Wyrok Trybunału z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawach połączonych E-11/07 i E-1/08: Olga Rindal (sprawa E-11/07); Therese Slinning, reprezentowana przez opiekuna prawnego Olava Slinninga (sprawa E-1/08) i państwo norweskie, reprezentowane przez Komisję ds. Wyłączeń i Odwołań dotyczących Leczenia za Granicą.

WYROK TRYBUNAŁU

z dnia 19 grudnia 2008 r.

w sprawach połączonych E-11/07 i E-1/08: Olga Rindal (sprawa E-11/07); Therese Slinning, reprezentowana przez opiekuna prawnego Olava Slinninga (sprawa E-1/08) i państwo norweskie, reprezentowane przez Komisję ds. Wyłączeń i Odwołań dotyczących Leczenia za Granicą

(zabezpieczenie społeczne - swoboda świadczenia usług - krajowe systemy ubezpieczenia zdrowotnego - koszty leczenia szpitalnego poniesione w innym państwie EOG - leczenie doświadczalne i próbne)

(2009/C 124/07)

(Dz.U.UE C z dnia 4 czerwca 2009 r.)

W sprawach połączonych E-11/07 i E-1/08 między Olgą Rindal (sprawa E-11/07) i Therese Slinning (sprawa E-1/08) a państwem norweskim, reprezentowanym przez Komisję ds. Wyłączeń i Odwołań dotyczących Leczenia za Granicą - WNIOSEK skierowany do Trybunału przez Borgarting lagmannsrett (Sąd Apelacyjny Borgarting) oraz Oslo tingrett (Sąd Rejonowy w Oslo), dotyczący wykładni reguł swobodnego przepływu usług na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w szczególności wykładni art. 36 i 37 Porozumienia EOG oraz art. 22 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, dostosowanego do Porozumienia EOG protokołem 1 do tegoż Porozumienia, Trybunał w składzie: Carl Baudenbacher (prezes i sędzia sprawozdawca), Henrik Bull oraz Thorgeir Örlygsson (sędziowie), wydał w dniu 19 grudnia 2008 r. wyrok zawierający sentencję następującej treści:

1. Odmowa pokrycia kosztów leczenia za granicą, które według medycyny międzynarodowej należy uznać za doświadczalne lub próbne, w przypadku gdy w państwie macierzystym ten rodzaj leczenia nie przysługuje, może być zgodna z art. 36 i 37 Porozumienia EOG. Po pierwsze może tak być wówczas, gdy system zwrotu kosztów za leczenie za granicą nie przewiduje większego obciążenia osób, które korzystają z leczenia za granicą, niż tych osób, które korzystają z leczenia w szpitalach objętych systemem zabezpieczenia społecznego państwa macierzystego. Po drugie będzie tak wówczas, gdy takie ewentualne większe obciążenie wynika jedynie z niezbędnych i uzasadnionych środków stosowanych do osiągnięcia celów, które mogą stanowić słuszne uzasadnienie ograniczeń swobodnego przepływu usług szpitalnych.

2. Nie ma przy tym znaczenia, że dana metoda leczenia jest sama w sobie międzynarodowo uznawana i jej stosowanie jest udokumentowane w przypadku innych wskazań medycznych niż te, które występują u danego pacjenta.

Dla odpowiedzi na pytanie pierwsze nie ma znaczenia, czy dana metoda leczenia jest uznana za stosowaną w państwie macierzystym, które przewiduje jej stosowanie wyłącznie w ramach projektów badawczych lub w drodze wyjątku w indywidualnych przypadkach. Nie ma także znaczenia, czy państwo macierzyste przewiduje stosowanie danej metody w przyszłości.

3. Odmowa pokrycia kosztów leczenia szpitalnego za granicą może być zgodna z art. 36 i 37 Porozumienia EOG, jeśli pacjent w państwie macierzystym może w uzasadnionym terminie odbyć stosowne leczenie, ocenione zgodnie z przyjętymi standardami międzynarodowymi.

Nie ma znaczenia dla odpowiedzi na pytanie trzecie, że pacjentowi, który zdecydował się na leczenie za granicą zamiast na stosowne leczenie w państwie macierzystym, nie pokrywa się kosztów leczenia za granicą w wysokości odpowiadającej kosztom stosownego leczenia w państwie macierzystym.

4. Dla odpowiedzi na pytanie pierwsze i pytanie trzecie akapit pierwszy nie ma znaczenia, że:

– w rzeczywistości państwo macierzyste nie oferuje takiego leczenia, jakie dostępne jest za granicą;

– pacjentowi w rzeczywistości nie zaproponowano danego leczenia w państwie macierzystym, ponieważ nie oceniono jego stanu pod kątem zastosowania tego leczenia, nawet jeżeli jest ono w tym państwie oferowane;

– stan pacjenta oceniono w państwie macierzystym, lecz nie zaoferowano mu dalszego leczenia chirurgicznego, gdyż nie uważano, że takie leczenie może przynieść udokumentowaną korzyść;

– leczenie odbyte za granicą w istocie doprowadziło do poprawy stanu zdrowia konkretnego pacjenta.

Dla odpowiedzi na pytanie trzecie akapit pierwszy może jednak mieć znaczenie, że w terminie uzasadnionym ze względów medycznych pacjentowi nie zaproponowano w istocie stosownego leczenia w państwie macierzystym. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy państwo macierzyste odmawia pokrycia kosztów leczenia za granicą wówczas, gdy nie jest w stanie w terminie uzasadnionym ze względów medycznych wywiązać się ze swojego obowiązku zapewnienia pacjentowi leczenia w jednym ze szpitali znajdujących się na jego terytorium, wynikającego z przepisów w zakresie zabezpieczenia społecznego tego państwa.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2009.124.17

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Wyrok Trybunału z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawach połączonych E-11/07 i E-1/08: Olga Rindal (sprawa E-11/07); Therese Slinning, reprezentowana przez opiekuna prawnego Olava Slinninga (sprawa E-1/08) i państwo norweskie, reprezentowane przez Komisję ds. Wyłączeń i Odwołań dotyczących Leczenia za Granicą.
Data aktu: 04/06/2009
Data ogłoszenia: 04/06/2009