Akcja socjalna dla pracowników państwowych i samorządowych.

OKÓLNIK NR 7
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 18 lutego 1950 r.
w sprawie akcji socjalnej dla pracowników państwowych i samorządowych.

W związku z uchwałą Rady Ministrów z 20 stycznia 1950 r. w sprawie wyodrębnienia środków finansowych na Fundusz Socjalny (Monitor Polski Nr A-17, poz. 178) w porozumieniu z Kancelarią Rady Państwa i Państwową Komisją Planowania Gospodarczego oraz po zasięgnięciu opinii Centralnej Rady Związków Zawodowych ustalam następujące zasady organizacyjne akcji socjalnej dla pracowników państwowych i samorządowych.

I.

Kierownictwo i koordynację akcji socjalnej dla pracowników państwowych i samorządowych obejmuje Prezydium Rady Ministrów (Biuro Organizacji) i sprawować je będzie w porozumieniu z Państwową Komisją Planowania Gospodarczego i Centralną Radą Związków Zawodowych. W tym celu w ramach Biura Organizacji utworzony został Dział Akcji Socjalnej.

II.

Dla zorganizowania i kierowania akcją socjalną dla pracowników państwowych poszczególnych resortów właściwi Ministrowie utworzą niezwłocznie w zarządach centralnych ministerstw w ramach departamentów (biur) kadr samodzielne referaty akcji socjalnej. O ile w ministerstwie istnieje już Departament (Wydział) do spraw akcji socjalnej dla pracowników przedsiębiorstw podległych - załatwianie spraw z zakresu akcji socjalnej dla pracowników urzędów i instytucji powinno być zlecone temu Departamentowi (Wydziałowi).

Nadto właściwi Ministrowie utworzą niezwłocznie referaty akcji socjalnej w Urzędach Wojewódzkich, Kuratoriach Okręgów Szkolnych, w Izbach Skarbowych oraz Sądach Apelacyjnych. Referaty takie utworzone być winny również w Dyrekcjach Okręgowych Szkolenia Zawodowego.

W innych urzędach II instancji oraz instytucjach zatrudniających większą liczbę pracowników powołać należy referentów akcji socjalnej w stopniu referendarzy. Przyjmuje się przy tym jako orientacyjną liczbę 1 referent na 500 pracowników, z tym jednak, że odstąpienie od tej zasady w zależności od warunków i potrzeb lokalnych nastąpić może za zgodą Prezydium Rady Ministrów (Biura Organizacji).

Ponieważ organizacja i kierownictwo akcją socjalną nie powinny być nadmiernie zdecentralizowane - powoływanie referentów akcji socjalnej we władzach I instancji należy ograniczyć do wyjątkowych tylko przypadków. Decyzje w tych sprawach wydadzą właściwi Ministrowie po zasięgnięciu opinii zarządów głównych właściwych związków zawodowych.

W urzędach i instytucjach, w których nie zostaną utworzone referaty względnie powołani referenci akcji socjalnej, czynności związane z tą akcją powinny być powierzane wyznaczonym pracownikom, którzy załatwiać je będą niezależnie od innych obowiązków służbowych.

Do prac w aparacie, kierującym akcją socjalną, powoływać należy przede wszystkim pracowników, mających odpowiednie przygotowanie fachowe, wysokie kwalifikacje osobiste i cieszących się zaufaniem ogółu pracowników. Kandydatury na stanowiska kierownicze powinny być uzgodnione z właściwymi organami związków zawodowych.

Utworzenie referatów akcji socjalnej w zarządach centralnych ministerstw nie może być podstawą do zgłaszania wniosków o przydzielenie dodatkowych etatów.

Na obsadę referatów oraz stanowisk referentów akcji socjalnej we władzach i instytucjach podległych ministerstwom należy wykorzystać wolne etaty. W przypadku o ile urząd (instytucja) nie dysponowałyby wolnymi etatami i nie można byłoby dokonać koniecznych przesunięć personalnych - zgłoszony być może wniosek o przyznanie dodatkowych etatów. Wniosek ten powinien być szczegółowo uzasadniony, a następnie zaopiniowany przez Prezydium Rady Ministrów (Biuro Organizacji).

III.

Postanowienia niniejszego okólnika mają odpowiednie zastosowanie do akcji socjalnej dla pracowników związków samorządu terytorialnego.

Nadzór nad organizowaniem i kierownictwo akcją socjalną dla pracowników samorządowych sprawować będzie samodzielny referat akcji socjalnej w Ministerstwie Administracji Publicznej oraz referaty akcji socjalnej w urzędach wojewódzkich.

Organizacja i kierownictwo akcją socjalną w miastach wydzielonych, liczących ponad 100.000 mieszkańców, należy do oddziałów, powołanych w ramach wydziałów organizacyjnych biur zarządów miejskich, w pozostałych miastach wydzielonych - do referatów, względnie referentów, działających w ramach oddziałów organizacyjnych.

Powołanie referentów akcji socjalnej może nastąpić również w tych związkach samorządowych, które zatrudniają większą liczbę pracowników. Decyzja w tej sprawie należy do Wojewody, który poweźmie ją po porozumieniu z Zarządem Okręgowym Związku Zawodowego Pracowników Samorządu Terytorialnego i Instytucji Użyteczności Publicznej.

Akcję socjalną dla pracowników, zatrudnionych przez powiatowy związek samorządowy oraz przez gminy wiejskie i miasta niewydzielone, prowadzi referent akcji socjalnej zatrudniony w biurze starostwa (dział samorządowy).

Bliższe wytyczne w sprawie organizacji akcji socjalnej dla pracowników samorządowych wyda Minister Administracji Publicznej.

IV.

Aparat akcji socjalnej będzie miał za zadanie organizowanie i prowadzenie całokształtu tej akcji i administrowanie funduszami na ten cel w porozumieniu z odpowiednimi instancjami związków zawodowych.

Poszczególne związki zawodowe współdziałać będą przy ustalaniu szczegółowych programów akcji socjalnej, przy układaniu oraz zatwierdzaniu preliminarzy budżetowych i wszelkich zmian w budżetach, a także w prowadzeniu akcji i kontroli jej urządzeń i placówek. Nadto związki zawodowe przeprowadzać będą społeczną kwalifikację kandydatów do poszczególnych form akcji socjalnej.

V.

Przy prowadzeniu akcji socjalnej korzystać należy przede wszystkim z urządzeń społecznych utrzymywanych i administrowanych przez Państwo, samorząd, związki zawodowe oraz organizacje społeczne dopuszczone przez Państwo.

VI.

Ob. Ob. Ministrowie złożą w terminie do 10 marca 1950 r. sprawozdanie o pracach nad zorganizowaniem aparatu akcji socjalnej dla pracowników państwowych i samorządowych.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-26.279

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Akcja socjalna dla pracowników państwowych i samorządowych.
Data aktu: 18/02/1950
Data ogłoszenia: 10/03/1950
Data wejścia w życie: 10/03/1950