Decyzja wykonawcza 2024/588 w sprawie wniosku o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej European Cannabis Initiative zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2024/588
z dnia 6 lutego 2024 r.
w sprawie wniosku o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej "European Cannabis Initiative" zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788

(Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)

(Dz.U.UE L z dnia 19 lutego 2024 r.)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej 1 , w szczególności jego art. 6 ust. 2 i 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W dniu 12 stycznia 2024 r. do Komisji wpłynął wniosek o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej "Euro- pean Cannabis Initiative".

(2) Jest on kontynuacją wcześniejszego wniosku o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej pod tym samym tytułem, który wpłynął do Komisji dnia 6 listopada 2023 r.

(3) Pismem z dnia 6 grudnia 2023 r. (C(2023) 8548 final), na podstawie art. 6 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/788, Komisja poinformowała grupę organizatorów, że w odniesieniu do wniosku o rejestrację złożonego dnia 6 listopada 2023 r. wymogi dotyczące rejestracji określone w art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. a), d) i e) tego rozporządzenia są spełnione oraz że jego art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. b) nie ma zastosowania. Komisja wyjaśniła jednak również, że w zakresie pierwszego i drugiego z jej czterech celów inicjatywa nie spełnia wymogu określonego w art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia (UE) 2019/788. W ramach pierwszego celu wezwano Komisję, aby "zachęciła państwa członkowskie do wspierania polityki w zakresie konopi indyjskich ukierunkowanej na prawa człowieka, wykluczającej nakładanie sankcji karnych i administracyjnych za posiadanie i uprawę tej rośliny i jej pochodnych oraz korzystanie z nich przez osoby dorosłe na użytek własny". Chociaż na mocy art. 83 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) możliwe jest stanowienie norm minimalnych odnoszących się do określania przestępstw oraz kar w dziedzinach szczególnie poważnej przestępczości o wymiarze transgranicznym (w tym nielegalnego handlu narkotykami), kwestia wyłączenia niektórych czynów z zakresu kryminalizacji wykracza poza ustanawianie norm minimalnych. Także Traktaty nie przewidują odpowiedniej podstawy prawnej do wykluczenia sankcji administracyjnych za takie czyny. Podobnie drugi cel, zgodnie z którym Komisja miałaby "nie ingerować w decyzje państw członkowskich o przyjmowaniu - w odpowiedzi na sytuację krajową - regulacji prawnych ustanawiających legalny rynek marihuany na użytek osób dorosłych", wykracza w sposób oczywisty poza uprawnienia Komisji w zakresie proponowania przepisów, ponieważ cel ten nie przyczyniłby się do ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego, czego wymaga art. 114 TFUE. Komisja stwierdziła, że trzeci ani czwarty cel nie wykraczają w sposób oczywisty poza jej uprawnienia w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(4) W związku z tym Komisja poinformowała organizatorów, zgodnie z art. 6 ust. 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2019/788, że mogą oni albo dokonać zmiany inicjatywy w celu uwzględnienia w niej oceny Komisji, albo utrzymać pierwotną inicjatywę, albo ją wycofać, zgodnie z art. 6 ust. 4 akapit drugi rozporządzenia (UE) 2019/788.

(5) Dnia 12 stycznia 2024 r. grupa organizatorów przedłożyła zmienioną inicjatywę.

(6) Zmieniona inicjatywa obejmuje trzy, określone przez organizatorów, cele. Po pierwsze, organizatorzy zwracają się do Komisji o "zwołanie Transeuropejskiego Zgromadzenia Obywateli, aby szerzej omówić politykę dotyczącą konopi indyjskich w zakresie: wspólnej skali sankcji w całej UE; spójności polityki poszczególnych państw członkowskich; umożliwienia obywatelom UE przedyskutowania tej delikatnej kwestii między sobą oraz z instytucjami". Po drugie, organizatorzy zwracają się do Komisji, aby "wspierała dostęp do medycznej marihuany w oparciu o dowody naukowe i doświadczenia pacjentów oraz umożliwiła pacjentom przewożenie na terytorium całej UE konopi indyjskich i wszelkich ich pochodnych przepisanych do celów terapeutycznych, aby zapewnić pacjentom pełną możliwość korzystania z prawa do zdrowia". Po trzecie, organizatorzy zwracają się do Komisji o "przydzielenie niezbędnych zasobów na prace badawcze nad marihuaną na potrzeby jej zastosowań terapeutycznych - w medycynie ziołowej i tradycyjnej - oraz o dzielenie się wynikami tych badań na arenie międzynarodowej".

(7) Cele drugi i trzeci są identyczne z celami trzecim i czwartym inicjatywy przedłożonej dnia 6 listopada 2023 r.

(8) Załącznik do zmienionej inicjatywy zawiera bardziej szczegółowe informacje na temat jej przedmiotu, celów i kontekstu. Zwrócono w nim uwagę na to, że Unia "stopniowo przyjmuje wspólne stanowiska w sprawie innowacyjnej, ukierunkowanej na prawa człowieka polityki w dziedzinie narkotyków" oraz że kilka państw członkowskich "wprowadziło istotne zmiany do swojej krajowej polityki w zakresie niemedycznego i nienaukowego wykorzystania marihuany". Odniesiono się także do decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW 2 , która zdaniem organizatorów inicjatywy "przestała być zgodna z najnowszymi zmianami w dziedzinie polityki antynarkotykowej i nie odzwierciedla międzynarodowych i krajowych zaleceń", w tym zaleceń zawartych w sprawozdaniu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka z 2023 r. W kontekście strategii UE w dziedzinie narkotyków stwierdzono, że "brak znaczących postępów w ograniczaniu rozprzestrzeniania się nielegalnych narkotyków w Europie każe radykalnie przemyśleć stosowane podejście, które przez dziesięciolecia nie ograniczyło popytu na narkotyki ani ich podaży".

(9) W odniesieniu do pierwszego celu zmienionej inicjatywy Komisja rozumie, że grupa organizatorów wzywa ją do zwołania transeuropejskiego zgromadzenia obywateli lub podobnego forum, na którym w szerszej perspektywie omówiono by politykę dotyczącą marihuany. Organizatorzy nie apelują zatem o przedstawienie przez Komisję wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(10) Art. 11 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 1 rozporządzenia (UE) 2019/788 uprawniają obywateli Unii do zwrócenia się do Komisji o przedłożenie, w ramach jej uprawnień, odpowiedniego wniosku w sprawach, w odniesieniu do których, zdaniem tych obywateli, stosowanie Traktatów wymaga aktu prawnego Unii.

(11) Art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia (UE) 2019/788 stanowi, że Komisja rejestruje inicjatywę, "jeżeli żadna z części inicjatywy nie wykracza w sposób oczywisty poza uprawnienia Komisji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów".

(12) Komisja stwierdza zatem, że w zakresie tego pierwszego celu zmieniona inicjatywa nie spełnia wymogu prawnego określonego w art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia (UE) 2019/788, jako że organizatorzy inicjatywy nie wzywają Komisji do przedłożenia wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(13) W kontekście drugiego celu zmienionej inicjatywy, art. 168 ust. 6 TFUE umożliwia Komisji zaproponowanie zalecenia Rady służącego osiągnięciu celów określonych w art. 168 TFUE w odniesieniu do zdrowia publicznego. Takie zalecenie mogłoby zachęcić państwa członkowskie, aby:

a) "wspierały dostęp do medycznej marihuany w oparciu o dowody naukowe i doświadczenia pacjentów" oraz

b) "umożliwiły pacjentom przewożenie na terytorium całej UE konopi indyjskich i wszelkich ich pochodnych przepisanych do celów terapeutycznych, aby zapewnić pacjentom pełną możliwość korzystania z prawa do zdrowia", o ile w obu tych przypadkach zakres zalecenia byłby ograniczony do legalnych zastosowań konopi indyjskich. Art. 168 TFUE nie stanowi jednak podstawy prawnej dla środków harmonizacji ustawodawstwa państw członkowskich w tej dziedzinie.

(14) W odniesieniu do trzeciego celu zmienionej inicjatywy, art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 1, art. 183 i art. 188 akapit drugi TFUE zasadniczo umożliwiają Komisji zaproponowanie aktu prawnego Unii mającego na celu przydzielenie zasobów na prace badawcze.

(15) Z tych powodów proponowaną inicjatywę obywatelską należy częściowo zarejestrować w odniesieniu do jej drugiego i trzeciego celu, zgodnie z art. 6 ust. 4 akapit trzeci lit. b) rozporządzenia (UE) 2019/788, ponieważ jedynie te części inicjatywy nie wykraczają w sposób oczywisty poza uprawnienia Komisji w zakresie przedkładania wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(16) Konkluzja ta nie ma wpływu na ocenę, czy w tym przypadku spełnione są konkretne warunki merytoryczne wymagane do podjęcia działań przez Komisję, w tym zgodność z zasadami proporcjonalności i pomocniczości oraz z prawami podstawowymi.

(17) Grupa organizatorów przedstawiła odpowiednie dowody na to, że inicjatywa spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2019/788, i wskazała osoby wyznaczone do kontaktów zgodnie z art. 5 ust. 3 akapit pierwszy tego rozporządzenia.

(18) Inicjatywa nie jest oczywistym nadużyciem i nie jest w sposób wyraźny niepoważna lub dokuczliwa, nie jest też w sposób oczywisty sprzeczna z wartościami Unii określonymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej ani z prawami zapisanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(19) Inicjatywę zatytułowaną "European Cannabis Initiative" należy zatem częściowo zarejestrować w odniesieniu do jej drugiego i trzeciego celu. Można zatem zbierać deklaracje poparcia dla tej inicjatywy w zakresie, w jakim dotyczy ona tych dwóch celów.

(20) Konkluzja, że warunki częściowej rejestracji określone w art. 6 ust. 4 akapit trzeci lit. b) rozporządzenia (UE) 2019/788 są spełnione, nie oznacza, że Komisja w jakikolwiek sposób potwierdza poprawność zarejestrowanej treści inicjatywy pod względem merytorycznym, za co wyłączną odpowiedzialność ponosi grupa organizatorów inicjatywy. Zarejestrowana treść inicjatywy wyraża jedynie poglądy grupy organizatorów i w żaden sposób nie może być rozumiana jako odzwierciedlenie poglądów Komisji,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł  1
1. 
Rejestruje się częściowo europejską inicjatywę obywatelską "European Cannabis Initiative".
2. 
Można zbierać deklaracje poparcia dla tej inicjatywy w odniesieniu do jej drugiego i trzeciego celu w oparciu o założenie, że celem inicjatywy jest przedstawienie przez Komisję wniosków dotyczących unijnych aktów prawnych służących wprowadzeniu w życie Traktatów w celu:
a)
wspierania dostępu do medycznej marihuany w oparciu o dowody naukowe i doświadczenia pacjentów oraz umożliwienia pacjentom przewożenia na terytorium całej Unii konopi indyjskich i wszelkich ich pochodnych przepisanych do celów terapeutycznych, aby zapewnić pacjentom pełną możliwość korzystania z prawa do zdrowia;
b)
przydzielenia niezbędnych zasobów na prace badawcze nad marihuaną na potrzeby jej zastosowań terapeutycznych.
Artykuł  2

Niniejsza decyzja skierowana jest do grupy organizatorów inicjatywy obywatelskiej "European Cannabis Initiative", reprezentowanej przez następujące osoby wyznaczone do kontaktów: Francesca CAPUOZZO i Georg WURTH.

Sporządzono w Strasburgu dnia 6 lutego 2024 r.

1 Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 55, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/788/oj.
2 Decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW z dnia 25 października 2004 r. ustanawiająca minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami (Dz.U. L 335 z 11.11.2004, s. 8, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_ framw/2004/757/oj).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2024.588

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja wykonawcza 2024/588 w sprawie wniosku o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej European Cannabis Initiative zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/788
Data aktu: 06/02/2024
Data ogłoszenia: 19/02/2024