Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2017 r. zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie transgranicznych aspektów adopcji (2015/2086(INL)).
Transgraniczne aspekty adopcji
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2017 r. zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie transgranicznych aspektów adopcji (2015/2086(INL))
(2018/C 252/02)
(Dz.U.UE C z dnia 18 lipca 2018 r.)
Parlament Europejski,
Wspólne minimalne standardy adopcji
Przysposobienia międzynarodowe na mocy konwencji haskiej z 1993 r.
Współpraca wymiarów sprawiedliwości w dziedzinie adopcji
Transgraniczne uznawanie krajowych orzeczeń o adopcji
Wspólne minimalne standardy dotyczące adopcji
Przysposobienia międzynarodowe na mocy konwencji haskiej z 1993 r.
Współpraca wymiarów sprawiedliwości w dziedzinie adopcji
Transgraniczne uznawanie krajowych orzeczeń o adopcji
o
o o
ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI:SZCZEGÓŁOWE ZALECENIA DOTYCZĄCE ROZPORZĄDZENIA RADY W SPRAWIE TRANSGRANICZNEGO UZNAWANIA ORZECZEŃ O ADOPCJI
SZCZEGÓŁOWE ZALECENIA DOTYCZĄCE ROZPORZĄDZENIA RADY W SPRAWIE TRANSGRANICZNEGO UZNAWANIA ORZECZEŃ O ADOPCJI
Rozporządzenie Rady w sprawie transgranicznego uznawania orzeczeń o adopcji
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 67 ust. 4 i art. 81 ust. 3,
uwzględniając wniosek Parlamentu Europejskiego skierowany do Komisji Europejskiej,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego,
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,
stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Unia Europejska postawiła sobie za cel utrzymanie i dalszy rozwój przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w obrębie której zapewniony jest swobodny przepływ osób. W celu stopniowego tworzenia takiej przestrzeni Unia musi przyjąć środki w zakresie współpracy sądowej w sprawach cywilnych mające skutki transgraniczne, w tym w obszarze prawa rodzinnego.
(2) Zgodnie z art. 67 i 81 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) środki te mają obejmować akty zmierzające do zagwarantowania wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych lub pozasądowych.
(3) W celu zapewnienia swobodnego przepływu rodzin, które adoptowały dziecko, konieczne i właściwe jest sprawienie, by przepisy dotyczące właściwości sądów oraz uznawania orzeczeń o adopcji podlegały unijnemu instrumentowi prawnemu, który byłby wiążący i miałby bezpośrednie zastosowanie.
(4) Niniejsze rozporządzenie powinno stworzyć jasne, kompleksowe ramy prawne w dziedzinie transgranicznego uznawania orzeczeń o adopcji, przynieść rodzinom odpowiednie rezultaty pod względem pewności prawa, przewidywalności i elastyczności oraz zapobiegać powstawaniu sytuacji, w których orzeczenie o adopcji wydane zgodnie z prawem w jednym państwie członkowskim nie jest uznawane w innym.
(5) Niniejsze rozporządzenie powinno obejmować uznawanie orzeczeń o adopcji wydanych lub uznanych w innym państwie członkowskim. Nie powinno jednak obejmować uznawania przysposobień międzynarodowych przeprowadzonych zgodnie z konwencją haską z dnia 29 maja 1993 r. o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, gdyż konwencja ta już przewiduje automatyczne uznawanie takich przysposobień. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem mieć zastosowanie jedynie do uznawania adopcji krajowych oraz adopcji międzynarodowych nieprzeprowadzonych na mocy tej Konwencji.
(6) Musi istnieć związek między adopcją a terytorium państwa członkowskiego, które wydało orzeczenie o adopcji lub ją uznało. W związku z tym uznawanie powinno podlegać zgodności ze wspólnymi przepisami dotyczącymi jurysdykcji.
(7) Przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne i opierać się na zasadzie, że generalnie jurysdykcję sprawują sądy zwykłego miejsca pobytu rodziców adopcyjnych lub zwykłego miejsca pobytu jednego z tych rodziców bądź dziecka. Jurysdykcja powinna być ograniczona do tego terytorium, z wyjątkiem sytuacji obejmujących państwa trzecie, gdy łącznikiem mogłoby być państwo członkowskie obywatelstwa.
(8) Zważywszy, że adopcja ogólnie dotyczy osób małoletnich, nie jest właściwe umożliwianie rodzicom lub dziecku jakiejkolwiek elastyczności co do wyboru organów, które postanowią o adopcji.
(9) Wzajemne zaufanie do funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Unii uzasadnia regułę, zgodnie z którą orzeczenia o adopcji wydane w państwie członkowskim lub uznane przez państwo członkowskie powinny być uznawane we wszystkich innych państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania specjalnego postępowania. W związku z tym orzeczenie o adopcji wydane przez państwo członkowskie powinno być traktowane tak, jak gdyby zostało wydane w państwie członkowskim, w którym toczy się sprawa.
(10) Automatyczne uznawanie w państwie członkowskim, w którym toczy się sprawa, orzeczenia o adopcji wydanego w innym państwie członkowskim nie powinno naruszać prawa do obrony. Dlatego każda z zainteresowanych stron powinna mieć możliwość wystąpienia o odmowę uznania orzeczenia o adopcji, jeżeli uważa, że występuje jedna z przesłanek odmowy uznania.
(11) Uznawanie krajowych orzeczeń o adopcji powinno być automatyczne, chyba że państwo członkowskie, w którym adopcja miała miejsce, nie posiada jurysdykcji lub jeżeli takie uznanie byłoby wyraźnie sprzeczne z porządkiem publicznym uznającego państwa członkowskiego, co podlega wykładni zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
(12) Niniejsze rozporządzenie nie powinno wpływać na prawo rodzinne materialne - w tym prawo o adopcji - państw członkowskich. Ponadto uznawanie wszelkich orzeczeń o adopcji na mocy niniejszego rozporządzenia nie powinno pociągać za sobą uznawania jakiegokolwiek stosunku prawnego między rodzicami adopcyjnymi w konsekwencji uznania orzeczenia o adopcji, co jednak nie powinno rzutować na ewentualną decyzję o uznaniu orzeczenia o adopcji.
(13) Wszelkie kwestie proceduralne nieujęte w niniejszym rozporządzeniu należy rozstrzygać zgodnie z prawem krajowym.
(14) Jeżeli orzeczenie o adopcji wiąże się ze stosunkiem prawnym nieznanym w prawie państwa członkowskiego, w którym toczy się sprawa, ten stosunek prawny - w tym wszelkie wynikające z niego prawa lub obowiązki - powinien w miarę możliwości zostać dostosowany do stosunku prawnego, który według prawa tego państwa członkowskiego ma równorzędne skutki i służy podobnym celom. To, w jaki sposób i przez kogo ma zostać przeprowadzone takie dostosowanie, powinno być określone przez każde państwo członkowskie.
(15) Aby ułatwić automatyczne uznawanie przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, należy sporządzić dokument wzorcowy do celów przekazywania orzeczeń o adopcji - europejskie poświadczenie adopcyjne. W tym celu należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do ustalania i zmiany tego wzorcowego poświadczenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(16) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(17) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do TUE oraz do TFUE, [Zjednoczone Królestwo i Irlandia notyfikowały swoją wolę uczestnictwa w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia]/[bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie są nim związane, ani go nie stosują].
(18) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana, ani go nie stosuje,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Zakres
Definicja
Do celów niniejszego rozporządzenia "orzeczenie o adopcji" oznacza wyrok lub postanowienie, w wyniku którego powstaje lub zostaje uznany stały stosunek prawny rodzic-dziecko między dzieckiem, które nie osiągnęło jeszcze wieku pełnoletniości, a nowym rodzicem lub nowymi rodzicami, którzy nie są rodzicami biologicznymi tego dziecka, niezależnie od tego, jak ten stosunek prawny nazywany jest w prawie krajowym.
Automatyczne uznawanie orzeczeń o adopcji
Jurysdykcja w przypadku orzeczeń o adopcji
Dokumentacja wymagana do celów uznania
Strona, chcąca powołać się w państwie członkowskim na orzeczenie o adopcji wydane w innym państwie członkowskim, przedstawia:
Odmowa uznania
Na wniosek którejkolwiek z zainteresowanych stron uznania orzeczenia o adopcji wydanego w państwie członkowskim można odmówić tylko wtedy, gdy:
Wniosek o odmowę uznania
Środki odwoławcze wobec orzeczenia w sprawie wniosku o odmowę uznania
Środki odwoławcze w państwie członkowskim, w którym wydano orzeczenie o adopcji
Sąd, do którego złożono wniosek o odmowę uznania, lub sąd, który rozpoznaje środek odwoławczy wniesiony zgodnie z art. 8 ust. 2 lub 3, może zawiesić postępowanie, jeżeli w państwie członkowskim, w którym wydano orzeczenie o adopcji, został wniesiony zwykły środek odwoławczy od orzeczenia o adopcji lub jeżeli termin wniesienia takiego środka jeszcze nie upłynął. W tym drugim przypadku sąd może wyznaczyć termin na wniesienie takiego środka odwoławczego.
Wyłączenie kontroli merytorycznej
Orzeczenie o adopcji lub wyrok wydane w państwie członkowskim nie mogą być w żadnym wypadku przedmiotem kontroli merytorycznej w państwie członkowskim, w którym toczy się sprawa.
Europejskie poświadczenie adopcyjne
Na wniosek którejkolwiek z zainteresowanych stron władze państwa członkowskiego, które wydały orzeczenie o adopcji, wydają wielojęzyczne europejskie poświadczenie adopcyjne zgodne z wzorcem ustalonym na podstawie art. 15.
Dostosowanie orzeczenia o adopcji
Informacje przekazywane przez państwa członkowskie
Legalizacja i podobne formalności
Na mocy niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do dokumentów wydanych w państwie członkowskim nie wymaga się legalizacji ani żadnych innych podobnych formalności.
Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych
Komisja jest uprawniona do przyjmowania w trybie art. 16 aktów delegowanych dotyczących ustalania i zmiany wzorca wielojęzycznego europejskiego poświadczenia adopcyjnego, o którym mowa w art. 11.
Procedura przyjmowania aktów delegowanych
Przepisy przejściowe
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie wyłącznie do orzeczeń o adopcji wydanych począwszy od dnia 1 stycznia 2019 r.
Jednakże orzeczenia o adopcji wydane przed 1 stycznia 2019 r. zostają również uznane z tym dniem, jeżeli w tym dniu dane dziecko nie osiągnęło jeszcze pełnoletniości.
Stosunek do istniejących umów międzynarodowych
Klauzula przeglądowa
Wejście w życie i data rozpoczęcia stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 13, 15 i 16, które stosuje się od dnia 1 lipca 2018 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.
Sporządzono w Brukseli ...
W imieniu Rady | |
Przewodniczący |
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2018.252.14 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lutego 2017 r. zawierające zalecenia dla Komisji w sprawie transgranicznych aspektów adopcji (2015/2086(INL)). |
| Data aktu: | 2017-02-02 |
| Data ogłoszenia: | 2018-07-18 |