Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (COM(2024) 497 final - 2024/0276 (CNS))

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (COM(2024) 497 final - 2024/0276 (CNS))
(C/2025/2020)

Sprawozdawca: Krister ANDERSSON
Doradczynie i doradcy Samuel CORNELLA (z ramienia sprawozdawcy)
Wniosek o konsultację Rada Unii Europejskiej, 7.11.2024
Podstawa prawna Art. 113, art. 115 i 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sekcja odpowiedzialna Sekcja ds. Unii Gospodarczej i Walutowej oraz Spójności
Data przyjęcia przez sekcję Gospodarczej i Społecznej 6.2.2025
Data przyjęcia na sesji plenarnej 26.2.2025
Sesja plenarna nr 594
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) 203/1/2

1. Wnioski i zalecenia

1.1. EKES z aprobatą przyjmuje wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (DAC9) 1 .

1.2. EKES zauważa, że jest to transpozycja już uzgodnionych otwartych ram OECD/G-20 2 .

1.3. EKES zwraca uwagę, że pewność i jasność prawa z perspektywy przedsiębiorstw międzynarodowych i administracji podatkowych można zapewnić jedynie poprzez stworzenie jednego zbioru jednolitych przepisów mających zastosowanie do wszystkich państw członkowskich.

1.4. EKES uważa za bardzo istotne, aby informacje gromadzone w ramach proponowanej dyrektywy wykorzystywano tylko i wyłącznie zgodnie z założeniami wniosku Komisji, a nie do innych celów, gdyż mogłoby to umożliwić przedsiębiorstwom w państwach trzecich dostęp do informacji szczególnie chronionych i przez to zaszkodzić pozycji konkurencyjnej europejskich przedsiębiorstw.

1.5. EKES ubolewa, że w przypadku omawianego wniosku nie przeprowadzono oceny skutków ani sprawdzianu konkurencyjności. Byłoby ciekawe móc stwierdzić, czy wniosek zbliża nas do ogólnego celu Komisji, jakim jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych o 25 %.

1.6. EKES podkreśla, że należy zapewnić pełną zgodność przepisów z bieżącymi pracami OECD.

2. Wniosek Komisji Europejskiej i kontekst

2.1. Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania wiąże się z dyrektywą Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii (dyrektywa w sprawie filaru drugiego) 3 (4 .

2.2. W rozpatrywanym wniosku upraszcza się proces składania deklaracji i sprawozdawczości w ramach filaru drugiego, aby zmniejszyć obciążenia administracyjne spoczywające na przedsiębiorstwach, które podlegają przepisom dyrektywy 2022/2523.

2.3. Proponowana dyrektywa określa system wymiany informacji między organami - wprowadza standardowy formularz wyraźnie oparty na formularzu opracowanym już w otwartych ramach OECD/G-20, który będą musiały wypełniać duże grupy przedsiębiorstw wielonarodowych i duże grupy krajowe w celu zgłoszenia odpowiednich informacji podatkowych.

2.4. Ściślej rzecz biorąc, omawiany wniosek dotyczący dyrektywy transponuje standardowy wzór OECD do prawa UE w ten sposób, że czyni z niego deklarację dotyczącą podatku wyrównawczego, o której mowa w art. 44 dyrektywy w sprawie filaru drugiego 5 . W nowym, zmienionym art. 44 dyrektywy w sprawie filaru drugiego określi się uproszczone zasady dotyczące obowiązków sprawozdawczych, które umożliwiają centralne raportowanie przez wyznaczoną jednostkę w imieniu całej grupy, zamiast wymagać indywidualnego raportowania przez każdą jednostkę składową.

2.5. Innymi słowy, gdyby nie opracowano omawianego wniosku dotyczącego dyrektywy, przedsiębiorstwa objęte ramami dotyczącymi filaru drugiego musiałyby składać deklarację dotyczącą podatku wyrównawczego w kraju, w którym mają siedzibę, co mogłoby spowodować niepotrzebne komplikacje i biurokrację.

2.6. Jak twierdzi Komisja, oczekuje się, że wniosek znacznie zmniejszy obciążenie administracyjne, a tym samym będzie sprzyjał terminowemu wdrożeniu zasad filaru drugiego. Państwa członkowskie muszą przyjąć i opublikować przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania proponowanej dyrektywy najpóźniej do 31 grudnia 2025 r.

3. Uwagi ogólne i szczegółowe

3.1. EKES przyjmuje rozpatrywany wniosek Komisji z zadowoleniem i zauważa, że opiera się on w całości na już uzgodnionych otwartych ramach OECD/G20.

3.2. EKES podziela pogląd Komisji, że pewność i jasność prawa dla dużych grup przedsiębiorstw wielonarodowych, dużych grup krajowych i administracji podatkowych można zagwarantować jedynie przez stworzenie jednego zbioru jednolitych przepisów mających zastosowanie do wszystkich państw członkowskich, w przeciwieństwie do systemu, w którym państwa członkowskie wdrażają na szczeblu krajowym różne wymogi w zakresie sprawozdawczości.

3.3. EKES zauważa, że "[w] związku z technicznym charakterem [...] i pilną potrzebą [...] przyjęcia [wniosku]" Komisja Gospodarcza i Monetarna Parlamentu Europejskiego 12 grudnia 2024 r. zatwierdziła wniosek Komisji bez poprawek zgodnie z procedurą uproszczoną 6 .

3.4. EKES uważa za bardzo istotne, aby informacje gromadzone w ramach proponowanej dyrektywy wykorzystywano tylko i wyłącznie zgodnie z założeniami wniosku Komisji, a nie do innych celów, gdyż mogłoby to umożliwić przedsiębiorstwom w państwach trzecich dostęp do informacji szczególnie chronionych i przez to zaszkodzić pozycji konkurencyjnej europejskich przedsiębiorstw.

3.5. EKES sądzi, że ocena skutków i sprawdzian konkurencyjności, mimo że nie są ściśle wymagane w odniesieniu do tego wniosku, mogły być przydatne. Chociaż prawdą jest, że "[w]niosek wprowadza w życie art. 44 dyrektywy w sprawie filaru 2 w sposób w pełni spójny z zasadami opracowanymi na szczeblu globalnym i ściśle je powiela" i że "[n]ie istnieją inne warianty strategiczne, które można by wybrać", to cenne byłyby jaśniejsze stanowisko w kwestii rzeczywistego wpływu wniosku oraz sprawdzian konkurencyjności. W tym względzie byłoby na przykład ciekawe móc stwierdzić, czy wniosek zbliża nas do ogólnego celu Komisji, jakim jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych o 25 %.

3.6. Wreszcie, EKES zwraca uwagę, że skoro prace OECD nie zakończyły się jeszcze, strategiczne znaczenie ma w dalszym ciągu ścisłe monitorowanie wszelkich zmian, jakie mogą się pojawić w tych negocjacjach, tak aby spójnie dostosować odpowiednie ramy UE poprzez zapewnienie ich pełnej zgodności z bieżącymi pracami OECD.

Bruksela, dnia 26 lutego 2025 r.

1 Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania.
2 OECD/G20 Inclusive Framework on BEPS.
3 Dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii (Dz.U. L 328 z 22.12.2022, s. 1).
4 Dz.U. C, C/2024/4059, 12.7.2024, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/C/2024/4059/oj?pl.
5 Rozdział VIII "Przepisy administracyjne", artykuł 44 dotyczący obowiązków w zakresie raportowania, dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii (Dz.U. L 328 z 22.12.2022, s. 1).
6 Projekt sprawozdania w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (COM(2024)0497 - C10 0169/2024 - 2024/0276(CNS)) Komisji Gospodarczej i Monetarnej Parlamentu Europejskiego.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2025.2020

Rodzaj: Opinia
Tytuł: Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (COM(2024) 497 final - 2024/0276 (CNS))
Data aktu: 30/04/2025
Data ogłoszenia: 30/04/2025