prezesa Pocztowej Kasy Oszczędności. Uchwała podlega zatwierdzeniu władzy nadzorczej.

§  22.
1)
O ile bilans roku sprawozdawczego wykaże straty, to straty te będą pokryte przedewszystkiem z kapitału zapasowego, o ile zaś straty wynikły z różnicy kursów papierów wartościowych lub z innych specjalnych przyczyn, z funduszu na straty kursowe względnie z funduszów specjalnych.
2)
Gdyby na pokrycie strat nie wystarczał kapitał zapasowy względnie fundusz na straty kursowe i fundusze specjalne, wówczas resztę strat pokrywa Pocztowa Kasa Oszczędności.
§  23.
Rada zawiadowczą decyduje na wniosek prezesa Pocztowej Kasy Oszczędności o likwidacji działalności ubezpieczeniowej, ustala zasady i warunki likwidacji i powołuje komisję likwidacyjną do jej przeprowadzenia. Władza nadzorcza zatwierdza uchwałę rady o likwidacji działalności ubezpieczeniowej, warunkach likwidacji i podziale funduszów. Część funduszów pozostałych po uregulowaniu i zabezpieczeniu zobowiązań może być użyta zgodnie z uchwałą rady zawiadowczej, zatwierdzonej przez władzę nadzorczą, na cele społeczne, związane z działalnością ubezpieczeniową Pocztowej Kasy Oszczędności.
§  24.
1)
Władzą nadzorczą w rozumieniu rozporządzenia niniejszego jest Minister Skarbu, a jego organem w tym zakresie - Państwowy Urząd Kontroli Ubezpieczeń.
2)
Dla bezpośredniego nadzoru działalności ubezpieczeniowej Pocztowej Kasy Oszczędności mianowany będzie przez Ministra Skarbu komisarz rządowy dla spraw ubezpieczeniowych, którego prawa i obowiązki określi instrukcja Ministra Skarbu.
3)
Pocztowa Kasa Oszczędności będzie uiszczać opłatę za nadzór zgodnie z art. 98 ust. 1, 2, 3 zdanie pierwsze, 4 zdanie pierwsze i drugie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 stycznia 1928 r. o kontroli ubezpieczeń (Dz. U. R. P. Nr. 9, poz. 64) oraz koszta ustanowienia komisarza rządowego.
§  25.
W razie dostrzeżenia nieprawidłowości w działalności ubezpieczeniowej organów Pocztowej Kasy Oszczędności władza nadzorcza może zażądać od prezesa Pocztowej Kasy Oszczędności pociągnięcia winnych do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
§  26.
1)
Władza nadzorcza jest uprawniona do przeprowadzania w każdym czasie kontroli funduszów ubezpieczeniowych i innych kapitałów wynikających z działalności ubezpieczeniowej oraz sposobu prowadzenia interesów ubezpieczeniowych Pocztowej Kasy Oszczędności.
2)
Organa Pocztowej Kasy Oszczędności są obowiązane na żądanie organów władzy nadzorczej przedłożyć im w swych lokalach biurowych wszelkie księgi i pisma oraz udzielić wszelkich informacyj.
3)
Władza nadzorcza może żądać od Pocztowej Kasy Oszczędności złożenia w poszczególnych sprawach, dotyczących działalności ubezpieczeniowej, wyjaśnień na piśmie.
§  27.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1:

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 6 lutego 1933 r. (Dz.U.33.12.82) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 24 lutego 1933 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1933 r. (Dz.U.33.46.362) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 czerwca 1933 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1928.45.444

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zezwolenie Pocztowej Kasie Oszczędności na działalność ubezpieczeniową w dziale ubezpieczeń na życie.
Data aktu: 09/03/1928
Data ogłoszenia: 12/04/1928
Data wejścia w życie: 12/04/1928