Raport NIK na temat finansowania zadań oświatowych
Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła na posiedzeniu połączonych komisji sejmowych edukacji i samorządu terytorialnego raport na temat finansowania zadań oświatowych. Z Raportu wynika, że finansowanie zadań oświatowych z budżetu państwa zapewnia realizację podstawowych edukacyjnych zadań samorządów, a faktyczny poziom wydatkowania środków na zadania oświatowe przez samorządy jest zróżnicowany i wynika przede wszystkim z możliwości budżetowych samorządów. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2007 r. Przeprowadzono ją w 86 jednostkach samorządu terytorialnego - w 37 gminach wiejskich, 16 gminach miejsko-wiejskich, 4 gminach miejskich i 29 powiatach. Głównym źródłem finansowania zadań oświatowych jest część oświatowa subwencji ogólnej. Wysokość środków dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego ustalana jest na podstawie algorytmu, który określa bieżące koszty świadczenia usług edukacyjnych. O przeznaczeniu subwencji oświatowej decyduje sam samorząd; z tego względu nie musi być ona w całości wydatkowana na edukację. Nie wszystkie zadania oświatowe są finansowane z subwencji, m.in. prowadzenie przedszkoli czy dowóz dzieci do szkół. Kontrola wykazała, że jednostki samorządu o niskich dochodach oszczędzają środki z subwencji na finansowanie tych zadań.
Z kontroli wynika, że w 2005 r. w 15 objętych kontrolą jednostkach, a w 2006 r. w 23, dochody na zadania oświatowe były wyższe od wydatków na ten sam cel. Subwencja oświatowa była wyższa od wydatków na bieżące zadania oświatowe w 2005 r. w 21 jednostkach samorządu, a w 2006 r. w 20.
Jednocześnie w 2005 r. subwencja oświatowa pokryła średnio od 71 proc. wydatków bieżących w gminach miejskich, do 98 proc. w powiatach oraz od 67 proc. w gminach miejskich i do 93 proc. w powiatach wydatków oświatowych ogółem. Brakujące środki samorządy uzupełniają ze swoich dochodów własnych.
W 2003 r. około jednej-trzeciej samorządów wydatkowało część środków z subwencji oświatowej na cele inne niż edukacyjne, obecnie jest to sytuacja marginalna.
Wydatki samorządów na jednego ucznia rocznie w gminach wynoszą od 4,2 tys. zł do 7,6 tys. zł, zaś w powiatach od 4,1 tys. zł do 7,2 tys. zł. Jednocześnie średnie wydatki bieżące przypadające na jednego statystycznego ucznia pozostały na zbliżonym poziomie, zarówno w szkołach gminnych, jak i powiatowych.
źródło: Serwis Samorządowy PAP, 24.07.2008r.
