Sprawa C-498/20: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rechtbank Midden-Nederland (Niderlandy) w dniu 29 września 2020 r. - ZK, jako następca prawny JM, zarządcy masy upadłości BMA Nederland BV / BMA Braunschweigische Maschinenbauanstalt AG; przy udziale: Stichting Belangbehartiging Crediteuren BMA Nederland.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rechtbank Midden-Nederland (Niderlandy) w dniu 29 września 2020 r. - ZK, jako następca prawny JM, zarządcy masy upadłości BMA Nederland BV / BMA Braunschweigische Maschinenbauanstalt AG; przy udziale:
Stichting Belangbehartiging Crediteuren BMA Nederland
(Sprawa C-498/20)

(2020/C 443/14)

Język postępowania: niderlandzki

(Dz.U.UE C z dnia 21 grudnia 2020 r.)

Sąd odsyłający

Rechtbank Midden-Nederland

Strony w postępowaniu głównym

Strona powodowa: ZK, jako następca prawny JM, zarządcy masy upadłości BMA Nederland BV

Strona pozwana: BMA Braunschweigische Maschinenbauanstalt AG

przy udziale: Stichting Belangbehartiging Crediteuren BMA Nederland

Pytania prejudycjalne

1)
(a)
Czy zawarte w art. 7 zdanie wprowadzające i pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona) (zwanego dalej: "rozporządzeniem Bruksela I-bis") 1  pojęcie "miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę" należy interpretować w ten sposób, że "miejscem wystąpienia zdarzenia powodującego postanie szkody" (Handlungsort) jest miejsce, w którym ma siedzibę spółka, która nie zaspokaja roszczeń swoich wierzycieli, jeżeli ten brak zaspokojenia roszczeń jest skutkiem naruszenia obowiązku staranności przez spółkę nadrzędną wobec tej spółki względem tych wierzycieli?
(b)
Czy zawarte w art. 7 zdanie wprowadzające i pkt 2 rozporządzenia Bruksela I-bis pojęcie "miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę" należy interpretować w ten sposób, że "miejscem urzeczywistnienia się szkody" (Erfolgsort) jest miejsce, w którym ma siedzibę spółka, która nie zaspokaja roszczeń swoich wierzycieli, jeżeli ten brak zaspokojenia roszczeń jest skutkiem naruszenia obowiązku staranności przez spółkę nadrzędną wobec tej spółki względem tych wierzycieli?
(c)
Czy wymagane jest wystąpienie dodatkowych okoliczności, które uzasadniają właściwość sądu miejsca siedziby spółki, która nie zaspokaja roszczeń, a jeżeli tak, to o jakie okoliczności chodzi?
d)
Czy okoliczność, że niderlandzki zarządca spółki, która nie zaspokaja roszczeń swoich wierzycieli, wniósł w ramach wykonywania przez niego jego ustawowego zadania polegającego na podziale masy upadłości na rzecz (lecz nie w imieniu) ogółu wierzycieli powództwo o odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego, ma znaczenie dla ustalenia sądu właściwego na mocy art. 7 zdanie wprowadzające i pkt 2 rozporządzenia Bruksela I-bis? Takie powództwo skutkuje po pierwsze tym, że nie bada się indywidualnej sytuacji poszczególnych wierzycieli oraz że pozwana osoba trzecia nie może podnosić względem zarządcy zarzutów, które być może przysługiwałyby jej względem określonych wierzycieli indywidualnych.
(e)
Czy okoliczność, że część wierzycieli, na rzecz których zarządca wytoczył powództwo, ma miejsce zamieszkania poza terytorium Unii Europejskiej, ma znaczenie dla ustalenia sądu właściwego na mocy art. 7 zdanie wprowadzające i pkt 2 rozporządzenia Bruksela I-bis?
2)
Czy odpowiedź na pytanie pierwsze byłaby odmienna, gdyby chodziło o powództwo wytoczone przez fundację, której celem jest reprezentowanie zbiorowych interesów wierzycieli, którzy ponieśli szkodę w rozumieniu pytania pierwszego?

Takie powództwo zbiorowe polega na tym, że w toku postępowania nie ustala się a) gdzie mają miejsce zamieszkania wyżej wymienieni wierzyciele, b) jakie są szczególne okoliczności powstania roszczeń poszczególnych wierzycieli

w stosunku do spółki i c) czy wobec poszczególnych wierzycieli istniał obowiązek staranności i czy został on naruszony.

3)
Czy art. 8 zdanie wprowadzające i pkt 2 rozporządzenia Bruksela I bis należy interpretować w ten sposób, że jeżeli sąd, przed którym zawisł spór w przedmiocie pierwotnego powództwem, uzna ostatecznie, że jednak nie jest właściwy do rozpatrzenia tego powództwa, oznacza to automatycznie również, że odpada jego właściwość w zakresie powództwa wytoczonego przez interwenienta?
4)
(a)
Czy art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (zwanego dalej: "rozporządzeniem Rzym II") 2  należy interpretować w ten sposób, że "miejscem, w którym powstaje szkoda" jest miejsce, w którym ma siedzibę spółka, która nie zaspokaja roszczeń odszkodowawczych wierzycieli tej spółki, powstałych w wyniku naruszenia obowiązku staranności, o którym mowa powyżej?
(b)
Czy dla ustalenia tego miejsca znaczenie ma okoliczność, że powództwa zostały wytoczone przez zarządcę w ramach wykonywania przez niego jego ustawowego zadania polegającego na podziale masy upadłości i przez podmiot reprezentujący interesy zbiorowe na rzecz (lecz nie w imieniu) ogółu wierzycieli?
(c)
Czy dla ustalenia tego miejsca znaczenie ma okoliczność, że część wierzycieli ma miejsce zamieszkania poza terytorium Unii Europejskiej?
(d)
Czy okoliczność, że upadłą spółkę niderlandzką i jej spółkę nadrzędną łączyły umowy o finansowanie, w których dokonano wyboru jurysdykcji sądów niemieckich i ustalono, że ma do nich zastosowanie prawo niemieckie, jest okolicznością, z której wynika, że zarzucany BMA AG czyn niedozwolony pozostaje w znacznie ściślejszym związku z państwem innym niż Niderlandy w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rzym II?
1 Dz.U. 2012, L 351, s.1.
2 Dz.U. UE 2007, L 199, s.40.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2020.443.13

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-498/20: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rechtbank Midden-Nederland (Niderlandy) w dniu 29 września 2020 r. - ZK, jako następca prawny JM, zarządcy masy upadłości BMA Nederland BV / BMA Braunschweigische Maschinenbauanstalt AG; przy udziale: Stichting Belangbehartiging Crediteuren BMA Nederland.
Data aktu: 21/12/2020
Data ogłoszenia: 21/12/2020