Opinia "Samorząd lokalny i regionalny w Azerbejdżanie i rozwój współpracy między Azerbejdżanem a UE".

Opinia Komitetu Regionów "Samorząd lokalny i regionalny w Azerbejdżanie i rozwój współpracy między Azerbejdżanem a UE"

(2011/C 104/04)

(Dz.U.UE C z dnia 2 kwietnia 2011 r.)

KOMITET REGIONÓW
- Zauważa, że Azerbejdżan jest opóźniony pod względem wdrażania reform w zakresie praworządności, demokracji, zwalczania korupcji oraz praw człowieka, przewidzianych w planie działania, który został przyjęty w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Brak niezależności sądownictwa i mediów stanowi dodatkową przeszkodę w rozwoju demokracji. Odnotowano jednakże postęp, jeśli chodzi o podatki i stabilność gospodarczą. Jednocześnie Komitet zachęca rząd Azerbejdżanu do dalszej realizacji zaleceń UE, Rady Europy i Komisji Weneckiej.
- Przyjmuje z zadowoleniem osiągnięcia w zakresie wykorzystania programu twinningowego UE i zachęca rząd Azerbejdżanu do podejmowania dalszych wysiłków pod tym względem.
- Wyraża zaniepokojenie z powodu bardzo ograniczonego zakresu obowiązków przypisanych gminom na mocy prawa. W rzeczywistości jest on jeszcze mniejszy i w najlepszym razie dotyczy utrzymywania lokalnych dróg, cmentarzy, parków oraz niektórych aspektów świadczenia opieki społecznej, o ile nie są one domeną władzy centralnej. W większości wypadków możliwości gmin oraz przeszkolenie bądź wiedza, którą dysponują, są niewystarczające, by mogły one wywiązać się nawet z tych ograniczonych zadań, które są im przypisane na mocy prawa.
- Wzywa rząd Azerbejdżanu do opracowania, z pomocą ekspertów z UE i Rady Europy, kompleksowej strategii na rzecz lepszego sprawowania rządów i urzeczywistniania demokracji na szczeblu lokalnym, oraz określenia realistycznych celów i terminów realizacji tej strategii.
Sprawozdawca: Gordon KEYMER (UK/NI), członek Rady Okręgu Tandridge

I. ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Kontekst - Azerbejdżan i Europa

1. Dostrzega historyczne dziedzictwo Azerbejdżanu, w tym jego doświadczenie jako świeckiej republiki parlamentarnej.

2. Przypomina, że Azerbejdżan i UE formalnie nawiązały stosunki w 1996 r. wraz z podpisaniem umowy o partnerstwie i współpracy, która weszła w życie w 1999 r. Jest ona podstawą prawną stosunków politycznych między UE a Azerbejdżanem, które obecnie są kształtowane w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS).

3. Zauważa, że kraj ten jest opóźniony pod względem wdrażania reform w zakresie praworządności, demokracji, zwalczania korupcji oraz praw człowieka, przewidzianych w planie działania, który został przyjęty w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Brak niezależności sądownictwa i mediów stanowi dodatkową przeszkodę w rozwoju demokracji. Odnotowano jednakże postęp, jeśli chodzi o podatki i stabilność gospodarczą. Jednocześnie Komitet zachęca rząd Azerbejdżanu do dalszej realizacji zaleceń UE, Rady Europy i Komisji Weneckiej.

4. Przyjmuje z zadowoleniem osiągnięcia w zakresie wykorzystania programu twinningowego UE i zachęca rząd Azerbejdżanu do podejmowania dalszych wysiłków pod tym względem.

5. Wzywa rząd Azerbejdżanu do wspierania jednostek administracji terytorialnej w ubieganiu się o udział w różnych dostępnych dla nich programach UE oraz zachęca te jednostki do dalszej współpracy z Komisją Europejską.

Zarządzanie na poziomie lokalnym

6. Odnotowuje istnienie dwóch równoległych systemów sprawowania rządów na poziomie lokalnym w Azerbejdżanie. Podstawą jednego z nich są rejony będące odpowiednikiem gmin, których władze wybierane są przez obywateli (społeczeństwo) i parlament krajowy (Milli Medżlis) i które są przed nimi odpowiedzialne. Ich kompetencje w zakresie świadczenia usług na rzecz obywateli są jednak bardzo ograniczone. Drugi system opiera się na lokalnych władzach wykonawczych, które są częścią struktury władz państwowych i są mianowane bezpośrednio przez prezydenta.

7. Wyraża zaniepokojenie z powodu bardzo ograniczonego zakresu obowiązków przypisanych gminom na mocy prawa. W rzeczywistości jest on jeszcze mniejszy i w najlepszym razie dotyczy utrzymywania lokalnych dróg, cmentarzy, parków oraz niektórych aspektów świadczenia opieki społecznej, o ile nie są one domeną władzy centralnej. W większości wypadków możliwości gmin oraz przeszkolenie bądź wiedza, którą dysponują, są niewystarczające, by mogły one wywiązać się nawet z tych ograniczonych zadań, które są im przypisane na mocy prawa.

Silne władze lokalne

8. Uważa, że silny i demokratyczny samorząd lokalny o zdecentralizowanych uprawnieniach odgrywa ważną rolę w zachęcaniu obywateli do zaangażowania się w sprawy ich regionów i do liczniejszego udziału w wyborach lokalnych.

9. Wzywa Komisję Europejską, by wspierała opracowywanie i realizację programów edukacyjnych dla obywateli w zakresie funkcji i obowiązków władz lokalnych, a także praw obywateli i sposobów uczestniczenia przez nich w procesach decyzyjnych na szczeblu lokalnym.

10. Wzywa rząd Azerbejdżanu i Komisję Europejską do dalszego budowania potencjału władz lokalnych, przynajmniej w stopniu, który pozwoliłby im prawidłowo świadczyć obecny, ograniczony zakres usług przewidzianych w przepisach. Należy przy tym położyć nacisk na kwestie odpowiedzialności, przejrzystości i zwiększenia udziału obywateli, a także stworzyć warunki dla rozwoju niezależnych samorządów.

11. Wzywa rząd Azerbejdżanu do opracowania, z pomocą ekspertów z UE i Rady Europy, kompleksowej strategii na rzecz lepszego sprawowania rządów i urzeczywistniania demokracji na szczeblu lokalnym oraz do określenia realistycznych celów i terminów realizacji tej strategii.

12. Proponuje utworzenie niezależnej instytucji, która zajęłaby się wyłącznie usprawnieniem i rozwojem władz lokalnych w Azerbejdżanie. Praca takiej instytucji powinna być wspólnie nadzorowana przez trzy krajowe stowarzyszenia władz lokalnych.

13. Zdaje sobie sprawę z tego, że liczba krajowych stowarzyszeń samorządu lokalnego ma zostać zmniejszona z trzech do jednego, i uważa, że zanim to nastąpi, należy dokładnie zastanowić się nad sposobem zapewnienia takiej struktury stowarzyszenia krajowego, która umożliwi jak najszerszy udział członków i zagwarantuje równorzędną reprezentację wszystkich rodzajów samorządów.

14. Podkreśla swoje zaangażowanie na rzecz wspierania współpracy między władzami lokalnymi Azerbejdżanu a władzami lokalnymi i regionalnymi UE w celu promowania skutecznego i demokratycznego sprawowania rządów na poziomie lokalnym.

15. Wzywa Komisję Europejską i rząd Azerbejdżanu do wspierania programów wymiany sprawdzonych rozwiązań między azerskimi i unijnymi władzami lokalnymi w zakresie świadczenia usług, jak również na szczeblu krajowym, poprzez umożliwienie lokalnym władzom wykonawczym przekazywania gminom fachowej wiedzy w tej dziedzinie. W trosce o faktyczne zwiększenie potencjału samorządów terytorialnych zaleca uwzględnienie rezultatów wymiany doświadczeń, która miała miejsce podczas spotkań między przedstawicielami organizacji lokalnych i regionalnych z UE i z Azerbejdżanu.

16. Wyraża ubolewanie, że chociaż ograniczono liczbę gmin w Azerbejdżanie, to nie towarzyszyło temu podobne ograniczenie liczby organów lokalnych władz wykonawczych.

17. Zachęca do przekazywania uprawnień lokalnych władz wykonawczych lokalnie wybranym radom w celu zwiększenia i wzmocnienia demokracji lokalnej w Azerbejdżanie.

Finanse lokalne

18. Wyraża zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją finansową gmin w Azerbejdżanie w następstwie znacznego spadku całkowitych dochodów budżetu oraz poważnego zmniejszenia się dochodów gmin w przeliczeniu na mieszkańca.

19. Uważa, że stabilny i zdrowy samorząd lokalny potrzebuje niezawodnego, adekwatnego i sprawiedliwego finansowania na szczeblu lokalnym, w tym solidnej podstawy podatku lokalnego, aby mógł on świadczyć wysokiej jakości usługi lokalne wzmacniające uprawnienia rad lokalnych i ich zaangażowanie w sprawy miejscowej społeczności. Dotacje rządowe powinny być wypłacane w taki sposób, aby rady lokalne mogły samodzielnie planować swoje finanse w odpowiednio długiej perspektywie.

20. Przyjmuje z zadowoleniem wysiłki rządu Azerbejdżanu na rzecz zwiększenia inwestycji przedsiębiorstw i uważa, że te ostatnie powinny wnosić pewien przejrzysty wkład finansowy na rzecz swoich władz lokalnych w celu propagowania dobrych stosunków roboczych między firmami a rejonem, w którym działają, i w celu rozwijania społeczności lokalnych.

21. Uważa, że gminy powinny być właścicielami budynków, w których urzędują, aby mieć lepsze możliwości planowania długookresowego.

Demokracja lokalna

22. Zauważa, że mimo pewnej poprawy pod względem aspektów technicznych wybory lokalne w Azerbejdżanie za każdym razem nie spełniały międzynarodowych norm.

Wzywa rząd Azerbejdżanu do uproszczenia procedur zgłaszania kandydatów, zapewnienia sprawiedliwszego rozdziału środków na kampanię przedwyborczą pomiędzy wszystkie partie i kandydatów i do umożliwienia niezależnej obserwacji wyborów, w szczególności procesu liczenia głosów, poprzez wyrażenie zgody na obecność kandydatów lub ich mężów zaufania przy tej procedurze. Wzywa także do podjęcia działań związanych z innymi ustaleniami podjętymi przez wspólną misję obserwacji wyborów Kongresu i KR-u.

23. Zachęca do obecności szerszego spektrum mediów, by zwiększyć frekwencję wyborczą oraz liczbę kandydatów opozycji; wzywa władze azerbejdżańskie do pełnego przestrzegania zobowiązań dotyczących wolności mediów.

24. Przyjmuje z zadowoleniem świadome wysiłki podejmowane zarówno przez partie rządzące, jak i opozycyjne, na rzecz zwiększenia liczby kobiet kandydujących w ostatnich wyborach lokalnych, co doprowadziło do wyraźnego wzrostu liczby mandatów zdobytych przez kobiety.

25. Wyraża zadowolenie z powodu wsparcia udzielanego organizacjom pozarządowych przez Radę Państwa z inicjatywy prezydenta Azerbejdżanu, a także z powodu przyznania im środków finansowych. Jednocześnie jest zaniepokojony wyraźnymi niedociągnięciami związanymi z rejestracją organizacji pozarządowych.

26. Proponuje, aby po rozwiązaniu konfliktu wydatnie wesprzeć samorząd lokalny Górskiego Karabachu i siedmiu sąsiadujących regionów.

Lokalny transport i ochrona środowiska

27. Zachęca do inwestowania w system transportu regionalnego, by wesprzeć rozwój gospodarki lokalnej.

28. Zauważa, że regionalny transport lotniczy ma szczególne znaczenie dla Azerbejdżanu ze względu na jego położenie geograficzne. Sprzyja on także w znacznym stopniu wzrostowi zatrudnienia i spójności społecznej.

29. Odnotowuje, że władze lokalne odgrywają kluczową rolę w kwestiach ochrony środowiska, i zachęca rząd Azerbejdżanu do angażowania gmin w planowanie i realizację regionalnych programów rozwoju.

Bruksela, 27 stycznia 2011 r.

Przewodnicząca Komitetu Regionów
Mercedes BRESSO

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2011.104.18

Rodzaj: Opinia
Tytuł: Opinia "Samorząd lokalny i regionalny w Azerbejdżanie i rozwój współpracy między Azerbejdżanem a UE".
Data aktu: 27/01/2011
Data ogłoszenia: 02/04/2011