Niniejszy dokument ma na celu wsparcie organów krajowych i przedsiębiorstw w stosowaniu tych przepisów UE. Do dokonywania obowiązującej wykładni przepisów UE upoważniony jest jedynie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
RIPAC 1 NOTA NR 2024-01
| SEKTOR: | ROLNICTWO EKOLOGICZNE |
| ŚRODEK: | PSZCZELARSTWO |
| PRZEDMIOT: | OBSZARY ŻEROWANIA - LOKALIZACJA PASIEK - WOSK PSZCZELI - UMIESZCZANIE ULI |
| ODNOŚNE PRZEPISY: |
Rozporządzenie (UE) 2018/848 2 - art. 21 i 35; załącznik II część II pkt 1.9.6.5; rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 3 - art. 28 i 30; rozporządzenie (Ue) 2021/2115 4 - art. 31, 70, 72 i 154. |
Pytanie 1: Pszczelarze ekologiczni muszą umieszczać pasieki na obszarach, na których źródła nektaru i pyłku składają się zasadniczo z roślin uprawianych ekologicznie lub roślinności naturalnej, lub lasów, które nie są zarządzane zgodnie z przepisami dotyczącymi produkcji ekologicznej, lub upraw poddawanych działaniu metod o niewielkim oddziaływaniu na środowisko. Co można uznać za metody o niewielkim oddziaływaniu na środowisko w rozumieniu części II pkt 1.9.6.5 lit. a) i c) załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/848?
Odpowiedź:
Termin "metody o niewielkim oddziaływaniu na środowisko", o których mowa w części II pkt 1.9.6.5 lit. a) i c) załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/848, należy rozumieć jako pojęcie odnoszące się do metod równoważnych metodom stosowanym w ramach środków wcześniej przewidzianych w art. 28 ("Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne") i art. 30 ("Płatności dla obszarów Natura 2000 i płatności związane z ramową dyrektywą wodną") rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, które nie mogą mieć wpływu na kwalifikację produkcji pszczelarskiej jako ekologicznej.
Rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2023 r. na mocy art. 154 rozporządzenia (UE) 2021/2115 ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR).
Art. 31. ("Schematy na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt"), art. 70 ("Zobowiązania związane ze środowiskiem, klimatem i inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania") i art. 72 ("Obszary ze szczególnymi niedogodnościami wynikającymi z niektórych obowiązkowych wymogów") nowego rozporządzenia (UE) 2021/2115 o planach strategicznych WPR umożliwiają państwom członkowskim (w ramach ich planów strategicznych WPR) programowanie interwencji, które mogą przynieść korzyści dla środowiska, podobnie jak w przypadku środków zaprogramowanych na podstawie art. 28 i 30 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Celem interwencji określonych w art. 31, 70 i 72 rozporządzenia (UE) 2021/2115 i dostępnych dla państw członkowskich jest przyczynienie się do realizacji celów szczegółowych WPR, określonych w szczególności w art. 6 ust. 1 lit. d), e), f) oraz i) tego rozporządzenia: "d) przyczynianie się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej, w tym poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych i zwiększenie sekwestracji węgla, a także promowanie zrównoważonej energii; e) wspieranie zrównoważonego rozwoju zasobów naturalnych, takich jak woda, gleba i powietrze, i wydajnego gospodarowania nimi, w tym poprzez ograniczanie uzależnienia od środków chemicznych; f) przyczynianie się do powstrzymania utraty różnorodności biologicznej i odwrócenia tego procesu, wzmacnianie usług ekosystemowych oraz ochrona siedlisk i krajobrazu; [...] i) poprawa reagowania rolnictwa Unii na potrzeby społeczne dotyczące żywności i zdrowia, w tym w zakresie żywności wysokiej jakości, bezpiecznej, bogatej w składniki odżywcze i produkowanej w zrównoważony sposób, w zakresie zmniejszenia marnowania żywności, zwiększenia dobrostanu zwierząt i zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe".
Jeżeli chodzi o wdrożenie przepisów UE dotyczących pszczelarstwa w produkcji ekologicznej, określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/848, to w związku z tym, że część II pkt 1.9.6.5 lit. c) załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/848 odnosi się do art. 28 i 30 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, od dnia 1 stycznia 2023 r. każde państwo członkowskie musi ocenić, czy w interwencjach zaprogramowanych w jego planie strategicznym WPR mających na celu wsparcie gruntów na podstawie art. 31, 70 i 72 rozporządzenia (UE) 2021/2115 zagwarantowano, że "roślinność naturalna lub lasy, które nie są zarządzane zgodnie z przepisami dotyczącymi produkcji ekologicznej, lub uprawy" znajdujące się "w promieniu 3 km od pasieki" są "poddawane działaniu metod o niewielkim oddziaływaniu na środowisko", które nie zagrażają certyfikacji ekologicznej produktów pszczelich zgodnie z częścią II pkt 1.9.6.5 lit. a) i c) załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/848:
"1.9.6.5. Pomieszczenia i praktyki gospodarskie.
W odniesieniu do pomieszczeń i praktyk gospodarskich stosuje się następujące przepisy:
a) pasieki są umieszczane na obszarach, które zapewniają źródła nektaru i pyłku składające się zasadniczo z roślin uprawianych ekologicznie lub, odpowiednio, z roślinności naturalnej, lub lasów, które nie są zarządzane zgodnie z przepisami dotyczącymi produkcji ekologicznej, lub upraw poddawanych jedynie działaniu metod o niewielkim oddziaływaniu na środowisko;
[...]
c) pasieka jest tak zlokalizowana, aby w promieniu 3 km od pasieki źródłami nektaru i pyłku były zasadniczo rośliny uprawiane metodami ekologicznymi lub roślinność naturalna lub uprawy poddawane jedynie działaniu metod o niewielkim oddziaływaniu na środowisko, odpowiadających metodom określonym w art. 28 i 30 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, które nie stanowią zagrożenia dla kwalifikacji pszczelarstwa jako ekologicznego. Wymogi te nie dotyczą obszarów, na których nie ma kwitnienia lub ule są w stanie uśpienia".
Pytanie 2: Czy producenci i przetwórcy wosku pszczelego mogą być certyfikowani jako podmioty ekologiczne? Jeśli tak, to jakie szczegółowe zasady produkcji powinny mieć zastosowanie?
Odpowiedź:
Wosk pszczeli jest wymieniony w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2018/848 i w związku z tym jest objęty zakresem stosowania tego rozporządzenia 5 , niezależnie od tego, czy jest stosowany do produkcji żywności lub paszy, czy też do innych celów, takich jak zastępowanie wosku pszczelego w ulach ekologicznych.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się także do niektórych innych wymienionych w załączniku I do niniejszego rozporządzenia produktów ściśle powiązanych z rolnictwem, które są lub mają być wytwarzane, przygotowywane, znakowane, dystrybuowane, wprowadzane do obrotu, przywożone do Unii lub z niej wywożone".
W związku z powyższym przetwórca lub producent, który zbiera ekologiczny wosk pszczeli, może zostać certyfikowany jako "ekologiczny" zgodnie z zasadami i odpowiednimi przepisami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2018/848 oraz jego aktach delegowanych i wykonawczych.
Rozporządzenie (UE) 2018/848 zawiera szczegółowe przepisy dotyczące produkcji w odniesieniu do pszczół i pszczelarstwa. Znajduje się w nim również szereg wymogów dotyczących konwersji i ochrony zdrowia, a także pomieszczeń i praktyk gospodarskich związanych z woskiem pszczelim, który może być stosowany przez pszczelarzy ekologicznych. W szczególności istotne są przepisy części II pkt 1.2.2 lit. f) 6 , pkt 1.9.6.3 lit. f) 7 oraz pkt 1.9.6.5 lit. e) i f) 8 załącznika II do tego rozporządzenia.
Rozporządzenie (UE) 2018/848 nie zawiera jednak żadnych dodatkowych szczegółowych przepisów dotyczących produkcji ekologicznego wosku pszczelego. W związku z tym zastosowanie mają przepisy art. 21 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/848:
"2. W przypadku braku szczegółowych przepisów dotyczących produkcji, o których mowa w ust. 1:
a) podmioty - w odniesieniu do produktów, o których mowa w ust. 1 - przestrzegają zasad ustanowionych w art. 5 i 6, odpowiednio zasad ustanowionych w art. 7 oraz ogólnych przepisów dotyczących produkcji ustanowionych w art. 9-11;
b) państwo członkowskie może - w odniesieniu do produktów, o których mowa w ust. 1 - stosować szczegółowe krajowe przepisy dotyczące produkcji, pod warunkiem że przepisy te są zgodne z niniejszym rozporządzeniem oraz pod warunkiem że nie zakazują, nie ograniczają ani nie utrudniają wprowadzania do obrotu wytworzonych poza ich terytorium produktów zgodnych z niniejszym rozporządzeniem".
W związku z brakiem unijnych lub krajowych przepisów dotyczących produkcji to do właściwych organów, organu kontrolnego lub jednostki certyfikującej, odpowiedzialnych za certyfikację tych podmiotów, należy decyzja w poszczególnych przypadkach, czy podmioty w swojej działalności i metodach produkcji "przestrzegają zasad ustanowionych w art. 5 i 6, odpowiednio zasad ustanowionych w art. 7 oraz ogólnych przepisów dotyczących produkcji ustanowionych w art. 9-11".
Pytanie 3:Do jakiej kategorii produktów, o których mowa w art. 35 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2018/848, należy zaklasyfikować wosk pszczeli?
Odpowiedź:
Do celów art. 35 ust. 1 i 4 dotyczących certyfikatów wydawanych podmiotom wosk pszczeli jest sklasyfikowany w kategorii g) określonej w art. 35 ust. 7:
"g) inne produkty wyszczególnione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia lub nieobjęte poprzednimi kategoriami".
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2024.2874 |
| Rodzaj: | Informacja |
| Tytuł: | ZAWIADOMIENIE KOMISJI - Pytania i odpowiedzi w związku z wdrażaniem przepisów UE dotyczących pszczelarstwa ekologicznego |
| Data aktu: | 25/04/2024 |
| Data ogłoszenia: | 25/04/2024 |